Dat een Amerikaanse president in uitingen van democratisch protest een opstand ziet, is best zorgelijk te noemen.
Wie wil weten welke kant de Amerikaanse president Donald Trump met zijn land op wil, hoeft alleen maar te luisteren naar de woorden die de afgelopen dagen uit het Witte Huis kwamen om de inzet van het leger in Amerikaanse steden te rechtvaardigen, en de woorden die werden gebruikt om de rechter te karakteriseren die zich daartegen verzet. Het zijn nieuwe stappen – zoals die elke week worden gezet – op het hellende vlak richting de autocratie.
Trump wilde soldaten sturen naar Portland, de hoofdstad van de staat Oregon. Daar zijn al weken protesten gaande tegen ICE, de immigratiedienst die is belast met de deportatie van migranten die ervan worden verdacht geen geldige verblijfsvergunning te hebben. Trump gaf zijn minister van Defensie Pete Hegseth vorige week opdracht om ‘alle noodzakelijke troepen te leveren om het door oorlog geplaagde Portland te beschermen’.
Die oorlogsretoriek sluit naadloos aan bij de toespraken die Trump en Hegseth vorige week hielden voor de honderden generaals en admiraals die zich hadden verzameld op de marinebasis Quantico. Ze hadden het over een ‘interne vijand’ die moet worden bestreden. ‘Er is een invasie gaande van binnenuit’, zei Trump. ‘Die is niet anders dan een buitenlandse vijand, alleen moeilijker omdat ze geen uniform dragen.’
De bijeenkomst had wat weg van de bijeenkomsten die dictators soms houden om loyaliteit te eisen, en daarna eventueel tot zuiveringen over te gaan. ‘Wie het niet leuk vindt wat ik zeg, kan nu vertrekken’, zei Trump. ‘Natuurlijk kost je dat ook je rang en je toekomst.’
Hegseth heeft het al sinds zijn aantreden over ‘dodelijkheid’ van het leger, en doopte zijn departement om tot het ministerie van Oorlog. Die blijkt dus nu (in eerste instantie) tegen demonstranten te moeten worden gevoerd.
Dat druist in tegen de grondwet, oordeelde rechter Karin Immergut zaterdag, nadat Trump tweehonderd soldaten van de Nationale Garde in Oregon naar de stad had gedirigeerd. En dat oordeelde ze opnieuw, toen Trump die rechterlijke uitspraak een dag later wilde omzeilen door dan maar soldaten uit Californië en Texas te sturen. Ze veegde de vloer aan met Trumps argument dat in Portland sprake was van een ‘rebellie’. Weliswaar waren er aanwijzingen voor sporadisch geweld bij de demonstraties, maar niet dat dat ‘onderdeel was van een georganiseerde poging de regering omver te werpen’.
Dat een regering in uitingen van democratisch protest een opstand ziet, is al zorgelijk. Dat de regering die niet-bestaande opstand militair wil onderdrukken is nog zorgelijker. Dat een regering de rechter die dat tegenhoudt beticht van een ‘juridische opstand’ – dixit Stephen Miller, al negen jaar waarschijnlijk de meest fascistoïde adviseur van Trump – is het zorgelijkst.
‘Ik ben niet goed bediend’, zei Trump zondag over de rechter die hij in 2019 zelf heeft benoemd. Zo kijkt Trump dus naar de rechters die zich nog durven verzetten tegen zijn dictatoriale impulsen. Het is verheugend dat er nog conservatieven zijn die hun rug recht houden – en te hopen is dat de rechters in hoger beroep dat voorbeeld zullen volgen. Maar het is huiveringwekkend hoe zulke ‘tegenstand’ door de leider van het land wordt gezien.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant