Stel nou dat het gaat lukken met president Trumps vredesplan voor de Gazaoorlog. Gaza wordt een gederadicaliseerde terreurvrije zone die geen bedreiging vormt voor zijn buren (punt 1 van het 20-puntenplan). En daar blijft het niet bij, onderstreepte Trump bij de presentatie van zijn plan. Gaza is niet meer dan „onderdeel van het plaatje dat vrede in het Midden-Oosten heet, en laten we het eeuwige vrede in het Midden-Oosten noemen.”
Vrede in het Midden-Oosten, zelfs als het niet voor eeuwig is, ja dat zou een grote dag zijn. Ik kan me eigenlijk alleen oorlog herinneren maar dat kan ook aan mijn sombere wereldbeeld liggen. Ik begin bij de Kruistochten (na het beluisteren van Crusader Gaza, Saladin & Richard The Lionheart uit de podcastserie Empire van de schrijver William Dalrymple). Eerste Wereldoorlog en Tweede, veroverings- en bevrijdingsoorlogen, grensconflicten, terrorisme en de bloedige Amerikaanse oorlog daartegen, en niet te vergeten de stichting van Israël en het Palestijnse conflict dat daar weer uit voortvloeit.
Wat woedt er vandaag allemaal aan oorlog? Als Gaza zou worden opgelost, komt natuurlijk meteen ook de bezetting van de Westelijke Jordaanoever aan de beurt, want daar is een mini-Gaza aan de gang, en dan de oorlog in Libanon, de oorlog tegen de jihadist-met-stropdas in Syrië en die tegen de Houthi’s in Jemen. Dan de oorlog tegen Iran wegens Teherans mogelijke nucleaire plannen en omdat het gewoon een groot, lastig land is. Veel Israël dus. Soedan? Gaat Trump ook de oorlog daar regelen, die nog meer oorlogsdoden en ontheemden telt dan die in Gaza?
Maar gaat Trump Gaza oplossen? Ik heb sinds de presentatie van het plan een hele reeks analyses gelezen, podcasts beluisterd en webinars gevolgd over de kans van slagen, en ik ben er niet optimistisch van geworden. Hamas’ gijzelaars zullen wel vrijkomen, en misschien ook nog honderden Palestijnse gevangenen van Israël, punt 4 en 5 van het plan, en dat is tenminste iets. Maar hoelang gaat het staakt-het-vuren het houden dat Trump zondag van Israël eiste in ruil voor Hamas’ ja-maar tegen zijn plan?
Hamas is bereid de macht over te dragen, volgens punt 9 aan een comité van apolitieke Palestijnen onder toezicht van een Vredesraad voorgezeten door Trump zelf. Maar ontwapening is voor Hamas een no-go. Het plan voorziet in een soort vredesmacht van Arabische en internationale partners van Amerika (punt 15) – gaat die Hamas dan namens Israël ontwapenen? Het zou me verbazen. En als het Israëlische leger dat overneemt is de oorlog meteen weer aan de gang.
De twee miljoen Gazanen zullen nog lang in het puin kamperen, maar premier Netanyahu kan tevreden zijn. Hij hoeft niet te betalen voor de wederopbouw van wat hij zelf heeft verwoest en zijn leger is nog lang niet weg uit de Gazastrook. De Palestijnen krijgen niks te zeggen over hun eigen toekomst; er is hun trouwens ook niks gevraagd. De bezetting van de Westelijke Jordaanoever wordt niet genoemd. De „voorwaarden voor een geloofwaardig pad” (punt 19) naar de zojuist nota bene door Europese bondgenoten erkende Palestijnse staat zijn er hoe dan ook pas als hervorming van de Palestijnse Autoriteit „getrouw is uitgevoerd”. Wat een wonder zou zijn, aldus Netanyahu zaterdag.
Trump zal vast nog wel even zijn best doen om in elk geval het oorlogsgeweld voorbij te laten zijn; die Nobelprijs hè, tot 10 oktober nagels bijten. Maar zijn aandacht is snel afgeleid – hoe gaat het ook weer met de Oekraïense oorlog? Wat nou als Netanyahu lastig gaat doen, de Saoediërs niet willen betalen en de Emirati’s niet vredesvechten? Al die machteloze regeringen die nu Trumps plan toejuichen, hebben niets geleerd. Zolang miljoenen Palestijnen worden bezet en onderdrukt zal niet vrede beginnen maar oorlog eeuwig voortduren.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC