Musical Richard Groenendijk was eigenlijk wel klaar met musicals. En hij was klaar met theater, na het overlijden van zijn vaste regisseur Wimie Wilhelm. Maar Edna spelen in ‘Hairspray’ wilde hij wel. „Ik kreeg er weer zin in.”
Richard Groenendijk speelt Edna in ‘Hairspray’: „De thematiek is nog steeds heel relevant, het gaat over vooroordelen, racisme, accepteren wie je bent.”
Op woensdag 1 oktober neemt de gehele cast van de musical Hairspray de choreografie nog een keer door in Theater de Kom in Nieuwegein, de avond ervoor was de eerste try-out. Vanavond is de tweede, in een reeks van zeven. De basis is er, de voorstelling wordt nu aangescherpt. Op 12 oktober is de première in de Oude Luxor in Rotterdam. Het is een jonge cast, vol energie. Uit de coulissen komt Richard Groenendijk op (53), misschien iets minder jong maar minstens zo gedreven.
Voor wie deze komische film- en musicalklassieker niet kent: Hairspray speelt in 1962 in de Amerikaanse stad Baltimore en gaat over de tiener Tracy Turnblad met een droom: dansen in tv-show The Corny Collins Show. In eerste instantie wordt zij afgewezen, vooral omdat ze te dik is. Als ze uiteindelijk toch mag deelnemen wordt Tracy in een klap beroemd. Die bekendheid wendt ze vervolgens aan om te vechten voor gelijke kansen voor haar zwarte vrienden.
Tracy’s moeder Edna, een onzekere wasvrouw die zich al jaren in huis afzondert, wordt al sinds de eerste film in 1988 gespeeld door een man. Zo vervulde John Travolta deze rol in de re-make uit 2007. In de musical in Nederland (die in september 2009 in première ging) vertolkte Arjan Ederveen de rol van Edna, met eens per week een vaste vervanger: Richard Groenendijk.
„Eigenlijk was ik wel klaar met musicals,” zegt Groenendijk na de doorloop in de foyer van het theater, „maar ik heb wel altijd geroepen: als Hairspray ooit terugkomt dan wil ik het doen, maar dan wil ik wel de eerste bezetting zijn.” En zo geschiedde, Groenendijk is Edna. Dat maakt ook zijn Edna vijftien jaar ouder. „Ze heeft meer verdieping gekregen en ik denk dat ik beter ben geworden qua komische timing. Maar ik kan niet zeggen dat dit een hele andere Edna is dan 15 jaar geleden.”
Uit zijn eerste vertolking van Tracy’s moeder ontstond destijds het karakter ‘Jopie Parlevliet’, een grofgebekte Rotterdamse diva waarmee hij in 2015 en 2016 bij RTL De Jopie Parlevliet Show presenteerde en in 2020 en 2021 carnavalskrakers uitbracht. Hoe verhoudt Jopie Parlevliet zich tot Edna? „Het zijn eigenlijk een soort zussen. Ze lijken veel op elkaar, maar Edna is onzekerder over zichzelf, zeker aan het begin van de show.”
Is het niet ingewikkeld om van Jopie weer Edna te maken, hebben de twee niet te veel overlap? „Die angst had ik wel en dat besprak ik ook met Joep [Onderdelinden, regisseur van Hairspray, red.]. Die zette mij vervolgens weer met twee benen op de grond, hij zei: ‘Volgens mij overschat je de bekendheid van Jopie landelijk.” Het grootste verschil met 15 jaar geleden? „Toen was ik hartstikke nerveus, dat heb ik niet meer. Nu is het alleen maar feest.”
In 1988 verscheen de eerste Hairspray-film, het verhaal speelt in het Amerika van de jaren 60. Is Hairspray niet te gedateerd? „De thematiek is nog steeds heel relevant,” zegt Groenendijk, „het gaat over vooroordelen, racisme, accepteren wie je bent.” John Waters, de bedenker en regisseur van die eerste film bepaalde dat de rol van Edna door een man wordt gespeeld, vertelt Groenendijk. „Ik heb het uitgezocht en nergens legt Waters uit waarom dat zo is. Dat past bij de voorstelling, die gaat over het accepteren van wie je bent. Edna wordt gespeeld door een man en dat is nou eenmaal hoe het is. Deal with it.”
Maar bovenal biedt Hairspray ontsnapping aan de werkelijkheid, vindt Groenendijk. „Het is een avond waarop je alles gewoon even vergeet. Dit is echt de meest feestelijke musical die er is. Dat kunnen we wel gebruiken in deze zware tijden, waarin er zoveel aan de hand is in de wereld.”
Zware tijden waren het de afgelopen jaren ook voor Groenendijk zelf. In 2023 overleed zijn vaste regisseur Wimie Wilhelm aan longkanker na een ziekbed van slechts 3 weken. Ze werkten al aan de solo-voorstelling waarmee Groenendijk afgelopen voorjaar zou touren. „Ze was ook een van mijn allerbeste vrienden. Na haar dood had ik helemaal geen zin meer om het toneel op te gaan. We werkten al vijftien jaar samen en zonder haar vond ik dat hele theater niet leuk meer. Maar deze musical stond al gepland en na een week repeteren met deze groep jonge mensen dacht ik: ik geloof dat ik er weer zin in krijg.”
Inmiddels staat zijn solo-voorstelling Gelukkig heb je mij nog gepland voor het najaar van 2026. Er zitten grappen in waar hij nog met Wilhelm aan heeft gewerkt. Een andere regisseur heeft hij nog niet gevonden, wel heeft hij cabaretier en acteur Martin van Waardenberg bereid gevonden de eindregie te doen. Groenendijk wilde iemand die echt anders is dan Wimie was, en ook anders dan hij zelf. „Dus het is een heteroseksuele man geworden.”
Maar eerst een stuk of 200 voorstellingen in het dikmaakpak van Edna. Groenendijk kijkt ernaar uit. „Elke voorstelling gaat het dak eraf.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC