Vega Na de ban van het woord ‘melk’ uit haver- en sojadrinks, stemt het Europees Parlement woensdag in met een verbod op namen als ‘burger’, ‘worst’, en ‘kipstuckjes’ bij plantaardige producten. „Ze vinden de consument blijkbaar te dom.”
Vegetarische burger: het Europees Parlement vindt dat een misleidende term, bleek woensdag.
Vegetarisch en progressief Europa maakte zich de afgelopen weken behoorlijk kwaad: volgens het Europees Parlement én een stevige landbouwlobby moet er een nieuw vocabulaire komen voor vleesvervangers, als onderdeel van een plan om de positie van boeren in de voedselvoorzieningsketen beter te beschermen.
Woorden als ‘burger’, ‘worst’, ‘schnitzel’ of ‘nugget’ zouden de consument misleiden bij plantaardige alternatieven. Het Europees Parlement stemde woensdagmiddag in Straatsburg in met het voorstel om dat soort woorden te verbieden in het vegetarische schap van de supermarkt. De Wetenschappelijke Adviesraad van Europese Academies (EASAC) bepleitte recent nog dat de EU juist vol moet inzetten op vleesvervangers. Maar de ‘vegaburger’ nadert – in navolging van woorden als ‘havermelk’ of ‘vegakaas’ – zijn einde, als het aan 355 Europarlementariërs ligt (247 stemden tegen; 30 onthielden zich van stemming).
BBB-Europarlementariër Jessika van Leeuwen is „opgetogen” en vindt dat consumenten zo beter worden geïnformeerd. Bovendien, stelt ze, wordt het „vakmanschap van onze boeren en slagers naar waarde geschat”.
Tegenstanders vinden het besluit vooral een uiting van symboolpolitiek. In de afgelopen vijf jaar stonden klimaat en duurzamer eten hoog op de politieke Europese agenda, maar die wind is sterk gedraaid.
„Dit is een duidelijke afrekening met de afgelopen beleidsjaren”, reageert Anna Strolenberg, Europarlementariër voor Volt en onderhandelaar van de Europese Groenen op het landbouwdossier. Ze voegt toe: „De vleeslobby reageert krampachtig, ze is overduidelijk bang dat innovatieve voedselbedrijven hen voorbijstreven. Europa zou de duurzame sector moeten helpen, in plaats van hen op te zadelen met extra kosten voor herpositionering en marketing”.
De liberale parlementsfractie Renew probeerde nog een compromis te vinden, en stelde een amendement voor waarbij alleen dierennamen – ‘kip’, ‘rund’ of ‘varken’ – in de ban zouden gaan. Een meerderheid in het parlement vond dit niet radicaal genoeg en stemde het voorstel weg.
„Te gek voor woorden”, luidt het oordeel van Gerben-Jan Gerbrandy, Europarlementariër voor D66 en groepsleider van Renew. Hij vervolgt: „Ze vinden de consument blijkbaar te dom om te begrijpen dat een hamburger met de toevoeging ‘vega’ geen vlees bevat. What's next? Snoepbanaantjes in de ban omdat mensen deze in de braadpan zouden gooien?”
Een onderzoek van de Europese Consumentenorganisatie ontkrachtte al in 2020 dat consumenten zich druk maken over de naamgeving van vegetarische ‘burgers’ of ‘worstjes’, zolang de producten maar duidelijk herkenbaar zijn als vegetarisch of veganistisch.
Dat geldt in mindere mate voor consumenten en politici in Europese landen met een sterk nationalistische voedselcultuur, waar veel waarde wordt gehecht aan de traditionele keuken, zoals ‘worstenland’ Duitsland, ‘schnitzelland’ Oostenrijk en ‘Parmaland’ Italië. Ook in de landen waar de vleesindustrie een belangrijke economische pijler is – onder meer Polen, Frankrijk, Duitsland en Spanje – is men huiverig voor plantaardige alternatieven. Niet voor niets kwam het huidige verbodsvoorstel van een Franse landbouwrapporteur in het Europarlement.
Het verbod druist in tegen de Brusselse tijdgeest waar ‘bureaucratie’ passé is en ‘deregulering’ het streven. Gerbrandy: „Dezelfde politici die jaren hebben geklaagd over regels ten aanzien van kromme bananen en de lengte van komkommers, komen nu met droge ogen verklaren dat we meer regels nodig hebben voor de aanduiding van vegetarische producten.”
Vanuit de zogenoemde ‘No Confusion-coalitie’ – een coalitie van vierhonderd partijen, van voedselproducenten tot voorvechters van dierenwelzijn en milieu-ngo’s – klinkt teleurstelling. „Dit is een stap terug voor consumenten, remt de innovatie en brengt de noodzakelijke transitie naar een duurzaam voedselsysteem verder uit het zicht”, stellen WePlanet en ProVeg Nederland in een persbericht.
Over het aangenomen wetsvoorstel zal nog verder worden onderhandeld door de Commissie en de Europese landbouwministers met het Europarlement.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC