Een vrouw raakte ernstig gewond door een val tijdens een klimcursus. De uitbater van de klimhal, niet verzekerd, is aansprakelijk voor alle schade, oordeelt het gerechtshof.
In februari 2017 viel een jonge vrouw in een klimhal in Haarlem twaalf meter naar beneden. Ze brak beide voeten en benen, moest maandenlang revalideren en operaties ondergaan, en ondervindt nog steeds beperkingen als gevolg van de val.
Het ongeval gebeurde aan het eind van de derde les van een klimcursus die uit vier lessen bestond. De andere cursist, die het veiligheidstouw van de jonge vrouw moest ‘zekeren’, hanteerde op het ongelukkige moment de ‘tuber’ niet goed, het apparaat waarmee het touw had kunnen worden geblokkeerd en de val gebroken.
De vrouw stelde de eigenaren van de klimhal aansprakelijk voor haar schade, omdat er bij de klimcursus te weinig toezicht was. Er waren weliswaar twee instructeurs, maar die waren deels met andere dingen dan lesgeven bezig. Bovendien was het verschil tussen haar gewicht en dat van de zekeraar groter dan volgens de regels is toegestaan. En er was in deze situatie geen extra zekeraar geregeld.
De rechtbank in Alkmaar wees in januari 2023 de schadevorderingen af. Het ging om een klimcursus die al jaren gegeven werd, de cursusgroep was niet extra complex, het toezicht daarbij was niet onvoldoende en een back-upzekeraar niet gebruikelijk. En dat het verschil in gewicht hier cruciaal zou zijn, was te weinig onderbouwd.
Het Amsterdamse gerechtshof kent dezelfde omstandigheden een heel ander gewicht toe. Als bij een dergelijke, relatief moeilijke klimcursus iets misgaat, kunnen de gevolgen heel ernstig zijn. Daarom moet je alle redelijk mogelijke veiligheidsmaatregelen treffen.
Uit getuigenverklaringen leidt het hof af dat de ene instructeur met een andere cursist aan het klimmen was, terwijl de andere – „een halve zaal verwijderd” – tegelijkertijd klimspullen opruimde. Er was geen extra zekeraar en het gewichtsverschil met de medecursist die zekerde, was te groot.
Daarom is de uitbater van de klimhal aansprakelijk voor alle schade van de vrouw.
„We hebben de zaak doorgezet en het zo lang volgehouden omdat we het niet rechtvaardig vonden”, zegt advocaat Anne-Marie Wolf (Wolf Advocaten), die het slachtoffer bijstaat. „Je wilt, met zo’n cursus, veilig leren klimmen, je doet zelf alles goed: dan kan het toch niet zo zijn dat je aan je lot wordt overgelaten? Mijn cliënte wil met deze procedure ook bereiken dat zoiets nieuwe cursisten niet kan overkomen.”
Afgelopen week heeft ze met haar op de goede afloop taart gegeten.
Advocaat Sigriet Jongstra (Cleerdin & Hamer Advocaten), die optreedt voor de klimhal: „In deze cursus leer je gefaseerd om zelfstandig te klimmen. In het begin word je bij de hand genomen en naarmate de vaardigheden toenemen, wordt de klimmer zelfstandiger. Zo is er na de valoefeningen van het begin geen back-upzekeraar meer. Na dit ongeval is de opzet van de cursus ook niet veranderd, na evaluatie door de Nederlandse Klim- en Bergsport Vereniging [NKBV] en de Branchevereniging Klimsport [BKS].”
De eigenaren van de klimhal laten nog onderzoeken of cassatie bij de Hoge Raad kansrijk is. Als dat doorgaat, zal de klimhal ook de Stichting Veiligheid Klimsport en de NKBV en de BKS verder inschakelen, vanwege de gevolgen voor de branche.
Rob Kossen (advocaat aansprakelijkheidsrecht en managing partner, BLD-Ekelmans Advocaten), en niet betrokken bij de zaak: „Ik snap deze uitspraak wel. De feiten zijn uitgebreid beschreven, de motivering snijdt hout en de conclusie is logisch.” Hij komt met een reeks uitspraken in ‘klimzaken’ waarin deze goed lijkt te passen.
Omdat in deze zaak zoveel van de feitelijke situatie afhangt, denkt Kossen dat cassatie niet heel kansrijk is. De Hoge Raad bekijkt alleen of het recht goed is toegepast en of het hof zijn beslissing goed heeft gemotiveerd. „Maar zeg nooit nooit.”
‘Klimhaladvocaat’ Jongstra zegt dat het gerechtshof bepaalde aspecten onvoldoende heeft belicht. Dan kán de Hoge Raad concluderen dat de motivering van het hof tekortschiet.
Aansprakelijkheidsrechtadvocaat Kossen is verbaasd dat de klimhal geen aansprakelijkheidsverzekering heeft, zodat de eigenaren persoonlijk voor de schade opdraaien. Maar klimhallen hebben zelden zo’n verzekering, zegt Robin Baks, directeur van de klimsportvereniging NKBV. Van de naar schatting 100.000 recreatieve klimmers is er vergeleken met andere sporten relatief zelden iemand betrokken bij een ongeval. „Toch vinden verzekeraars het eng, ze snappen het niet goed. Daarom kunnen klimhallen heel moeilijk een aansprakelijkheidsverzekering afsluiten, alleen tegen extreem hoge premies en een hoog eigen risico. Dan snap ik wel dat klimhallen liever jaarlijks geld voor eventualiteiten apart zetten op een spaarrekening.”
Volgens Baks is voor verzekeraars de massa te klein. „Om de schaal te vergroten is de branchevereniging bezig een overkoepelend contract te ontwikkelen. Dan kunnen klimhallen op betere voorwaarden zo’n verzekering afsluiten.”
Dat zal dan waarschijnlijk makkelijker gaan voor het ‘boulderen’, dat de ruim tachtig klimlocaties tegenwoordig vaker faciliteren dan het hoog klimmen met touwen. Want bij de eerste variant klim je langs obstakels op een lagere muur en ligt er een dikke mat op de vloer.
Deze rubriek belicht rechterlijke uitspraken met economische gevolgen voor mensen of bedrijven
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Een overzicht van de verhalen die de economieredactie vandaag heeft gemaakt
Source: NRC