Straatgeweld Met illegaal vuurwerk zoals aan elkaar geknoopte cobra’s, soms nog verzwaard met benzine, maken jongeren in Roosendaal wijken onveilig. De gemeente kreeg in no time enkele honderden meldingen van overlast en neemt nu maatregelen.
In het 'hokje' in Langdonk in Roosendaal zorgen jongeren met vuurwerkbommen voor overlast.
Dra-ma-tisch. Schan-da-lig. Spreek oudere bewoners in Roosendaal aan op de rellen van de afgelopen weken en ze smeken bijna dat er een einde aan komt. Aan het geknal, afkomstig van vuurwerk dat volgens jong en oud beter kan worden omschreven als „bommen”. Vrijwel dagelijks, vooral ’s avonds, lopen tieners in de wijken Langdonk en Kroeven rond met illegaal vuurwerk zoals cobra’s, soms aan elkaar geknoopt en verzwaard met benzinebommen. Ze leggen de explosieven op straat, vlak voor fietsers en, zoals woensdag, in prullenbakken, of gooien ze zelfs naar politieagenten.
Naar aanleiding van honderden meldingen van overlast, binnen enkele dagen, heeft burgemeester Mark Buijs, na overleg met politie en justitie, maatregelen genomen. Er wordt „overmatig” veel illegaal vuurwerk afgestoken, dat bovendien „dusdanig harde klappen” veroorzaakt, „dat ik me kan heel goed voorstellen dat mensen zich niet op hun gemak voelen” en niet meer naar buiten durven, vertelt Buijs (VVD) op het stadhuis. Hij is sinds een jaar burgemeester in Roosendaal. Er is extra politie op plaatsen waar de explosies worden gemeld.
Mark Buijs, burgemeester van Roosendaal.
Hij wil bij ordeverstoringen een verbod op gezichtsbedekkende kleding, en op het dragen van „stoffen of producten” die tot extra geweld kunnen leiden, zoals messen of stenen. Er gelden gebiedsverboden en samenscholingsverboden. „Zodat we de jongeren staande kunnen houden, hun legitimatie vragen, en daardoor uit de anonimiteit kunnen halen.”
De vuurwerkgooiers wonen volgens burgemeester Buijs niet allemaal in de wijken zelf, maar komen veelal wel uit Roosendaal. Opmerkelijk: hij heeft de ouders van alle jongeren tussen de tien en achttien jaar in zijn gemeente een waarschuwende brief gestuurd. „Ga in gesprek met uw kind”, schrijft hij. „De afgelopen jaren is het gelukkig rustig geweest. Helaas zie ik dat de vuurwerkoverlast sinds een paar weken opnieuw toeneemt. Dat is een zorgelijke ontwikkeling.” Ook schrijft hij een brief aan de ouders van acht jongeren, onder wie een jongen van tien jaar oud, die onlangs zijn aangehouden, na het belagen van politiemensen. Buijs: „Ik schrijf niet om ouders en kinderen te pesten. Maar om hen erop te wijzen dat als een jongen van tien jaar een ander verwondt, dit de rest van zijn leven kan tekenen.” Hij nodigt de ouders uit voor een gesprek op het stadhuis. Zo’n gesprek staat los van een justitiële straf, bijvoorbeeld bij HALT.
Hangjongeren in de wijk vertellen dat het logisch is dat er in september al zo veel vuurwerk wordt afgestoken, omdat de prijzen van het in het buitenland vrij verkrijgbare, al dan niet illegale vuurwerk, op dat moment veel lager zijn dan rond de jaarwisseling. Ook in andere steden is al sprake van vuurwerkoverlast. Hoe dan ook; veel bewoners van Langdonk en Kroeven zijn de bommenregen zat, vertelt onder anderen Annemiek Koch (68). Ze woont sinds drie jaar in de buurt, en prikt als vrijwilliger afval op en rondom het winkelcentrum Lindenburg, in de omgeving waarvan veelvuldig wordt geknald.
„We hebben er heel veel last van”, vertelt ze. „Door alle flatgebouwen echoot het geluid ook nog eens verschrikkelijk. En als ze de boel afsteken in de tunnels hier in de buurt, is het helemáál erg.” Af en toe treft ze een Cobra-verpakking aan. „Er zijn in deze buurt al tientallen jaren hangjongeren. Ze staan er met hun scootertjes en hun vuurwerk en waarschuwen elkaar met hun mobieltjes als de politie eraan komt. Dan zijn ze snel weg en staan ze de politie uit te lachen.” Ze verwelkomt de maatregelen van de burgemeester van harte. „Maar ik denk wel: jongens jullie zijn te laat, jullie hadden deze maatregelen al jaren eerder moeten nemen.”
De vraag is waarom uitgerekend in deze wijken de overlast zo groot is. Voor de hand ligt de verklaring dat de bewoners hier in veel opzichten een lastig leven leiden. In 60 procent van de wijken in Roosendaal scoren leefbaarheid en veiligheid onvoldoende, en ook Langdonk en Kroeven behoren daartoe, en maken deel uit van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Wie er opgroeit, zo schreef de vorige burgemeester van Roosendaal twee jaar geleden al in een ‘ambitiedocument’ voor deze wijken, „verdient gemiddeld minder, woont in een slechtere woning, krijgt lagere schooladviezen en heeft met hogere zorgkosten te maken. Veel hulp komt niet bij de mensen die het het hardst nodig hebben. De verleiding om in de criminaliteit te raken is te groot. Dat is niet alleen oneerlijk, het is de bijl aan de wortel van onze mooie stad.”
Fietspad naar de Pattontunnel in Langdonk in Roosendaal.
Toch zijn er wellicht ook andere oorzaken. Verschillende bewoners wijzen op het „cultuurverschil” tussen bewoners die hun kinderen veelal buiten laten spelen, en andere groepen die vaker binnen blijven. Burgemeester Buijs signaleert dat burgers, bang en onzeker geworden door landelijk nieuws met incidenten, een jongen op een grasveld met een scooter al bedreigend vinden – een jongen die zich door zo’n houding op zijn beurt weer ‘uitgestoten’ voelt. Buijs: „Deze jongeren hebben sowieso al minder kansen, maar dan worden ze soms ook nog met de nek aangekeken.”
De van oorsprong Armeense fietsenmaker Leon Grigoryan (66), die al bijna een kwart eeuw in de wijk woont, ziet nog iets anders: „Ik ken de jongeren in deze buurt allemaal. Als ik hen zeg dat ze rustig moeten zijn, luisteren ze naar mij. Voor de politie zijn ze niet bang. Die straft toch niet hard. Voor mij hebben ze respect, omdat ze weten dat ik iedereen ken. Ze weten dat ze problemen met hun ouders kunnen krijgen.”
De Pattontunnel in Langdonk/Kroeven in Roosendaal.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC