Extinction Rebellion XR wil na vorige week donderdag opnieuw op het spoor demonstreren. De actiegroep had een ultimatum tot drie uur deze woensdag gesteld om het kabinet te dwingen tot „sancties tegen Israël”. Waar de betoging zal plaatsvinden, bleef nog onduidelijk.
Pro-Palestijnse activisten blokkeren treinsporen bij Den Haag Centraal, op 2 oktober. Ze wilden dat het kabinet zou opkomen voor de honderden actievoerders die met boten hulpgoederen naar Gaza wilden brengen.
Het treinverkeer in Nederland dreigt woensdagavond opnieuw ernstig verstoord te worden door een pro-Palestijnse demonstratie op het spoor of in een treinstation. Waar dat precies zou plaatsvinden is nog onbekend.
Het zou voor de tweede keer binnen een week zijn dat het treinverkeer wordt ontregeld. Vorige week donderdag moest het spoorverkeer in en rond Den Haag Centraal worden stilgelegd na een actie van Extinction Rebellion (XR). De groep demonstreerde tegen Israël, de oorlog in Gaza en het Nederlandse beleid hierover. Actievoerders liepen op het spoor, wat strafbaar is in Nederland.
Welk treinstation of welk spoor de actievoerders hebben uitgekozen voor hun demonstratie hadden zij woensdagmiddag nog niet bekendgemaakt. XR had het eerder over „een cruciaal station” in Nederland. De groep stelde woensdagmiddag om 15.00 uur een ultimatum aan de Nederlandse regering: „Sancties tegen Israël, of we leggen het spoor stil en het land plat.”
Staatssecretaris Thierry Aartsen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) zei woensdagmiddag in Den Haag tegen persbureau ANP dat hij „samen met NS, ProRail en burgemeesters wil voorkomen dat mensen het spoor op gaan”. Volgens Aartsen is het spoor „absoluut niet geschikt voor demonstraties”. Ook woordvoerders van spoorbeheerder ProRail en NS benadrukten dat woensdag.
Aartsen: „De veiligheid van reizigers en medewerkers wordt in gevaar gebracht en het zorgt voor ernstige verstoringen van het treinverkeer. Niet voor niets is het betreden van het spoor een strafbaar feit.” Demonstreren is een grondrecht, aldus de staatssecretaris, „en iedereen moet zijn stem kunnen laten horen in Nederland. Maar niet op het spoor”.
Hoe hij zou willen voorkomen dat mensen het spoor op gaan is onduidelijk. Een treinstation is gebouwd om grote groepen mensen er snel in en uit te laten stromen, niet primair om op slot te doen of in extreme mate te beveiligen. NS en ProRail zeggen ook dat zij nauwelijks machtsmiddelen hebben om verstoringen door (gewelddadige) protesten tegen te gaan.
Een woordvoerder van NS meldt dat het ov-bedrijf extra alert is op verstoring van de treinen en dat onder meer medewerkers van de afdeling Veiligheid & Service (V&S) klaar staan. Ook de NS-afdeling die een verstoorde dienstregeling moet oplossen staat paraat.
V&S’ers zijn de boa’s van NS, maar die mogen alleen in actie komen als mensen op het station of in de trein geen geldig vervoerbewijs hebben of overlast veroorzaken. Dat is zo geregeld in de Spoorwet. Voor het voorkomen of staken van een demonstratie op of rond het station zijn zij aangewezen op de politie.
NS geeft geen toestemming voor deze demonstraties, maar kan ze ook niet verbieden, aldus de woordvoerder van het treinbedrijf. Voor het demonstratierecht ligt het bevoegd gezag bij de gemeenten, politie en het Openbaar Ministerie. De NS staat in nauw contact met alle gemeenten waar acties zijn aangekondigd.
Eerder sprak Wouter Koolmees, president-directeur van de NS, zich al in ferme woorden uit tegen demonstraties op pleinen voor stations of in stationshallen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC