Europese Rekenkamer De Europese Rekenkamer ziet dat 3,6 procent van de uitgaven uit de EU-begroting in 2024 niet volgens de regels is verlopen. Dat is beter dan het jaar ervoor, maar nog altijd teveel, stelt de toezichthouder.
Stef Blok, lid van de Europese Rekenkamer, in 2022 in de enquêtezaal van de Tweede Kamer in Den Haag.
„Helaas”, zegt Stef Blok, is er in de vijftig jaar dat de Europese Rekenkamer bestaat nooit een goedkeurend oordeel gegeven over de uitgaven die de Europese Unie doet. Daar brengt de begrotingsdiscipline van 2024 geen verandering in.
Blok, in september herkozen als lid van de Europese Rekenkamer, licht de jaarlijkse doorlichting van de Europese begroting woensdag toe in een online briefing. Wat wel goed is gegaan: de rekeningen zijn betrouwbaar, de binnenkomende geldstroom is ook volgens de regels. De uitgaven: daar zit het probleem.
Al zijn er minder fouten gemaakt dan in 2023 (5,6 procent), het zijn er in 2024 nog steeds te veel. Bij 3,6 procent van de uitgaven constateert de Rekenkamer dat de regels niet zijn gevolgd, op 191,1 miljard euro en bijna zestig miljard euro uitgaven via het coronaherstelfonds. De Rekenkamer vindt fouten acceptabel tot aan 2 procent, alles daarboven is afkeurenswaardig.
Een ‘fout’ betekent overigens niet dat geld zomaar over de balk is gesmeten: het kan nog altijd nuttig besteed zijn, maar niet volgens de regels. Het omgekeerde geldt overigens ook, zei Rekenkamervoorzitter Tony Murphy vorig jaar: „projecten waarbij keurig de regels worden gevolgd, maar die niet het gewenste resultaat opleveren.”
Hoe eenvoudiger een regeling, constateert Stef Blok, hoe minder fouten. Europees geld wordt bijvoorbeeld verhoudingsgewijs netjes uitgegeven in landbouwregelingen die gebaseerd zijn op hectares, schetst Blok. Makkelijk te controleren, en ook weinig fouten.
Overduidelijk mis ging het bij een ondernemer die in Griekenland een villa met zwembad kocht van EU-subsidie uit een mkb-regeling. Die woning werd vervolgens voor een lage prijs verhuurd aan de grootste aandeelhouder van de ondernemer. Of, ook een ‘fout’ in gebruik van EU-subsidie: een Nederlands bedrijf dat 25.000 euro aanvroeg voor een instrument dat het al bleek te hebben. Niet de bedoeling, benadrukt Blok. Een fout is overigens niet hetzelfde als fraude, daarvan deed de Rekenkamer in 2024 negentien keer melding bij de Europese toezichthouder OLAF, in 2023 was dat twintig keer.
Na vier jaar coronaherstelfonds concludeerden Blok en zijn collega’s in mei al: deze manier van werken is niet voor herhaling vatbaar. Het fonds van 650 miljard, bedoeld om de Europese lidstaten te helpen op te krabbelen in de nasleep van de coronapandemie, is niet goed te controleren. In veel gevallen, zegt Blok woensdag, is het nut van projecten niet duidelijk: klimaatondernemingen „waarbij wij geen aantoonbare vergroeningsgevolgen kunnen ontdekken”, of IT-vernieuwingen die eigenlijk „van het type normale IT-vervanging dat sowieso moet plaatsvinden” zijn.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC