Uit onbekende beelden en opnamen van telefoongesprekken is een intrigerende documentaire ontstaan over John Lennon en Yoko Ono in de jaren 1971-1973, hun eerste jaren in New York.
schrijft voor de Volkskrant over popmuziek.
Het Willowbrook-schandaal van 1972. Iemand?
In dat jaar maakte de jonge verslaggever Geraldo Rivera zichtbaar hoe duizenden verstandelijk zwaar gehandicapte kinderen in de psychiatrische instelling van Willowbrook (bij New York) werden verwaarloosd en mishandeld. Er konden vierduizend kinderen wonen, maar er kropen zesduizend rond, hulpeloos en vervuild.
Het greep John Lennon (31) en Yoko Ono (39), kersverse inwoners van New York, dusdanig aan dat ze een benefietconcert organiseerden dat het enige volwaardige soloconcert van Lennon ná The Beatles zou worden: het One to One-concert in Madison Square Garden, 30 augustus 1972.
Rond dat concert bouwde filmmaker Kevin McDonald zijn documentaire op over Lennon en Ono in New York. Hoe dat krappe decennium van hervonden levensgeluk eindigde, op 8 december 1980 voor het Dakota-gebouw, weten we. One to One: John & Yoko gaat juist over het begin, 1971 tot 1973, toen ze een veredelde studentenetage in Greenwich Village bewoonden en dagelijks urenlang tv keken in bed.
Dat zappen bepaalt de speelse, intrigerende vorm van McDonalds film, die is doorsneden met Amerikaanse tv-fragmenten: spelletjes, comedyseries, reclame en journaalbeelden, die onderstrepen hoe veel die tijd leek op de onze. Klimaatangst. Rassenhaat. Oorlog. Opstand. Grimmig populisme.
Zit de wereld te wachten op nóg een Lennon-film? McDonald vroeg het zich ook af, maar toen hij nieuwe beelden van het One to One-concert kreeg, plus een schat aan privévideo’s en opgenomen telefoongesprekken, wist hij dat het antwoord toch weer ‘ja’ was.
De opnamen stelden hem in staat om het verhaal te laten vertellen door John en Yoko zélf: in de hele film komt geen talking head voor. Dat is heerlijk, terwijl je je realiseert hoe weinig we in Europa eigenlijk weten van die jaren waarin John en Yoko, hoe beroemd ook, behoorlijk van de radar verdwenen.
One to One is leerzaam, intrigerend van vorm, maar ook ontroerend. Wat zijn ze jong, levenslustig en, eenmaal uit bed, energiek en activistisch. Yoko leren we beter kennen, al was het maar dankzij de parallelle verhaallijn van haar in verdriet gedrenkte zoektocht naar Kyoko, haar dochter die in 1971 werd ontvoerd door haar ex-man, Kyoko’s vader, Anthony Cox. Pas in 1994 zouden moeder en dochter elkaar weer zien.
Tijdens het One to One-concert krijst Yoko vanuit haar tenen om Kyoko en is John in gloeiende bloedvorm in Come Together.
Alleen al dáárom.
Documentaire
★★★★☆
Regie Kevin McDonald
100 min., in 80 zalen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant