De Europese Rekenkamer weigert voor de zesde keer op rij een goedkeurende verklaring te geven voor de uitgaven van de Europese Unie. Vorig jaar werd 3,6 procent van de EU-begroting niet conform de regels besteed.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
Dat percentage is weliswaar lager dan het foutenpercentage in 2023 (5,6 procent), maar nog altijd ruim boven de vereiste 2 procent voor een goedkeurende verklaring.
De Rekenkamer waarschuwt verder voor de scherp oplopende schulden die de EU maakt, onder meer voor de financiering van het coronaherstelfonds.
‘De EU-uitgaven bevatten nog steeds te veel onregelmatigheden’, verklaarde Rekenkamervoorzitter Tony Murphy donderdag zijn ‘rode kaart’ bij de presentatie van het jaarverslag over de EU-begroting van 2024. Die besloeg 191 miljard euro waarvan de Rekenkamer steekproefsgewijs 167 miljard euro controleerde.
Fouten bij de uitgaven betekenen niet per definitie fraude. Het merendeel van de geconstateerde onregelmatigheden heeft betrekking op administratieve slordigheden of de subsidiëring van projecten die daar eigenlijk niet in aanmerking voor kwamen.
Als dat zonder kwade intenties is gebeurd, valt het niet in de categorie fraude – soms is dat moeilijk vast te stellen. Zo kreeg een Nederlands wetenschappelijk instituut 25 duizend euro voor de aankoop van een instrument dat al was gekocht; het geld moet worden terugbetaald.
De meeste fouten worden gemaakt met de financiële steun voor armere regio’s, goed voor circa een derde van de EU-begroting. Daar ging het in 2024 bij 5,7 procent van de uitgaven verkeerd. Ook hier is op zich sprake van een verbetering – in 2023 lag het foutenpercentage op 9,3 procent –, maar het is verre van goed.
De Europese Rekenkamer heeft nog nooit een EU-begroting volledig goedgekeurd, wel een paar keer een gedeeltelijke goedkeuring. De EU-landen en het Europees Parlement zijn daar mild over.
Ook niet voor het eerst wijst de Rekenkamer op trage besteding van de EU-gelden. In de huidige Europese meerjarenbegroting (2021-2027) is na vier jaar 7 procent van de beschikbare gelden (395 miljard euro) voor armere regio’s daadwerkelijk uitgegeven.
De komende jaren zal deze geldstroom aanzienlijk sneller vloeien, omdat lidstaten anders hun aanspraak op de subsidies verliezen. Het Nederlandse Rekenkamerlid Stef Blok wees erop dat hogere druk bij de bestedingen tot meer fouten leidt.
Bij het coronaherstelfonds is het beeld niet anders: van de 360 miljard euro aan EU-subsidies om de economische dip te boven te komen is na vier jaar 55 procent uitgeven. EU-landen hebben nog een jaar om het resterende geld te besteden. Nederland had eind vorig jaar 1,3 miljard euro van de beschikbare 5,4 miljard euro gebruikt.
De Rekenkamer maakt zich zorgen over de schulden van de EU. Bedroeg de schuldenlast tot 2020 circa 50 miljard euro, vorig jaar was dat 578 miljard euro, oplopend naar 900 miljard euro in 2027.
Dat komt onder meer door de leningen voor het herstelfonds en een regeling tijdens de pandemie om de WW-fondsen te steunen. De miljardenschulden slokken een steeds groter deel van het EU-budget op aan rente en aflossing. De EU-landen hebben een oplossing hiervoor tot nog toe voor zich uit geschoven.
De Europese Commissie wil voor de financiering van die rente- en aflossingslast nieuwe Europese belastingen introduceren. Dat stuit op verzet van verschillende EU-landen, waaronder Nederland. De Rekenkamer benadrukt dat nieuwe belastingen ook nieuwe toezichtproblemen met zich meebrengen.
Rekenkamervoorzitter Murphy suggereerde dat de EU beter eerst naar haar bestaande inkomstenbronnen kan kijken, zoals de inning van douanerechten, want daaraan valt nog veel te verbeteren.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant