Een week na het begin van de shutdown van de Amerikaanse federale overheid is er nog geen zicht op een einde. Als er een einde aan komt, wil president Trump niet garanderen dat alle ambtenaren alsnog hun achterstallige salaris krijgen. Republikeinse politici zeggen dat de wet die garantie niet geeft.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De verwarring rond het achterstallig loon begon toen nieuwssite Axios een ontwerpmemo naar buiten bracht van het begrotingsbureau van het Witte Huis. In de memo wijst de dienst erop dat een wet uit 2019 federaal overheidspersoneel geen garantie biedt op uitbetaling eens de shutdown is afgelopen.
Door de shutdown, die vandaag zijn achtste dag ingaat, ligt het federaal overheidsapparaat grotendeels plat. Circa 750 duizend ambtenaren zitten thuis. Alleen bij essentiële diensten als de politie, het leger en luchtverkeersleiding blijven de meeste ambtenaren werken, maar het gros van de instellingen, nationale parken en musea zijn gesloten. De overheid ging op slot omdat Republikeinen en Democraten het eind vorige maand niet eens konden worden over de begroting.
Tot nu toe ging iedereen ervan uit dat de Government Employee Fair Treatment Act (Gefta) ambtenaren de zekerheid biedt dat als ze op onbetaald verlof worden gestuurd of moeten doorwerken zonder salaris, ze hun geld alsnog krijgen als de overheid zijn deuren weer opent. President Trump ondertekende de wet in 2019 na een shutdown die 35 dagen duurde.
Het begrotingsbureau OMB zegt dat de wet voor de eerlijke behandeling van overheidspersoneel echter niet automatisch leidt tot de uitbetaling van achterstallig loon. Daarvoor moet het Congres geld vrijmaken, blijkt uit een juridisch advies dat is opgesteld voor de baas van het OMB, meldt The Washington Post. De wet, meent de huisjurist van het begrotingsbureau daarin, omvat alleen de voorwaarden voor de afwikkeling van de shutdown-lonen.
Toen Trump dinsdag in het Witte Huis door journalisten werd gevraagd hoe hij aankijkt tegen deze kwestie zei hij ‘dat het afhangt over wie we praten’. De leider van de Republikeinse meerderheid in het Huis van Afgevaardigden, Mike Johnson, opperde dat ‘sommige juridische experts zeggen dat uitbetaling misschien niet van toepassing of noodzakelijk is’. Johnson leek te verwijzen naar het memo van het OMB.
Vooraanstaande Republikeinen zeggen dat het OMB-memo de druk op de Democraten opvoert om hun verzet tegen de Republikeinse begrotingsvoorstellen op te geven. In een recente opiniepeiling van CBS News, uitgevoerd door YouGovs, krijgen Trump en de Republikeinen grotendeels de verantwoordelijkheid voor de shutdown in de schoenen geschoven.
De shutdown trof tot nu toe vooral de ambtenaren zelf, die werkloos thuis zitten of hun werk moeten doen zonder daarvoor betaald te worden. In Amerikaanse media komen ambtenaren aan het woord die hun spaargeld moeten aanspreken of niet weten hoe ze deze maand de rente voor hun hypotheek moeten betalen.
De gevolgen van de shutdown voor de burger zijn nu vooral voelbaar in de lucht. Het vliegverkeer ondervindt al een dag of twee hinder van een tekort aan luchtverkeersleiders. Zij behoren weliswaar tot het ‘essentieel’ overheidspersoneel, dat aan de slag blijft, maar in samenspraak met hun vakbonden hebben tientallen zich ziekgemeld uit protest tegen de shutdown. Hun afwezigheid komt bovenop een al langer bestaand tekort aan luchtverkeersleiders in de VS en sterk verouderde apparatuur.
Door het ‘ziekteverzuim’ lopen duizenden vluchten vertraging op. Maandag ging het om zesduizend vliegtuigen die te laat aankwamen op hun bestemming of die nooit opstegen. De luchtverkeersleiding van de VS wikkelt op een doorsneedag ruim 44 duizend vluchten af.
De minister van Transport, Sean Duffy, vertelde dat vliegen nog steeds veilig is, ondanks het tekort aan personeel in de verkeerstorens. ‘Denk ik dat ze meer stress voelen in onze torens? Ja. Is ons luchtruim onveilig? Nee.’
De vakbond van verkeersleiders (NATCA) zegt in een persbericht dat zijn leden ‘tien uur per dag, zes dagen in de week, kunnen werken om vliegtuigen en hun kostbare inzittenden en lading veilig te laten aankomen’. Maar de shutdown verhoogt de druk op de verkeersleiders die al de klok rond werken en het meest ingewikkelde luchtruim te wereld in goede banen proberen leiden, aldus de bond.
Bij de vorige shutdown in 2019 zouden volgens NATCA sommigen van hen ‘er een tweede baan bij hebben genomen om hun gezinnen te eten te kunnen geven en hun rekeningen te betalen’.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant