is hoofdredacteur en commentator van de Volkskrant
Met zijn ongewenste bezuinigingen en hervormingen heeft de Franse president zich in een onmogelijke positie gemanoeuvreerd.
Zelfs de voormalige bondgenoten van Emmanuel Macron zijn het vertrouwen in een goede afloop verloren. Édouard Philippe, die tussen 2017 en 2020 premier was, roept hem op presidentsverkiezingen uit te schrijven. Gabriel Attal die in 2024 zes maanden premier was, zei dat hij ‘de beslissingen van de president van de Republiek niet langer begrijpt’.
Deze week trad met Sébastien Lecornu de derde premier in korte tijd af. Hij kreeg niet eens de kans een begroting in te dienen, interne conflicten werden zijn kabinet fataal. Daardoor is er nog steeds geen begroting voor het komend jaar, wat Frankrijk zich gezien de penibele financiële situatie eigenlijk niet kan permitteren.
Het laat eens temeer zien dat de Franse president zich in een onmogelijk positie heeft gemanoeuvreerd. Macron wil bezuinigingen en hervormingen doorvoeren die in het parlement eenvoudigweg niet op een meerderheid kunnen rekenen.
De Fransen zullen een manier moeten vinden om hun begrotingstekort (nu 5,8 procent) te beteugelen en uiteindelijk de staatsschuld (nu 114 procent van het nationaal inkomen) af te bouwen. De rente op Franse obligaties ligt inmiddels boven die op Griekse obligaties, een schuldencrisis dreigt.
De overheidsuitgaven van de Franse staat behoren met een omvang van 57,3 procent van het bbp tot de grootste ter wereld. Het lijkt onvermijdelijk dat de broekriem wordt aangehaald, maar de bevolking is daar niet klaar voor. Macron en zijn premiers willen snijden in de sociale voorzieningen en het enorme overheidsapparaat. Maar het merendeel van de bevolking, zeker het linkse deel daarvan, wil juist meer sociale zekerheid. Links wil dat financieren door de rijken veel zwaarder te belasten.
Sébastien Lecornu, de laatste premier, hoopte op de steun van links te kunnen rekenen, maar die hoop bleek ijdel, wat eigenlijk geen verrassing kan zijn, want hun wensen staan lijnrecht tegenover elkaar.
De bestuurscrisis is geheel en al door Macron zelf veroorzaakt. Hij vond het nodig om in 2024 ineens parlementsverkiezingen uit te schrijven, waarmee hij het draagvlak in de Assemblée Nationale geheel verspeelde.
Macron heeft zich zo lang kunnen handhaven doordat de afkeer van het Rassemblement National van Marine Le Pen altijd groter was dan de aversie tegen zijn eigen beleid. Daar heeft hij te lang op gerekend waardoor hij zich er onvoldoende van bewust was dat hij veel steun in de samenleving verloor.
Het heeft geen zin een vierde premier aan te stellen. Daardoor blijven er nog maar twee opties over: of nieuwe verkiezingen voor het parlement, of nieuwe presidentsverkiezingen. Beide opties zijn voor Macron even onaantrekkelijk. In beide gevallen maakt Rassemblement National een goede kans om door te stoten naar de macht. Maar er komt een moment, en misschien is dat al bereikt, dat de onbestuurbaarheid van Frankrijk een groter probleem wordt.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant