Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft donderdag gezegd dat de aanvallen op de Russische oliesector mogelijk hebben gezorgd voor een tekort aan benzine in Rusland van zo’n twintig procent. De Oekraïense inlichtingendiensten nemen sinds vorig jaar raffinaderijen en olie-installaties flink onder vuur met drones om de Russische oorlogsmachine en de olie-inkomsten van Moskou te verstoren.
Zelensky zei niet waarop hij het percentage baseerde. De Oekraïense drones vallen tot bij Moskou en St.Petersburg grote raffinaderijen aan. Ook oliepijpleidingen worden bestookt. Afgelopen nacht werd een oliepompstation aangevallen van een pijpleiding die ruwe olie transporteert van de Oeral naar de Zwarte Zee.
De president zei ook dat het Russische leger afgelopen maand zo’n 1.550 aanvallen had uitgevoerd op energiecentrales en andere doelwitten van de Oekraïense energiesector. Volgens hem waren echter slechts 160 aanvallen succesvol. Sinds de invasie voert Rusland elke herfst en winter de aanvallen op de Oekraïense energiesector op, onder andere in de hoop de onvrede onder de bevolking over de oorlog aan te wakkeren.
Stieven Ramdharie
Twitter bericht wordt geladen...
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft Rusland er dinsdagavond van beschuldigd Europa te willen destabiliseren door drones in te zetten voor sabotage en verstoring. Volgens Zelensky maakte Rusland daarvoor gebruik van tankers uit de zogenaamde schaduwvloot.
De Oekraïense president zegt op basis van de buitenlandse inlichtingendienst dat de tankers van de schaduwvloot niet alleen de oorlog moeten financieren, maar ook worden ingezet voor sabotage en verschillende pogingen tot destabilisatie in Europa. 'Recente lanceringen van drones vanaf tankers zijn daar een voorbeeld van', aldus Zelenski in een videoboodschap op X. Hij vraagt zijn bondgenoten 'concrete stappen te zetten als reactie op Rusland' zodat de 'destructieve acties van de Russen niet onbeantwoord blijven'.
Er is nog geen officiële informatie over de herkomst van de drones die de afgelopen weken in verschillende Europese landen werden waargenomen. Onbekende drones werden gezien bij luchthavens in Denemarken, Duitsland, Noorwegen en Nederland en boven een militair oefenterrein in België.
Ook de Duitse bondskanselier Friedrich Merz vermoedde dat Rusland achter de drone-incidenten zit.
Rusland zet de olietankers uit zijn zogenoemde schaduwvloot niet alleen in om de oorlogskas te spekken, ‘maar ook voor inlichtingenwerk en zelfs sabotageactiviteiten’. Dat stelt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky na een ontmoeting met het hoofd van de Oekraïense buitenlandse veiligheidsdienst. Hij leverde geen concreet bewijs voor deze bewering.
De Russische schaduwvloot bestaat uit ongeveer duizend olietankers die onder een andere vlag varen om de door het Westen opgelegde sancties te omzeilen. Op die manier kan Rusland nog altijd olie exporteren naar bijvoorbeeld China en India. De verouderde schepen uit de vloot brengen een groot risico met zich mee: omdat ze slecht zijn verzekerd, is onduidelijk wie opdraait voor de kosten in het geval van een olielek.
Zelensky schrijft op Telegram dat Rusland de schepen ook inzet voor ‘sabotage en andere pogingen om Europa te destabiliseren’. Hij specificeert niet hoe Rusland dat precies doet. Wel zegt hij nauw samen te werken met bondgenoten om sabotage door de schaduwvloot tegen te gaan.
Zorgen over sabotage door deze schepen bestaan al langer. Vorige week arresteerden Franse militairen twee opvarenden van een schip dat naar verluidt deel uitmaakt van de Russische schaduwvloot. Finland verdenkt een olietanker uit de vloot van een aanval op Estlink-2, een belangrijke onderzeese stroomkabel naar Estland. En vorige maand zette Nederland voor het eerst een vliegtuig van de kustwacht in om zo’n schaduwtanker in de Noordzee te benaderen.
Jasper Daams
Oekraïne heeft voor de tweede nacht op rij een spervuur aan drones afgevuurd op Rusland. Volgens het Russische ministerie van Defensie werden dinsdag 209 projectielen neergehaald, voornamelijk boven de grensregio’s Koersk en Belgorod. Regionale autoriteiten meldden bovendien explosies nabij een olieraffinaderij in de stad Tjoemen, op zo’n tweeduizend kilometer van de Oekraïense grens. Daarmee behoort de aanval tot een van de diepst reikende in Rusland sinds het begin van de invasie in 2022.
Maandagnacht meldde Rusland ook al 251 drones te hebben onderschept. Bij de aanval kwamen twee mensen om het leven. Volgens lokale autoriteiten in Belgorod zitten duizend mensen nog steeds zonder stroom.
Sinds de zomer heeft Kyiv het aantal drone-aanvallen opgevoerd, met name op Russische olieraffinaderijen. Daarmee wil het land de Russische brandstofvoorziening treffen, zodat tekorten ontstaan en de prijzen stijgen. Tegelijkertijd zijn de aanvallen bedoeld om het Russische leger te hinderen in het bevoorraden van voertuigen en materieel aan het front.
Sinds januari zijn 21 van de 38 grote olieraffinaderijen in Rusland geraakt, aldus de Oekraïense regering. Door de uitval kampt Rusland met een brandstoftekort van 20 procent, meldt onderzoeksbureau Seala, geciteerd door het Russische nieuwsplatform RBC. Volgens door de BBC geverifieerde video’s staan er lange rijen bij benzinestations in het land.
David Wouters
De Amerikaanse president Donald Trump is er nog altijd niet van overtuigd dat hij Oekraïne wil helpen met de levering van in de VS geproduceerde Tomahawk-raketten. Hij zei maandag dat hij het conflict tussen Rusland en Oekraïne niet wil laten escaleren.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft de VS gevraagd Tomahawks te verkopen aan Europese landen die ze naar Oekraïne zouden sturen. De raketten hebben een bereik van 2500 km, waardoor ook Moskou binnen het bereik van het Oekraïense leger zou komen.
De Russische president Vladimir Poetin zei in een zondag vrijgegeven videoclip dat als Washington Tomahawk-raketten aan Oekraïne zou leveren voor langeafstandsaanvallen diep in Rusland, dit zou leiden tot het einde van de relatie tussen Moskou en Washington.
Gevraagd door verslaggevers in het Witte Huis of hij al had besloten Oekraïne Tomahawks te leveren, zei Trump: 'Ik denk dat ik wil weten wat ze ermee doen. Waar sturen ze ze naartoe? Ik denk dat ik die vraag moet stellen. Ik ben er niet op uit om die oorlog te escaleren.'
Redactie
Lees ook: Levering kruisraket Tomahawk aan Oekraïne kan verloop oorlog veranderen
Het Oekraïense leger zegt vanochtend een Russische fabriek voor explosieven te hebben geraakt met een langeafstandsdrone. De fabriek is een van de belangrijkste producenten van explosief materiaal die gebruikt worden voor munitie voor het Russische leger.
Volgens het Oekraïense leger waren er ‘meerdere explosies’ te horen bij de Y.M. Sverdlov-fabriek, die zo’n 400 kilometer ten oosten van Moskou ligt. In dezelfde nacht werd ook een oliedepot op het door Rusland geannexeerde schiereiland de Krim geraakt in een droneaanval, meldt het Oekraïense leger. Volgens de Oekraïense nieuwssite Pravda zou er een grote brand zijn ontstaan bij het depot.
Fabrieken en depots die belangrijk zijn voor de Russische oorlogsindustrie zijn al langer doelwit voor het Oekraïense leger, ook als ze verder in Rusland liggen. Vorige week maakten de Verenigde Staten bekend dat Oekraïne voortaan Amerikaanse inlichtingen mag gebruiken om dieper op Russisch grondgebied toe te slaan.
Dana Holscher
Volgens de Oekraïense buitenlandse inlichtingendienst is 35 tot 50 procent van de munitie van het Russische leger afkomstig uit Noord-Korea. Dat meldt Oleh Alexandrov namens de inlichtingendienst aan de Oekraïense nieuwssite Ukrinform. Behalve patronen levert Noord-Korea ook ballistische raketten en soldaten aan Rusland.
Hoewel de percentages niet onafhankelijk bevestigd zijn, is alom bekend dat Noord-Korea een groot leverancier is voor het Russische leger. Met die samenwerking halen de landen hun diplomatieke banden aan. Bovendien levert het een welkome impuls op voor de Noord-Koreaanse economie, die vóór de internationale sancties tegen het land voor een groot deel draaide op wapenexport.
De Oekraïense president Zelensky hekelde op sociale media de buitenlandse aanvoer aan het Russische wapenarsenaal. ‘Tijdens de massale aanvallen in de nacht van 5 oktober heeft Rusland 549 wapensystemen gebruikt, met daarin 102.785 in het buitenland geproduceerde componenten’, schreef Zelensky. Onder andere Amerikaanse, Duitse en Japanse bedrijven zouden onderdelen exporteren.
De Russische samenwerking met buurlanden strekt zich volgens de Oekraïense inlichtingendiensten ook tot China uit. Kyiv beschuldigde Moskou er afgelopen weekend van Chinese satellietbeelden te gebruiken voor de gerichte raketaanvallen op Oekraïense doelwitten. Volgens Alexandrov is er bewijs voor een ‘samenwerking op hoog niveau’ tussen de landen. Moskou heeft niet op die aantijgingen gereageerd.
Dana Holscher
Volgens Rusland heeft Oekraïne afgelopen nacht een grootschalige droneaanval uitgevoerd op Rusland. Het Kremlin meldt 251 drones uit de lucht gehaald te hebben, wat een van de grootste aanvallen van de afgelopen 3,5 jaar oorlog zou zijn. Die aantallen zijn echter niet onafhankelijk geverifieerd. In de Russische regio Belgorod, aan de grens met Oekraïne, zitten duizenden huishoudens zonder stroom, meldt de gouverneur.
Oekraïne heeft de droneaanval niet bevestigd, en of er slachtoffers zijn gevallen is vooralsnog niet duidelijk. Ook is onbekend of en hoeveel drones er door de Russische luchtverdediging heen zijn gekomen. Vooral het gebied rond de Zwarte Zee zou doelwit zijn geweest, volgens het Russische ministerie van Defensie zijn daar 62 drones neergehaald. Ook boven de Krim, het Oekraïense schiereiland dat in 2014 geannexeerd werd door Rusland, zijn volgens Moskou tientallen drones uit de lucht gehaald.
Oekraïense droneaanvallen zijn vaak gericht op de Russische energievoorziening. Na de aanval van vannacht meldden Oekraïense Telegramkanalen een grote brand bij een oliedepot in Feodosia, een kustplaats op de Krim. Andersom heeft ook Moskou de afgelopen dagen de aanvallen op het Oekraïense elektriciteitsnet verhevigd, waardoor Oekraïeners voor een donkere en koude winter vrezen, zoals ook in 2024 het geval was.
Dana Holscher
Het vliegverkeer van en naar de luchthaven van Oslo is in de nacht van zondag op maandag korte tijd verstoord door de waarneming van mogelijke drones. Of er daadwerkelijk drones vlogen is niet bevestigd, meldt een politiewoordvoerder aan de Noorse krant VG.
De piloot van een vliegtuig dat de luchthaven even na middernacht naderde, dacht 'tussen de drie en vijf drones' te hebben gezien, aldus de politiewoordvoerder. De website Flightradar24 meldde op X dat verschillende vluchten hinder ondervonden. Uiteindelijk landden alle toestellen op de luchthaven, al waren er wel enkele vertragingen.
Om 01.30 uur functioneerde de luchthaven volgens VG weer naar behoren. In meerdere Europese steden werden de afgelopen weken drones waargenomen bij vliegvelden, waardoor sommige luchthavens uit voorzorg urenlang sloten.
Vorige week gebeurde dat meermaals in München, daarvoor schortten luchthavens in Denemarken, Noorwegen en Polen vluchten op vanwege drones in hun luchtruim. Wie er achter de acties zit, is niet duidelijk.
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz zei zondag dat de autoriteiten in zijn land ervan uitgaan dat Rusland achter de dronevluchten boven Duitsland van de afgelopen weken zit. (ANP)
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• Het Oekraïense leger heeft toestemming om ‘in sommige gevallen’ diep in Rusland aanvallen uit te voeren. Dat zei de Amerikaanse gezant Steve Kellogg bij Fox News. De opmerking past bij de omslag die president Trump recentelijk lijkt te hebben gemaakt. Trump was tot voor kort nog pessimistisch over de Oekraïense kansen op een overwinning, maar stelde onlangs dat Oekraïne de oorlog kan winnen van Rusland.
• De leiders van de 27 EU-lidstaten kwamen in Kopenhagen bijeen voor een overleg over de Europese veiligheid en defensie. De verdediging tegen drones staat hoog op de agenda, nadat drones de afgelopen weken het luchtruim van verschillende Europese landen hebben geschonden. Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen pleitte vorige maand al voor gezamenlijke investeringen in de luchtverdediging van met name de oostflank van de EU.
• Poolse en geallieerde gevechtsvliegtuigen zijn zondagochtend vroeg ingezet om het luchtruim van Navo-lid Polen te beveiligen. Dit gebeurde nadat Rusland luchtaanvallen uitvoerde op Oekraïne, ook in gebieden dicht bij de Poolse grens.
Lees hier het liveblog van afgelopen week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant