Mogelijk komen deze week de laatste Israëlische gijzelaars vrij die door Hamas worden vastgehouden. Volgens Israël zijn er nog 22 in leven na 731 dagen gevangenschap, 26 anderen zijn overleden.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Hoeveel gijzelaars heeft Hamas nog in handen?
Volgens het Gaza-plan van president Donald Trump, dat een einde moet maken aan het geweld, moet Hamas in de eerste fase direct alle gijzelaars vrijlaten die het in handen heeft. Het gaat om 22 levende gijzelaars, die in 2023 bij de bloedige Hamas-aanval op Israël werd ontvoerd. In totaal ontvoerde Hamas toen 251 personen. Volgens het Israëlische leger zijn er ook nog 26 overleden Israëliërs in handen van Hamas.
Hoe belangrijk was de ontvoering van Israëliërs voor Hamas?
Cruciaal onderdeel van de Hamas-aanval op Israël was de ontvoering van zoveel mogelijk Israëliërs en hun gevangenhouding in Gaza. Hamas wist dat Israëlische regeringen altijd tot het uiterste gaan om militairen en burgers vrij te krijgen die door Hamas, Palestijnse Jihad en Hezbollah gevangen zijn genomen.
Een van de redenen voor het hoge moreel onder Israëlische soldaten is altijd het besef dat hun regering alles zou doen om hun vrijlating te bewerkstelligen als ze in handen van de vijand zouden komen.
Het bekendste voorbeeld daarvan was korporaal Gilad Shalit. Hamas ontvoerde hem in 2006 en hield hem verborgen op een geheime locatie. In 2011 sloot Israël uiteindelijk een akkoord met Hamas waarbij, in ruil voor Shalit, iets meer dan duizend Palestijnse gevangenen werden vrijgelaten. Onder hen waren veel Palestijnen die waren veroordeeld voor bloedige aanslagen in Israël.
Wie zijn de laatste gijzelaars?
Tot de resterende gijzelaars behoren bezoekers van het Nova-muziekfestival dat in 2023 vlakbij Gaza werd gehouden. De meesten werden echter gevangengenomen bij verrassingsaanvallen van Hamasstrijders op kibboetsen nabij de Gazastrook, zoals Kfar-Aza en Nihal-Oz. Het zijn vrijwel allemaal mannen.
Het Israëlische leger probeerde na hun ontvoering zoveel mogelijk van de gijzelaars op te sporen en te bevrijden, maar dit liep op een mislukking uit. In twee jaar tijd wisten commando-eenheden en de binnenlandse veiligheidsdienst Shin Beth slechts acht gijzelaars te bevrijden. Andere gijzelaars werden bij operaties van het Israëlische leger gedood.
Wel slaagde het leger erin de lichamen van zo’n vijftig gijzelaars te vinden in tunnels en andere verblijfplaatsen van strijders van Hamas en Palestijnse Jihad. De meeste van de 251 gijzelaars kwamen vrij bij de deals die Israël met Hamas sloot, in ruil voor de vrijlating van een groot aantal Palestijnse gevangenen.
Zo werden eind 2023 tijdens een korte wapenstilstand 105 gijzelaars vrijgelaten. Begin dit jaar kwamen er nog eens dertig vrij tijdens het staakt-het-vuren dat later eenzijdig door Israël werd beëindigd.
Is al bekend hoe de gijzelaars moeten worden vrijgelaten?
Nee, daarover moeten Israël en Hamas het eens worden tijdens de onderhandelingen die maandag zijn begonnen in Caïro. Hamas heeft een einde geëist van de Israëlische aanvallen, vooral op Gaza-Stad, om de vrijlating van de gijzelaars in de komende dagen mogelijk te maken. Zo zijn er berichten dat Hamas wil beginnen met het verzamelen van de lichamen van de omgekomen gijzelaars.
Israël gaat ervan uit dat een groot deel van de gijzelaars wordt vastgehouden in Gaza-Stad. Hamas en Israël moeten het ook eens worden over de vrijlating van Palestijnse gevangenen die Israël vasthoudt.
Hamas zou van deze laatste gijzelaarsdeal gebruik willen maken om een van de bekendste Palestijnse leiders vrij te krijgen. Het gaat om Marwan Barghouti, die in 2002 vijf keer levenslang kreeg wegens aanslagen op Israëliërs. Tot nu toe weigerden Israëlische regeringen deze voorman van Al-Fatah, een van de belangrijkste Palestijnse bewegingen, vrij te laten in deals met Hamas.
Luister hieronder ook naar de podcast Schaduwoorlog. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant