De goudprijs kwam woensdagochtend voor het eerst in de geschiedenis boven de 4.000 dollar (3.444 euro). Nog nooit was een troy ounce (31,1 gram) zo duur. Wat drijft die explosieve stijging?
is economieredacteur. Hij schrijft over de energietransitie.
Hoe bijzonder is dit record?
Dat de goudprijs deze barrière zou slechten, zat er al een tijdje aan te komen. Het record markeert bovenal de ongekende waardestijging die het edelmetaal de afgelopen twee jaar heeft meegemaakt. Een jaar geleden was de prijs rond de 2.600 dollar en het jaar daarvoor rond de 1.900 dollar. Het is dus een dikke verdubbeling in twee jaar tijd. Overigens stijgt ook de prijs van andere edelmetalen zoals zilver en platina hard.
Het bijzonderst zijn waarschijnlijk de omstandigheden waaronder het record gebroken wordt. Historisch is goud de ‘veilige vluchthaven’ voor beleggers, die bij marktturbulentie edelmetaal kopen en aandelen verkopen. Daardoor is de piek in de goudprijs tegengesteld aan beurskoerzen. In de laatste twintig jaar was dat onder meer te zien tijdens de financiële crisis in 2008, de uitbraak van de coronapandemie en na de Russische inval in Oekraïne.
Ook het piekje in de goudprijs dit voorjaar past in die trend. Beurshandelaren raakten toen onzeker nadat Donald Trump in de Rozentuin van het Witte Huis zijn bord met ‘wederkerige invoertarieven’ aan de wereld had getoond.
Maar sindsdien zijn de graadmeters van de aandelenbeurzen weer ruim hersteld, en is er alweer menig beursrecord gebroken. Dat de waarde van goud intussen toch explosief bleef stijgen, is een atypisch beeld.
Wat verklaart die vreemde samenloop?
Goudhandelaren en analisten dragen meerdere oorzaken daarvoor aan. Om te beginnen heerst er onder centrale banken wereldwijd onzekerheid over de staat van de Amerikaanse economie. Met name door de zeer hoge staatsschuld, en de vraag hoe de VS die ooit gaan terugbetalen.
Centrale banken houden voor miljarden aan Amerikaanse dollars aan als verzekering tegen prijsstijgingen in het buitenland. Maar door de stijgende onzekerheid van die munt willen ze hun risico beperken voor het geval dat de dollar valt. Daarom verkopen ze hun dollars en stappen ze in goud. In de afgelopen drie jaar kochten centrale banken voor maar liefst 1 miljoen kilo aan goud per jaar, twee keer zoveel als in de periode daarvoor.
Met de komst van Donald Trump zijn de zorgen over de Amerikaanse economie alleen maar toegenomen, en dus is de vraag naar goud gestegen. Volgens handelaren komt daarbij dat bedrijven en speculanten de laatste tijd via speciale beursfondsen – ETF’s – in de goudmarkt stappen. Als verzekering, maar vooral als belegging. Soms zelfs in speciale producten, waardoor de winst vele keren hoger is dan de daadwerkelijke stijging (maar het verlies bij een daling ook groter).
Ook de Chinese economie speelt een rol. Voor het eerst sinds tijden daalt de waarde van vastgoed. Veel Chineze spaarders en beleggers willen hun geld niet meer in stenen stoppen, zoeken een nieuwe bestemming en goud scoort dan hoog.
Ten slotte is het record van 4.000 dollar de laatste dagen ook nog eens heel snel in zicht gekomen door de politieke patstelling in de VS over de begroting. Die is weer een uitgemond in een zogenoemde ‘shutdown’ van de overheid. Een van de stilliggende overheidsdiensten is de Commodity Futures Trading Commission, die normaal gesproken data zou publiceren over het aantal speculanten in de goudmarkt. De onzekerheid door het ontbreken van data zou de goudvraag volgens analisten verder versterken.
Dat de aandelenmarkten het intussen zo goed blijven doen, is deels raadselachtig. Maar een belangrijke verklaring is in elk geval de opkomst van kunstmatige intelligentie. De belofte (en deels al realiteit) dat de AI-revolutie de komende jaren de productiviteit en winstgevendheid van bedrijven gaat stuwen, heeft gevolgen voor bijna elk bedrijf. En zeker voor de bedrijven die AI-chips of datacenters bouwen. De vrees bij veel professionele beleggers is dat AI een economische bubbel zal blijven. Maar daar gelooft lang niet iedereen in.
Is de einde van prijsstijging al in zicht?
Nee, als we de meeste analisten mogen geloven gaat die nog wel even door. Zo stelde de roemruchte zakenbank Goldman Sachs woensdag de verwachting over de goudprijs flink bij. Door de structurele druk vanuit centrale banken en andere beleggers verwacht de bank dat de goudprijs zelfs richting de 4.900 dollar zou kunnen schieten.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant