Monkey D. Luffy | Mangafiguur Jonge demonstranten in Indonesië, Nepal, Madagascar, Frankrijk, Marokko en Peru dragen een piratenvlag en een strooien hoed, verwijzingen naar de Japanse manga One Piece. Wat maakt hoofdpersonage Monkey D. Luffy de held van een nieuwe protestgeneratie?
Mangafiguur Monkey D. Luffy tijdens het festival Torino Comics XXIII in Turijn, april 2017.
‘Rijkdom, roem en macht. Alles wat de wereld te bieden heeft, lag ooit in de handen van één man, de koning van de piraten Gol D. Roger.” Voor miljoenen fans over de hele wereld zijn die woorden het begin van een verhaal dat ze al sinds hun jeugd kennen. De Japanse stripreeks One Piece van tekenaar Eiichiro Oda verscheen voor het eerst in 1997 en vertelt het avontuur van Monkey D. Luffy, een jongen met een strohoed die de zee opgaat om zijn droom na te jagen. Net als zijn held Roger wil hij piratenkoning worden. En om dat te bereiken moet hij de grootste schat ter wereld vinden, de legendarische One Piece.
Wie One Piece vluchtig bekijkt ziet een bont avontuur vol bizarre figuren. Een zwaardvechter die drie zwaarden tegelijk hanteert – de derde gebruikt hij behendig met zijn mond – een vrouw die extra ledematen kan laten groeien, en een pratend rendier dat als dokter dient op het schip van kapitein Luffy, de man die van rubber is gemaakt. De stripverhalen ogen licht en speels.
Maar achter het kleurige avontuur schuilt een harde wereld van slavernij, censuur en oorlog, waarin vrijheid niet wordt gegeven maar bevochten. Het is de reden dat de zeerovervlag Jolly Roger van de Strohoedpiraten nu in Indonesië wordt gehesen om te protesteren tegen het steeds autoritairder bewind van president Prabowo, in Nepal tegen het nepotisme van hooggeplaatste politici, en door demonstranten in Frankrijk die zich verzetten tegen bezuinigingen.
De wereld van One Piece is gebouwd op leugens. Aan het hoofd staat de Wereldregering, een machtig orgaan dat zijn gezag bewaakt door de geschiedenis te herschrijven en wie de waarheid zoekt, te laten verdwijnen. Het voert oorlogen, vernietigt landen en gebruikt geweld om angst te zaaien. Tegenover dat systeem staan de piraten. Niet alleen als rovers of bandieten, maar ook als vrijheidsstrijders, die zich verzetten tegen grenzen en wetten die door anderen zijn bedacht.
Hoofdpersoon Luffy is de meest radicale van allemaal. Waar klassieke helden vaak de orde beschermen, kiest hij juist voor chaos als weg naar rechtvaardigheid. In een van de bekendste scènes daagt hij de wereldregering openlijk uit. Wanneer een van zijn bemanningsleden wordt ontvoerd omdat zij kennis heeft van een verboden geschiedenis, vernietigt hij hun corrupte rechtbanken, verslaat de geheime dienst, en steekt hun vlag in brand voor de ogen van de wereld. Geen woorden, geen onderhandeling, alleen een vlam. Het is een oorlogsverklaring omwille van vrijheid en vriendschap.
Een betoger draagt de zeerovervlag Jolly Roger en een Palestijnse vlag tijdens een demonstratie om steun te betuigen aan de Palestijnse bevolking, zondag in de Marokkaanse hoofdstad Rabat.
Een demonstrant draagt een vlag met een afbeelding van Jolly Roger uit de Japanse mangaserie One Piece tijdens een protest tegen president Andry Rajoelina van Madagascar, op 30 september in de hoofdstad Antananarivo.
Muurschildering van de zeerovervlag Jolly Roger uit de Japanse mangaserie One Piece in Jakarta, 20 september.
Een betoger in een Spider-Man kostuum en een bord met een afbeelding van een schedel met een strohoed, het symbool van de zeerovervlag uit de Japanse mangaserie One Piece, op 4 oktober tijdens een protest tegen de regering van de Peruaanse president Dina Boluarte in Lima.
Toch zijn de vijanden niet allemaal puur kwaad. Veel zijn ook eerlijke mensen, gevangen in een systeem dat groter is dan zijzelf. Sommigen twijfelen of ze vechten voor rechtvaardigheid of voor de macht die hen misbruikt. Juist in dat grijze gebied, tussen plicht en overtuiging, krijgt One Piece zijn morele lading. Het is geen strijd tussen goed en kwaad, maar tussen gehoorzaamheid en vrijheid. Luffy, die geweld niet schuwt om zijn vrienden te beschermen, is daar het ultieme symbool van.
De manga is inmiddels het grootste succes in de Japanse popcultuur. In 2024 ging het aantal verkochte boeken voorbij de vijfhonderd miljoen, vier keer zoveel als het aantal inwoners van Japan. Van de drie nieuwste delen alleen al werden ruim vier miljoen exemplaren verkocht, en ze stonden alle drie in de top tien van bestverkochte titels. Met tientallen vertalingen, een animatieserie met meer dan duizend afleveringen en een Netflix-bewerking bereikt de serie al decennialang een wereldwijd publiek.
En dat maakt One Piece groter dan een stripverhaal, en Luffy meer dan een hoofdpersoon. Hij is een spiegel voor een generatie die is opgegroeid met protesten en politieke onrust, in een tijd waarin vrijheid vaak abstract lijkt. Voor hen is Luffy niet zomaar een held, maar een herinnering aan iets fundamenteels: verzet begint met één persoon. „Het is de start,” klinkt het in het openingslied van de serie, „van het piratentijdperk.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC