Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Zodra het akkoord tussen Israël en Hamas over de eerste fase van het vredesplan voor Gaza is ondertekend, zal de humanitaire hulp richting Gaza op gang komen. Volgens een Hamas-functionaris moeten in de eerste vijf dagen van het staakt-het-vuren dagelijks minimaal 400 vrachtwagens met hulpgoederen de Gazastrook binnenrijden. Daarna moet dat aantal verder toenemen.
De deal bepaalt ook dat inwoners die eerder gedwongen naar het zuiden waren verplaatst, kunnen terugkeren naar het noorden en Gaza-Stad.
Volgens een bron binnen Hamas wordt de deal donderdag in de Egyptische hoofdstad Caïro ondertekend. Daarna beginnen onderhandelingen over de tweede fase 'meteen', aldus een functionaris van Hamas.
Nadat Reuters eerder berichtte dat de gijzelaars die nog vastzitten in de Gazastrook zaterdag zouden worden vrijgelaten, zegt de Amerikaanse president Donald Trump nu dat dit 'waarschijnlijk maandag' wordt. Trump deed deze uitspraak in een interview met Fox News.
Reuters baseerde zich op een woordvoerder van de Israëlische regering. Het is niet duidelijk of de Israëlische regering verwacht dat alle 48 gijzelaars, zowel de levenden als zij die in gevangenschap overleden zijn, tegelijk zullen worden vrijgelaten.
De troepen van de Israëlische strijdkrachten (IDF) in Gaza hebben na de aankondiging van de overeenkomst tussen Israël en Hamas het bevel gekregen om zich voor te bereiden op 'elk scenario' en 'een sterke verdediging'. Ook moeten zij zich voorbereiden op de operatie om de gijzelaars terug naar Israël te brengen.
De IDF schrijft op het officiële X-account in het Hebreeuws de overeenkomst tussen Israël en Hamas 'voor de terugkeer van de gijzelaars' te verwelkomen. De opstelling van de troepenmacht zal volgens de IDF in overeenstemming zijn met instructies vanuit de politiek en met de fasen van de overeenkomst.
Het Israëlische Forum van de Families van Gijzelaars en Vermisten bedankt op X de Amerikaanse president Donald Trump voor de 'historische doorbraak" in het vredesproces rond Gaza. De families zeggen het nieuws dat er een akkoord is tussen Israël en Hamas over een terugkeer van de gijzelaars 'met een mix van blijdschap, anticipatie en zorg' te verwelkomen.
'Dit is een belangrijke en betekenisvolle stap in de richting van het thuisbrengen van iedereen, maar onze strijd is nog niet voorbij en zal pas eindigen als de laatste gijzelaar is teruggekeerd', aldus de organisatie, die de Israëlische regering oproept zo snel mogelijk bijeen te komen om de overeenkomst goed te keuren. "Elk uitstel kan ernstige gevolgen hebben voor de gijzelaars en soldaten."
Naar schatting worden er nog twintig levende gijzelaars vastgehouden door Hamas, maar het forum benadrukt dat er nog 48 gijzelaars zijn. 'Het is onze morele en nationale plicht ze allemaal thuis te laten komen, zowel de levenden als de overledenen.'
Demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel noemt de overeenstemming tussen Israël en Hamas over de eerste fase van een vredesplan 'van zeer grote betekenis'. 'Laat dit een keerpunt zijn voor vrede en stabiliteit in het Midden-Oosten en een einde brengen aan twee jaar onbeschrijfelijk leed', aldus Van Weel op X.
Volgens Van Weel is het 'cruciaal dat afspraken worden uitgevoerd, te beginnen met de onmiddellijke vrijlating van alle gijzelaars en ongehinderde humanitaire toegang voor Gaza'. De bewindspersoon bedankt de Amerikaanse president Donald Trump voor zijn leiderschap en noemt de diplomatieke inzet van bemiddelaars Egypte, Qatar en Turkije 'essentieel voor de totstandkoming van deze deal'.
Van Weel benadrukt dat ingezet moet worden op overeenstemming over de overige stappen van het vredesakkoord en een duurzaam toekomstperspectief.
Op het moment dat bekend werd dat Hamas en Israël akkoord zijn over de eerste fase van een vredesakkoord, werd in Gaza nog door Israël gebombardeerd. Al Jazeera meldt op basis van een correspondent ter plaatse dat gevechtsvliegtuigen Gaza-Stad bestookten.
Volgens Al Jazeera is niet duidelijk of bij de bombardementen slachtoffers zijn gevallen.
De eerste fase van het staakt-het-vuren in Gaza wordt donderdag in Egypte officieel ondertekend, meldt een bron binnen Hamas aan persbureau AFP.
Hamas verklaart dat alle nog levende gijzelaars binnen 72 uur na de inwerkingtreding van de deal worden geruild voor bijna tweeduizend Palestijnse gevangenen.
Volgens de bron gaat het om 250 Palestijnen die tot levenslang zijn veroordeeld en 1700 anderen die sinds het uitbreken van de oorlog op 7 oktober 2023 door Israël zijn opgepakt.
Het akkoord maakt deel uit van de eerste fase van een breder plan om de oorlog in Gaza te beëindigen.
Hamas heeft donderdag bevestigd dat er een akkoord is om de oorlog in Gaza te beëindigen. Volgens de groepering omvat de deal een terugtrekking van Israëlische troepen uit de Gazastrook en een uitwisseling van gijzelaars en Palestijnse gevangenen.
In een verklaring roept Hamas de Amerikaanse president Donald Trump en de bij de overeenkomst betrokken landen op om erop toe te zien dat Israël het staakt-het-vuren volledig naleeft.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft woensdag aangegeven dat hij mogelijk tegen het einde van de week naar het Midden-Oosten reist. De president zei dat hij 'hoogstwaarschijnlijk naar Egypte gaat'. Daar werd in de nacht van woensdag op donderdag de eerste fase van een akkoord tussen Israël en Hamas beklonken.
Op een handgeschreven briefje dat Trump woensdag kreeg van minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio was al te zien dat een deal 'zeer dichtbij' is. Daarnaast suggereerde het briefje dat een mogelijk akkoord door Trump moeten worden goedgekeurd, zodat hij de deal kan aankondigen op zijn platform Truth Social - hetgeen kort daarop ook gebeurde.
Hamas en Israël zijn het eens geworden over de eerste fase van een vredesakkoord. Dat zegt de Amerikaanse president Donald Trump op zijn platform Truth Social.
'Ik ben zeer trots om te kunnen aankondigen dat zowel Israël als Hamas de eerste fase van ons vredesplan heeft goedgekeurd. Dit betekent dat alle gijzelaars zeer binnenkort zullen worden vrijgelaten en dat Israël zijn troepen zal terugtrekken tot een overeengekomen lijn - de eerste stappen richting een sterke, duurzame en blijvende vrede', schrijft Trump.
Ook het Qatarese ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt dat er een deal is bereikt in Egypte, waar de onderhandelingen plaatsvonden. Details worden volgens een woordvoerder later bekend gemaakt. Onderhandelaars van Qatar speelden de afgelopen maanden een belangrijke rol bij gesprekken tussen Israël en Hamas.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu toonde zich verheugd in een eerste reactie: 'Met God's hulp brengen we ze allemaal naar huis', zei hij over de gijzelaars.
Lees hier verder.
De Amsterdamse politie zegt vanavond ongeveer twintig demonstranten te hebben aangehouden op Amsterdam Centraal Station. De actievoerders van Extinction Rebellion blokkeerden eerder op de avond korte tijd het spoor, uit protest tegen het Nederlandse Gaza-beleid. De meesten zijn volgens de politie aangehouden voor lopen op het spoor, sommigen zitten vast voor belediging.
NS-directeur Wouter Koolmees zegt samen met spoorbeheerder ProRail aangifte te gaan doen. ‘Het is onaanvaardbaar dat onze reizigers en collega’s in gevaar worden gebracht. Het verstoren van onze treindienst, met alle risico’s van dien, is geen manier van demonstreren’, aldus Koolmees. Voor zover bekend zijn er geen mensen gewond geraakt bij de demonstratie.
ProRail-topman John Voppen sluit zich aan bij Koolmees en prijst het snelle optreden van de politie. Een kwartier nadat de demonstranten rond 19.30 uur het spoor op waren gelopen, greep de politie in. Iets na achten werd het treinverkeer weer opgestart, liet een woordvoerder van de NS weten.
Dana Holscher
Het Spaanse parlement heeft ingestemd met het wettelijk vastleggen van het bestaande wapenembargo tegen Israël. Premier Pedro Sánchez wil met onder meer deze maatregel een einde maken aan wat hij ‘de genocide in Gaza’ noemt.
Spanje geldt als een van de scherpste critici van Israël. Sánchez kondigde een maand geleden maatregelen tegen dat land aan wegens de verwoestende Israëlische aanvallen op de Gazastrook. Een daarvan was een verbod op de import en export van militair materieel. Vandaag stemden 178 leden van het parlement voor en 169 tegen.
Ook in Nederland gaan steeds meer stemmen op voor een wapenembargo tegen Israël. Vorige maand probeerden tien Palestijnse en Nederlandse organisaties dat via de rechter af te dwingen. Ook in de Tweede Kamer wordt over de kwestie gedebatteerd. Hoewel de Nederlandse wapenexport naar Israël flink is teruggeschroefd, wil het demissionaire kabinet zich voorlopig niet wagen aan een volledig embargo. Zo levert Nederland wel nog radarsystemen voor de Israëlische luchtverdediging.
ANP, Redactie
In het Egyptische Sharm el-Sheikh wordt nog altijd onderhandeld over een wapenstilstand in Gaza. Hoewel er nog geen officiële berichten naar buiten zijn gekomen, zeggen meerdere partijen positief te zijn over de vorderingen. Zo zei de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan dat er ‘veel vooruitgang’ is geboekt en dat een akkoord mogelijk snel zal volgen.
Eerder vandaag zei ook gastland Egypte, bij monde van president Abdel Fatah al-Sisi, dat de onderhandelingen tot nu toe ‘zeer hoopgevend’ verlopen. Egypte, Turkije en Qatar zijn aanwezig als bemiddelaars. Namens de Verenigde Staten zijn vandaag Trumps schoonzoon Jared Kushner en gezant Steve Witkoff aangeschoven.
Volgens een woordvoerder van Hamas zijn de onderhandelingen tot nu toe over drie onderdelen van Trumps plan gegaan: de gevechtspauze, het terugtrekken van de Israëlische troepen en het uitruilen van de gijzelaars en Palestijnse gevangenen. Volgens anonieme bronnen van Reuters wordt er stevig onderhandeld over het terugtrekken van de Israëlische troepen uit Gaza. Hamas wil dat Israël een heldere tijdlijn toezegt, waarin het leger zich compleet terugtrekt als de gijzelaars worden vrijgelaten. Ook andere facetten van het plan, zoals het bestuur van Gaza wanneer er een vrede wordt gesloten, staan nog ter discussie.
Parallel aan de onderhandelingen in Sharm el-Sheikh komen morgen verschillende Europese en Arabische landen bijeen in Parijs om te vergaderen over de toekomst van Gaza. Ook de VS sluiten aan, volgens diplomatieke bronnen van persbureau Reuters, hoewel buitenlandminister Marco Rubio zijn bezoek moest afzeggen vanwege de shutdown van de Amerikaanse overheid. De landen zullen overleggen over een toekomstig bestuur in Gaza.
Dana Holscher
Lees ook: ‘Optimisme klinkt, maar er zijn nog forse obstakels voor beïndigen Gaza-oorlog’
Zuid-Afrikaanse activisten die meevoeren met de Gazavloot zeggen dat Israël hen discrimineerde, vanwege de lopende genocidezaak bij het Internationaal Gerechtshof die Zuid-Afrika heeft aangespannen. Vorige week werden de activisten aangehouden toen ze met meer dan veertig schepen onderweg waren naar Gaza om aandacht te vragen voor de Gazanen en een symbolische hoeveelheid hulpgoederen te brengen.
Na hun vrijlating zeiden de zes Zuid-Afrikaners, onder wie de kleinzoon van Nelson Mandela, dat ze ‘harder aangepakt’ werden dan de andere gearresteerden. Zo zouden twee moslimvrouwen hun hoofddoeken hebben moeten afdoen, waar andere moslimvrouwen dat niet hoefden. Ook de Zweedse activist Greta Thunberg, die eveneens meevoer op de vloot, zegt dat ze slecht is behandeld in de Israëlische gevangenis. Ze was ‘ontvoerd en gemarteld’, zei Thunberg na haar vrijlating maandag.
Israël ontkent alle aantijgingen van ongelijke behandeling. Volgens Israëlische media zitten er op dit moment nog zeker zeven activisten van de zogeheten Global Sumud Flotilla vast in Israël, de anderen zijn uitgezet.
Vandaag heeft Israël opnieuw een vloot tegengehouden die onderweg was naar Gaza. Negen schepen die onder Italiaanse en Franse vlag voeren zijn onderschept door Israël op internationale wateren. De organisatie is woedend en beschuldigt Israël van het schenden van het internationale recht: ‘Onze vrijwilligers vallen niet onder de Israëlische jurisdictie en kunnen niet worden vervolgd voor deelname aan een humanitaire missie.’ Volgens de organisatie waren er artsen, verpleegkundigen en journalisten aan boord.
Dana Holscher
De politie heeft vanavond meerdere activisten van Extinction Rebellion (XR) van het spoor gehaald op Amsterdam Centraal. Zij liepen uit protest tegen het Nederlandse Gaza-beleid de rails op, waardoor het treinverkeer rond het station platgelegd werd. ANP meldt dat het om zo’n twintig mensen ging.
Eerder op de dag had de actiegroep gedreigd het spoor ‘op een cruciaal station’ in Nederland te ontregelen, wanneer het kabinet niet met een volledig economisch embargo tegen Israël zou komen. ‘Het is niet zo dat we op de knieën gaan, omdat mensen de wet willen overtreden’, reageerde verantwoordelijk demissionair staatssecretaris Thierry Aartsen vervolgens.
Onduidelijk was tot vanavond op welk station de activisten hun pijlen hadden gericht. Rond 19.30 begon de actie, na een kwartier maakte de politie een einde aan het protest. Een aantal activisten kreeg handboeien om, aldus het persbureau. Vorige week donderdag moest het spoorverkeer rondom Den Haag Centraal urenlang worden stilgelegd vanwege een soortgelijke actie van XR.
Maartje Geels
De Egyptische president Abdel Fattah El-Sissi zegt ‘zeer bemoedigende’ signalen te hebben ontvangen van bemiddelaars bij de onderhandelingen over het Amerikaanse Gaza-plan. Sinds maandag zijn er indirecte gesprekken tussen Israël en Hamas in de Egyptische badplaats Sharm el-Sheikh.
Hamas zei eerder vandaag ook al optimistisch te zijn over de mogelijkheden voor een akkoord. Dat gaat in eerste instantie over het vrijlaten van de resterende Israëlische gijzelaars. Hamas-kopstuk Taher al-Nounou, die deelneemt aan de gesprekken, zei dat onderhandelaars namenlijsten hebben uitgewisseld van gijzelaars en Palestijnse gevangenen die uitgeruild zouden kunnen worden.
Vanuit de Verenigde Staten zijn speciaal gezant Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner woensdag in Egypte gearriveerd. Hun aanwezigheid doet het vermoeden rijzen dat er vooruitgang wordt geboekt in de gesprekken. Volgens het Egyptische staatsmedium al-Qahera News is eerder vanmiddag een ‘groot overleg’ met hen van start gegaan.
Israëlische functionarissen hebben aan de persbureaus AP en Reuters gemeld dat ook de Israëlische delegatieleider, minister Ron Dermer, vandaag fysiek deelneemt aan de gesprekken. Datzelfde geldt voor de Qatarese premier Mohammed bin Abdulrahman al-Thani en de Turkse inlichtingenbaas Ibrahim Kalin.
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan zei vandaag dat zijn collega Trump hem had gevraagd Hamas te ‘overtuigen’ het twintigpuntenplan dat voorligt te accepteren. Ankara onderhoudt goede banden met Hamas.
De Saoedische zender Al-Hadath heeft vandaag gemeld dat ook delegaties van de Palestijnse militante bewegingen Islamitische Jihad en het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP) zijn gearriveerd in Sharm el-Sheikh.
Thom Canters
Een Amerikaanse topdelegatie is vandaag gearriveerd in de Egyptische badplaats Sharm el-Sheikh voor de onderhandelingen over het Gaza-plan van president Donald Trump. Dat meldt de goed ingevoerde nieuwssite Axios. Het gaat om speciaal gezant Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner.
In Sharm el-Sheikh voeren Israël en Hamas sinds maandag indirecte gesprekken over het 20-puntenplan van Trump. Hoog op de agenda staat de vrijlating van de resterende (levende en dode) Israëlische gijzelaars. Hamas liet vrijdag weten daar mee in te stemmen als de situatie ter plaatse dat zou toestaan en als het uiteindelijk leidt tot volledige terugtrekking van Israël uit de Gazastrook.
Witkoff en Kushner gelden als architecten van het Gaza-plan, dat niet alleen voorziet in een einde van de oorlog maar bijvoorbeeld ook in de ontwapening van Hamas en, uiteindelijk, bestuur in Gaza door de Palestijnse Autoriteit. Over die punten bestaat nog geen duidelijke overeenstemming.
De Qatarese premier Mohammed bin Abdulrahman al-Thani zal op vandaag ook naar Egypte afreizen. Een woordvoerder van het Qatarese ministerie van Buitenlandse Zaken sprak gisteren over een ‘cruciale fase’ in de onderhandelingen. Volgens Turkse staatsmedia zal ook inlichtingenbaas Ibrahim Kalin vanaf vandaag deelnemen aan de gesprekken.
Trump riep de betrokken partijen eerder op haast te maken met de onderhandelingen. Anders zou er ‘enorm bloedvergieten’ volgen. Hij heeft gezegd dat mogelijk deze week een akkoord wordt bereikt over de eerste fase van het plan, inclusief de vrijlating van de gijzelaars.
Thom Canters
De politie heeft in de nacht van dinsdag op woensdag meerdere arrestaties verricht bij het bezette Goudsmitpaviljoen van de Radboud Universiteit Nijmegen. Pro-Palestijnse activisten hielden het gebouw al de hele dag bezet, uit protest tegen de voorgenomen samenwerking van de Radboud met een Israëlische universiteit.
Hoeveel mensen zijn gearresteerd is vooralsnog niet officieel bekendgemaakt. De Gelderlander meldde gisteravond op basis van een politieagent ter plaatse dat er 23 mensen zijn opgepakt voor huisvredebreuk. De bezetting is volgens de krant later in de nacht ten einde zijn gekomen.
Eerder op de avond staakte de politie nog de ontruimingsactie. Ondanks pogingen de activisten ‘op eigen initiatief’ het gebouw te laten verlaten, bleven een aantal activisten binnen. De politie wilde uit veiligheidsoverwegingen niet direct ingrijpen om de bezetting te beëindigen. In het gebouw is een laboratorium met magneten, die zouden kunnen reageren op bijvoorbeeld de holster van een agent.
‘Dit is een levensgevaarlijke situatie die de veiligheid van de actievoerders in gevaar brengt’, stelde de universiteit aan het begin van de bezetting. De burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen zei dat ‘de grens is bereikt’.
Thom Canters
Den nieuwe hulpvloot voor Gaza meldt dat enkele van haar schepen zijn onderschept door het Israëlische leger. Het gaat om drie boten - de Gaza Sunbirds, Alaa Al-Najjar en Anas Al-Sharif - die op 220 kilometer van de kust van Gaza 'illegaal zijn onderschept', schrijft de Global Sumud Flotilla op X.
De boten waren op weg naar Gaza om de Israëlische maritieme blokkade te doorbreken en hulpgoederen te leveren aan de Palestijnse bevolking in de door Israël belegerde kuststrook.
Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt de onderscheppingen. Volgens het ministerie zijn de boten en opvarenden veilig in een Israëlische haven aangekomen en worden de activisten 'spoedig' uitgezet.
Het gaat om een andere vloot dan de uit ongeveer veertig boten bestaande vloot van de Global Sumud Flotilla die vorige week door Israël werd onderschept in internationale wateren. (ANP)
Israëlische troepen hebben sinds zaterdag 230 luchtaanvallen op de Gazastrook uitgevoerd, waarbij minstens 118 mensen om het leven zijn gekomen. Onder de doden waren ook kinderen. Dat melden Palestijnse autoriteiten in de kuststrook. De meeste slachtoffers zouden in Gaza-Stad zijn gevallen.
Trump drong er zaterdagochtend bij Israël op aan om 'onmiddellijk te stoppen met het bombarderen van Gaza' en zei dat Hamas 'klaar is voor een duurzame vrede' nadat de Palestijnse groep positief had gereageerd op zijn voorstel de vijandelijkheden te staken.
Hamas wil ‘echte garanties’ van de Amerikaanse president Donald Trump en de bemiddelaars dat een toekomstige vrede permanent is en Israël niet opnieuw aanvalt. Alleen dan kan de oorlog worden beëindigd, zegt hoofdonderhandelaar Khalil al-Hayya van Hamas tegen het Egyptische Al-Qahera News. In het zeldzame interview zei hij Israël niet te vertrouwen omdat het land twee keer eerder een bestand heeft geschonden.
Delegaties van Hamas en Israël zijn sinds gisteren in Egypte om via bemiddelaars te onderhandelen over een wapenstilstand in Gaza. Hamas heeft al toegezegd bereid te zijn de resterende 48 gijzelaars, van wie er nog twintig in leven zouden zijn, over te dragen aan Israël. In ruil daarvoor moeten tweeduizend Palestijnse gevangenen vrijkomen, onder wie naar verluidt enkele beruchte terroristen.
‘We vertrouwen de bezetter niet’, zei Hayya, die eerder het doelwit was van de Israëlische aanval in Qatar. ‘Daarom willen we echte garanties van president Trump en de landen die het proces begeleiden.’ Hayya voegde toe dat Hamas bereid is om mee te werken aan een einde aan de oorlog, de terugtrekking van Israëlische troepen uit Gaza en een uitwisseling van gijzelaars en gevangenen.
Jasper Daams
De politie is begonnen met een ontruimingsactie bij een gebouw van de Radboud Universiteit, dat door pro-Palestijnse demonstranten wordt bezet. De universiteit sprak eerder vandaag van een ‘levensgevaarlijke situatie’ in het laboratorium, vanwege de aanwezigheid van een zogeheten supermagneet.
Zo’n vijftien actievoerders, naar verluidt studenten, hielden het gebouw al de hele dag bezet. Zij zijn tegen de voorgenomen samenwerking van het Radboud met een Israëlische universiteit. De groep, die vanmiddag nog uit ongeveer vijftien mensen bestond, wil dat de universiteit alle banden met Israël verbreekt.
Burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen waarschuwde eerder vandaag in gesprek met de Gelderlander voor een implosie in het magnetenlaboratorium, die alle zuurstof zal wegtrekken. ‘Dat gaat echt mensenlevens kosten. Als bijvoorbeeld een agent naar binnen gaat, kan zijn holster al zorgen voor een reactie bij de magneten.’
Nadat de universiteit en de politie hadden opgeroepen tot een vreedzaam vertrek van de demonstranten, gaf een deel van hen daar gehoor aan. Anderen bleven in het gebouw, waarna de politie aankondigde in te grijpen. De Gelderlander meldt dat de politie drie actievoerders heeft opgepakt. Zij hadden zich vastgeketend voor het gebouw en moesten worden losgezaagd.
Jasper Daams
Israël geeft geen toestemming voor de verplaatsing van couveuses van een geëvacueerd ziekenhuis in het noorden naar overvolle ziekenhuizen in het zuiden van Gaza. Dat zegt Unicef, de VN-organisatie die zich inzet voor kinderen, tegen persbureau Reuters. Als gevolg zouden pasgeboren baby’s zuurstofmaskers moeten delen.
Vanwege de oorlog hebben zwangere vrouwen in Gaza te kampen met stress en ondervoeding, wat heeft geleid tot een toename in het aantal te vroeg geboren en te lichte baby’s. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wordt inmiddels een op de vijf baby’s in Gaza te vroeg geboren.
Veel van deze baby’s krijgen vanwege een nijpend tekort aan medische apparatuur niet de zorg die zij nodig hebben. In het zuiden van Gaza zijn de ziekenhuizen verder volgelopen, nadat enkele in het noorden werden gesloten na een offensief van het Israëlische leger in die regio.
Een woordvoerder van Unicef zegt tegen Reuters dat de organisatie heeft geprobeerd om couveuses uit de verlaten ziekenhuizen in het noorden op te halen, maar dat ze tot vier keer toe toegang werd geweigerd door Israël.
De woordvoerder omschrijft hoe baby’s in een ziekenhuis in het zuiden noodgedwongen medische apparatuur moeten delen. Zo waren er in een kamer ‘drie baby’s en drie moeders op één bed, één zuurstofbron, en de moeders wisselden de zuurstof om de 20 minuten voor elk kind’, aldus de woordvoerder. ‘Dit is het niveau van wanhoop waartoe moeders nu gedwongen zijn.’
Jasper Daams
In een verklaring ter nagedachtenis aan de aanval van Hamas, vandaag precies twee jaar geleden, heeft de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio opnieuw zijn ‘onwrikbare steun’ aan Israël uitgesproken. Daarnaast constateert hij dat sinds die dag een ‘verontrustende toename van antisemitisme’ wereldwijd plaatsvindt.
Rubio stond vandaag stil bij de aanval van Hamas op 7 oktober 2023. Militanten van Hamas staken die dag de grens met Israël over en doodden in totaal zo’n 1.200 mensen. Ook gijzelden ze 250 mensen, van wie 48 nog altijd niet zijn teruggekeerd uit Gaza. Naar verluidt zijn twintig van hen nog in leven.
De Amerikaanse buitenlandminister voegt toe dat de VS zich onder leiding van president Trump blijven inzetten voor de vrijlating van de resterende gijzelaars en een duurzame vrede. Hij wijst op het twintigpuntenplan dat momenteel op de onderhandelingstafel ligt. Daarover praten Israël en Hamas momenteel in de Egyptische badplaats Sharm el-Sheikh.
Meer wereldleiders herdenken vandaag de aanval van Hamas. Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen schrijft op X dat de commissie ‘de verschrikkingen’ nooit zal vergeten. De Franse president Emmanuel Macron meldt op datzelfde medium dat de pijn na de aanval altijd zal worden gevoeld, en benadrukt dat ‘zo’n gruwel nooit meer mag plaatsvinden’.
De Britse premier Keir Starmer stelt eveneens dat antisemitisme in zijn land is toegenomen sinds 7 oktober. Hij wijst daarbij op de aanslag van vorige week op een synagoge in Manchester, tijdens Jom Kipoer. Twee Britse Joden werden daarbij vermoord.
Jasper Daams
Nederland zal samen met Egypte een conferentie organiseren in het land over de wederopbouw van Gaza. Dat maakte demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel bekend tijdens een persconferentie met zijn Egyptische ambtgenoot Badr Abdelatty. Die nodigde Duitsland, Frankrijk en Japan eveneens uit om medeorganisator te worden, maar de landen hebben vooralsnog niet op de uitnodiging gereageerd.
De aankondiging kwam terwijl onderhandelingen plaatsvinden tussen Hamas en Israël in de Egyptische badplaats Sharm el-Sheikh. Volgens Egyptische media verliepen de eerste gesprekken, die maandagavond begonnen, ‘in een positieve sfeer’.
Volgens Van Weel zijn de onderhandelingen ‘reden voor voorzichtig optimisme’. De minister benadrukte tijdens de persconferentie het belang van een Palestijnse Autoriteit, die op termijn het bestuur van de Gazastrook op zich moet nemen.
Een schatting van de Verenigde Naties uit juli stelt dat in Gaza ruim 55 procent van de gebouwen waaronder ruim 193.000 huizen zijn verwoest door Israëlische aanvallen.
Voor de wederopbouw stelde Nederland eerder 20 miljoen euro beschikbaar, waarvan de helft via UNICEF is bestemd voor het herstel van watervoorzieningen aan de kuststrook.
Over de precieze inhoud en datum van de conferentie zijn nog geen details bekend.
David Wouters
De door Israël opgepakte activisten van de veertig schepen van de Global Sumud Flotilla vloot zijn via de Allenbybrug op de Westelijke Jordaanoever naar Jordanië uitgezet. Volgens het Jordaanse ministerie van Buitenlandse Zaken komen de 131 activisten uit 23 landen.
De verzameling van grote en kleine schepen probeerde de Israëlische blokkade van Gaza te doorbreken. Het doel was om humanitaire hulp te leveren aan de bevolking van de Gazastrook en om aandacht te vragen voor de verslechterende humanitaire situatie.
Vorige week onderschepten Israëlische troepen de schepen en arresteerden de activisten. Meerdere activisten meldden vastgehouden te zijn onder zware omstandigheden, bovendien zou er sprake zijn geweest van mishandeling en vernedering tijdens hun detentie.
Maandag zette Israël al 171 andere activisten uit naar Griekenland en Slowakije, onder wie de Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg, die verklaarde te zijn mishandeld.
David Wouters
Een van de opvarenden van het Nederlandse schip dat eind vorige maand werd aangevallen door de Houthi’s, is aan zijn verwondingen overleden. Dat meldt de Amsterdamse rederij Spliethoff, eigenaar van vrachtschip Minervagracht. Het schip werd op 29 september voor de kust van Jemen getroffen door een raketaanval, die later werd opgeëist door de Houthi’s.
Aan boord van de Minervagracht bevonden zich negentien bemanningsleden, van wie er twee gewond raakten. Onder de opvarenden waren geen Nederlanders. De bemanning bestond uit Oekraïners, Russen, Filipijnen en Sri Lankanen. De rederij heeft niet bekendgemaakt wat de nationaliteit is van het overleden bemanningslid. De andere gewonde wordt nog behandeld in het Oost-Afrikaanse Djibouti. Volgens Spliethoff is hij buiten levensgevaar en zal hij naar verwachting deze week gerepatrieerd worden.
De Houthi’s, een aan Iran gelieerde groepering die grote delen van Jemen in handen heeft, voeren sinds het begin van de oorlog in de Gazastrook aanvallen uit op vrachtschepen voor de Jemenitische kust. De Europese Unie heeft sinds begin 2024 een beschermingsmissie op de Rode Zee, om de commerciële scheepvaart in het gebied te beschermen. Veel grote scheepvaartbedrijven vermijden de vaarroute langs Jemen en kiezen voor de langere route via Zuid-Afrika.
Daan de Vries
Wielerploeg Israel-Premier Tech krijgt vanaf januari een nieuwe naam. De deelname van Israel-Premier Tech, dat is opgericht met als expliciet doel om het land Israël te promoten, leidde afgelopen seizoen meermaals tot pro-Palestijnse protesten tijdens wielerkoersen. Nu heeft de ploeg besloten ‘om afstand te nemen van de huidige Israëlische identiteit’, schrijft Israel-Premier Tech in een verklaring.
Ook zal de Israëlisch-Canadese eigenaar Sylvan Adams komend seizoen minder nauw betrokken zijn bij het team. Adams, zelfbenoemd ‘ambassadeur van Israël’, onderhoudt warme banden met de Israëlische regering.
De protesten tegen de deelname van Israel-Premier Tech waren het hevigst tijdens de Ronde van Spanje. Daar moesten verschillende etappes worden ingekort, doordat groepen demonstranten de weg betraden of de finish blokkeerden.
Hoofdsponsor Premier Tech zette de wielerploeg vorige maand al onder druk om de naam te wijzigen. De Canadese multinational dreigde zich, evenals fietsenleverancier Factor, terug te trekken als sponsor indien Israël in de naam gehandhaafd zou worden. Ook was de ploeg afgelopen weekend niet welkom bij de Italiaanse semiklassieker Giro dell'Emilia. Israel-Premier Tech besloot vervolgens om deze maand ook niet aan de start te verschijnen bij drie andere Italiaanse wedstrijden.
Daan de Vries
Lees ook: Hoofdsponsor eist dat Israël uit de naam van wielerploeg Israel-Premier Tech verdwijnt
Een kleine, maar groeiende groep familieleden heeft zich verzameld bij aankomsthal 1 op luchthaven Schiphol. Over een kwartier keren hier de eerste vier vrijgelaten Nederlanders terug op Nederlandse bodem, nadat ze vorige week door Israël waren gearresteerd bij de onderschepping van activistenvloot Global Sumud Flotilla. Zes andere activisten vliegen naar de Slowaakse hoofdstad Bratislava, waar ze worden opgevangen door medewerkers van de Nederlandse ambassade.
‘Say it loud say it loud, say it proud say it proud,
Flotilla you make us proud, flotilla you make us proud,
Roos, you make us proud,
Jasper, you make us proud’, klinkt het, terwijl steeds meer Palestijnse vlaggen de lucht in gaan.
Astrid van der Staak staat te wachten met haar twee zonen Marijn (19) en Siep (14). Hun vader Jasper Nieuwkoop is de schipper van het uit Nederland afkomstige schip Mohammad Bahr.
Astrid is altijd optimistisch geweest, maar heeft de afgelopen tijd ook realistisch naar de situatie gekeken. ‘Natuurlijk wisten we dat de kans klein was dat ze daadwerkelijk Gaza zouden bereiken. Gek genoeg gaf dat al enige geruststelling, omdat we wisten: als ze worden opgepakt, zal Israël ze snel weer uitzetten.’
Ze heeft weinig contact met haar man gehad, maar werd door anderen op de hoogte gehouden van de omstandigheden. ‘Iedereen is echt heel slecht behandeld’, vertelt ze. ‘Ze hebben twaalf uur lang in de brandende zon op een zwart schipdek in kleermakerszit gezeten. Hun handen waren achter hun rug gebonden met tie wraps. Ze kregen nauwelijks water en het eten dat ze aangeboden kregen, was ontzettend smerig.'
Maar, zo benadrukt ze, Mohammed Katesh, een van de andere activisten, werd nog veel slechter behandeld. 'Als hij geen Nederlands paspoort had gehad, zou ik serieus twijfelen of hij wel levend terug zou zijn gekomen.'
Even later kan Katesh het verzamelde publiek zelf over zijn ervaringen vertellen. 'Ik heb meer dan zestien uur achter elkaar met mijn handen op mijn rug en onafgebroken geblinddoekt op de grond gezeten', zegt hij door een megafoon, ondersteund door familieleden. 'Pas toen het Nederlandse consulaat van zich liet horen, werd alles anders.’
Omdat de andere activisten nog vast worden gehouden vraagt hij mensen druk te blijven zetten op de Nederlandse regering. 'Ze krijgen geen medicatie, geen schoon water en ze mogen niet naar buiten.'
Isabel Visser
De eerste vier Nederlandse opvarenden van de Gazavloot zijn terug in Nederland, nadat ze vorige week door Israël waren gearresteerd. Het vliegtuig met de activisten landde even na 14.00 uur op Schiphol. Op de luchthaven hebben zich enkele tientallen mensen, onder wie familie, verzameld om de deelnemers aan de Global Sumud Flotilla op te wachten, schrijft persbureau ANP.
De vloot was met meer dan veertig schepen onderweg naar Gaza om hulpgoederen te brengen en aandacht te vragen voor het lot van de Palestijnen in Gaza. Onderweg berichtten de opvarenden al over droneaanvallen, waarna verschillende landen marineschepen inzetten om de vloot te beschermen.
Op 1 oktober hield Israël de vloot tegen en arresteerde meer dan 450 deelnemers vanuit de hele wereld. Velen van hen werden vastgezet in een gevangenis in de Negev-woestijn. In heel Europa leidde het handelen van het Israëlische leger tot protestacties. Ook de bekende Zweedse activist Greta Thunberg werd gearresteerd, zij is volgens Israël inmiddels uitgezet.
De Nederlandse delegatie bestond uit zestien mensen. Zes van hen hebben geen Nederlands paspoort, maar wonen hier wel. Een persoon met een Portugees paspoort is inmiddels ook vrij. Hij is teruggekeerd naar zijn thuisland, liet een woordvoerster van de Nederlandse delegatie weten.
ANP, Redactie
Als tegenprestatie voor het vrijlaten van de Israëlische gijzelaars, zou Hamas eisen dat Israël enkele terroristen vrijlaat die veroordeeld zijn voor levens- of decennialange gevangenisstraffen. Dat meldt de Israëlische nieuwszender Channel 12 op basis van bronnen binnen Hamas. Ook de vrijlating van Hamas-leden die betrokken waren bij de aanval op 7 oktober zou punt van onderhandeling zijn.
Onder anderen de naam van Marwan Barghouti zou zijn gevallen. Barghouti is een voormalig leidinggevende van Tanzim, de gewapende tak van de seculiere groepering Fatah, en zit al meer dan twintig jaar in een Israëlische cel voor zijn betrokkenheid bij de tweede intifada. Volgens Israël is Barghouti verantwoordelijk voor de moord op 26 mensen.
Hoewel Fatah en Hamas rivaliserende groeperingen zijn, geniet Barghouti grote populariteit onder de Palestijnen, zowel in Gaza als op de Westelijke Jordaanoever. Bij eerdere gevangenenruils heeft Israël geweigerd Barghouti vrij te laten, uit angst dat hij de Palestijnen mogelijk op politiek vlak kan verenigen. Zijn politieke gewicht maakt Barghouti voor de Israëlische premier Netanyahu een gevaarlijke tegenstander.
Ook Ibrahim Hamed, voormalig Hamas-commandant op de Westelijke Jordaanoever, en Ahmad Sa’adat, de leider van de communistische Palestijnse partij PFLP zouden op de wensenlijst van Hamas staan. Beide mannen zitten in Israël celstraffen uit van tientallen jaren voor hun betrokkenheid bij terroristische aanslagen.
Volgens de bron van Channel 12 is Hamas vasthoudend in het vrij krijgen van de levenslanggestrafte terroristen, ‘zelfs als de deal daardoor zou mislukken’. De Israëlische minister Avi Dichter, voormalig hoofd van de Israëlische binnenlandse veiligheidsdienst, liet doorschemeren dat Israël bereid is om enkele veroordeelde terroristen vrij te laten. Dichter is echter sceptisch over de bereidwilligheid van Israël om terroristen vrij te laten die betrokken waren bij de aanslag van 7 oktober 2023, waarbij bijna 1200 Israëliërs om het leven kwamen.
Dana Holscher
Lees ook het profiel over Marwan Barghouti, die al twintig jaar in een Israëlische cel zit: Israël vreest Marwan Barghouti, omdat hij geliefd is bij alle Palestijnen: ‘Hij is hun eigen Mandela’
In de Egyptische kustplaats Sharm el-Sheikh vinden vandaag opnieuw indirecte onderhandelingen plaats over een wapenstilstand in Gaza. Namens Hamas is hoofdonderhandelaar Khalil Al-Hayya aanwezig, die Israël vorige maand probeerde te doden in Qatar. De Israëlische delegatie wordt geleid door een vertrouweling van Benjamin Netanyahu, de minister van Strategische Zaken Ron Dermer.
Ook namens de Verenigde Staten zijn onderhandelaars aanwezig: Trumps schoonzoon Jared Kushner en gezant Steve Witkoff. In posts op sociale media heeft Trump druk op de onderhandelingen gezet door de afgevaardigden op te dragen ‘snel te handelen’. Bovendien dreigt Trump dat Hamas ‘volledig vernietigd’ zou worden als de groepering niet meewerkt aan de wapenstilstand. Een woordvoerder van de Israëlische regering zei dat de gesprekken ‘maximaal een paar dagen’ zullen duren.
Het voornaamste onderwerp van gesprek is de uitwerking van de eerste fase van een wapenstilstand. Hamas heeft vorige week al laten weten bereid te zijn de 48 Israëlische gijzelaars, van wie er naar schatting twintig nog in leven zijn, vrij te laten in ruil voor zo’n tweeduizend Palestijnse gevangenen, maar zegt meer tijd nodig te hebben dan de afgesproken termijn. Over het al dan niet terugtrekken van Israëlische troepen uit Gaza, het ontwapenen van Hamas en het interim-bestuur van de Gazastrook bestaat nog geen overeenstemming.
Dana Holscher
De Amerikaanse president Donald Trump laat in een bericht op Truth Social weten dat er ‘zeer succesvolle' gesprekken’ zijn gevoerd met Hamas over ‘een einde aan de oorlog in de Gazastrook’. Concrete resultaten zijn er echter nog niet en Trump laat weten dat de onderhandelingen maandag verder gaan in Egypte. Eerder zondag zei Trump te verwachten dat de gesprekken over een wapenstilstand ‘nog een paar dagen’ duren.
Trump dreigt wel met zware gevolgen als de onderhandelingen niet slagen. Hij waarschuwt dat er dan ‘EEN ENORM BLOEDBAD ZAL VOLGEN, IETS WAT NIEMAND WIL ZIEN’.
Onderhandelaars van Israël en Hamas voeren gesprekken in de Egyptische badplaats Sharm-el-Sheikh, nadat Hamas zich bereid had getoond om te onderhandelen over Trumps vredesplan voor Gaza. Het zijn volgens Trumps laatste bericht ‘zeer positieve gesprekken om de gijzelaars vrij te laten, de oorlog in Gaza te beëindigen en bovenal eindelijk VREDE in het Midden-Oosten te bereiken’. (ANP)
Dit was het belangrijkste nieuws over het Midden-Oosten en de oorlog in de Gazastrook van afgelopen week:
• De Israëlische premier Benjamin Netanyahu is na een bezoek aan president Donald Trump in het Witte Huis akkoord gegaan met een Amerikaans plan voor een wapenstilstand in Gaza. Hamas heeft enkele dagen later ingestemd met het vrijlaten van alle overgebleven Israëlische gijzelaars, in ruil voor de Israëlische terugtreding uit het Palestijnse gebied. Over de rest van het plan wordt nog onderhandeld in Egypte.
• De Israëlische marine heeft de schepen van de Gaza-Flotilla geënterd en tegengehouden. De vloot, bestaande uit veertig schepen, was met hulpgoederen onderweg naar Gaza. Israël heeft zo’n 400 opvarenden opgepakt. In reactie gingen in heel Europa demonstranten de straat op. Inmiddels enkele honderden opgepakte opvarenden door Israël vrijgelaten en uitgezet.
• Of de Israëlische premier Netanyahu zijn coalitie kan overtuigen van Trumps vredesplan is nog allerminst zeker. De extreemrechtse factie is er helemaal niet over te spreken. Ministers Bezalel Smotrich en Itamar Ben-Gvir hebben zich uiterst sceptisch uitgelaten over het plan van Trump voor het beëindigen van de oorlog.
• Ondanks de oproep van de Amerikaanse president Donald Trump om de wapens te laten zwijgen, zet het Israëlische leger zijn beschietingen in Gaza voort. De Israëlische strijdkrachten hebben gewaarschuwd dat Gaza-Stad ‘een gevaarlijk gevechtsgebied’ blijft.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Source: Volkskrant