Opnieuw heeft Frankrijk regering noch premier. Sébastien Lecornu presenteerde zondagavond zijn ministersploeg, maar diende maandagochtend alweer zijn ontslag als premier in bij president Macron. Lecornu bezweek onder de kritiek, die dit keer zelfs vanuit het eigen kabinet kwam.
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
‘Nieuw’ was een relatief begrip voor de regering die de Franse premier Sébastien Lecornu zondagavond presenteerde. Twaalf van de achttien bewindslieden kwamen uit het vorige kabinet, onder wie premier François Bayrou. Vier anderen waren eerder al eens minister. En dat terwijl Lecornu een ‘breuk’ had beloofd.
Onmiddellijk na de benoeming van de nieuwe regering zette een van die gerecyclede ministers de aanval in. De rechts-conservatieve Bruno Retailleau, die zijn post als minister van Binnenlandse Zaken zou behouden, vond dat het team ‘niet de beloofde breuk’ weerspiegelde. Hij riep zijn partij Les Républicains (LR) bijeen om maandagochtend de steun van LR aan deze regering opnieuw te overwegen.
Nog voordat die bijeenkomst van start kon gaan, was Lecornu al bij president Macron om zijn ontslag in te dienen. Die heeft het ontslag geaccepteerd. In een korte persverklaring zei de net afgetreden premier maandagmiddag dat ‘niet aan de voorwaarden’ was voldaan om nog in functie te kunnen blijven. Zonder hem bij naam te noemen, haalde Lecornu subtiel uit naar Retailleau: ‘Men moet altijd het land boven de partij stellen.’
Lecornu, die voorheen minister van Defensie was, had zondagavond de verdeling van de belangrijkste ministersposten bekendgemaakt. Ook vanuit de oppositie klonk daarop meteen harde kritiek. De benoeming van Lecornu zelf, begin september, stuitte al zowel links als radicaal-rechts tegen de borst. Net als zijn voorganger Bayrou komt Lecornu uit het kamp-Macron, terwijl de oppositie die naar huis had gestuurd met de eis van verandering. Dat Lecornu vervolgens ook het kabinet van Bayrou in grote lijnen terug in stelling bracht, was de druppel.
Zowel de socialisten als Rassemblement National dreigden maandagochtend met een motie van wantrouwen. Maar de genadeklap leek te komen van binnenuit, toen zelfs Les Républicains onder aanvoering van Retailleau zijn steun aan de regering wilde heroverwegen. De steun van de conservatief-rechtse partij was de afgelopen maanden cruciaal voor het kamp-Macron.
Zelf ontkende Retailleau maandag alle verantwoordelijkheid in de nieuwe politieke crisis. Volgens de demissionair minister had Lecornu zijn vertrouwen beschaamd door bij zijn herbenoeming niet te vertellen dat ook een andere oudgediende zijn terugkeer zou maken in het kabinet: Bruno Le Maire als minister van Defensie. Le Maire was van 2017 tot een jaar geleden minister van Financiën. De uit de klauwen gelopen overheidsfinanciën zijn aan zijn naam verbonden. Zijn terugkeer kwam daarmee zeer onverwacht – ook omdat Le Maire dat zelf twee weken geleden in een interview nog ‘totaal uitgesloten’ noemde.
Zo zijn de ogen opnieuw gericht op president Macron. In drie jaar tijd versleet hij vijf premiers, aan hem de taak om het vervolg te bepalen. Macron zou een nieuwe minister-president kunnen benoemen, maar dat heeft de nodige risico’s. De kans dat iemand uit eigen gelederen het dit keer langer volhoudt, is klein.
Bij de parlementsverkiezingen vorig jaar won de alliantie van linkse partijen samen de meeste zetels. De Parti Socialiste vraagt daarom nu om een linkse premier. Maar dat zal op fel verzet uit rechtse en radicaal-rechtse hoek kunnen rekenen. Bovendien ligt de alliantie al langere tijd met elkaar overhoop. De grootste linkse partij, het radicale La France Insoumise, stuurt aan op het aftreden van president Macron. Dat scenario lijkt uiterst onwaarschijnlijk. Macron heeft eerder benadrukt zijn volledige termijn te zullen afmaken, die loopt tot april 2027.
Rest het scenario van nieuwe parlementsverkiezingen, het voorkeursplan van Rassemblement National. De partij is nu al de grootste in het parlement en heeft de wind in de zeilen. ‘We kunnen geen stabiliteit terugvinden zonder een terugkeer naar de stembus en het ontbinden van het parlement’, reageerde partijleider Jordan Bardella maandag op het ontslag van Lecornu. Als Macron voor dat scenario kiest, zouden nieuwe verkiezingen binnen twintig tot veertig dagen moeten worden georganiseerd.
Symbolisch waren de beelden van nieuwszender BFMTV op maandagmiddag. Op Instagram deelde het een video van president Macron, van bovenaf gefilmd, eenzaam ijsberend langs de Seine.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant