Marthainès de Vries daagt KRO-NCRV voor de rechter. Ze wil dat de omroep tot in detail uitlegt hoe ze in het tv-programma Spoorloos is gekoppeld aan de verkeerde familie in Colombia. ‘Dan kan ik het misschien beter loslaten.’
is verslaggever van de Volkskrant.
‘Nu ben ik er klaar mee.’ Dat dacht Marthainès de Vries toen ze half september een punt zette achter gesprekken met KRO-NCRV over een schadevergoeding.
De geadopteerde De Vries daagt de omroep voor de rechter, in de hoop dat ‘de waarheid boven tafel komt’ over fouten van het tv-programma Spoorloos. De redactie koppelde haar in 2001 aan de verkeerde biologische familie in Colombia. ‘Daardoor is mijn leven op zijn kop gezet.’
Dat ze naar de rechter stapt, is opvallend. Vijf andere geadopteerden, die ook zijn ‘herenigd’ met onjuiste verwanten, kwamen in juli namelijk tot een schikking. Wat zij hebben afgesproken, is geheim. Haar verhaal springt eruit omdat ze intensiever en langer dan de rest – bijna 24 jaar – contact had met de verkeerde familie. Zo woonde ze na de uitzending van Spoorloos zo’n zeven jaar in Colombia.
Bovendien heeft ze door het tv-programma de kans gemist om haar echte biologische ouders te ontmoeten, want die zijn inmiddels overleden. Dat bleek toen ze er zelf in slaagde familieleden op te sporen, in januari.
Na DNA-onderzoek, dat de bloedband bevestigde, vloog De Vries (44) naar Colombia om kennis te maken. Ze heeft zes halfbroers en -zussen, van wie er een is gestorven. Het was een warm welkom, maar het gevoel overheerste dat de hereniging eerder had gekund. Misschien al in 2001: dan had ze nog negen jaar met haar echte moeder kunnen doorbrengen, en elf jaar met haar vader.
Spoorloos heeft allerlei signalen genegeerd, stelt ze. ‘Zo kwam de naam van mijn veronderstelde moeder niet overeen met officiële documenten. Ze was arm en had een financieel motief om toneel te spelen. Daar had de redactie alert op moeten zijn, door DNA-onderzoek te doen. Dan had ik geweten dat mijn moeder niet was gevonden en zou ik later zelf op zoek zijn gegaan. Met succes, denk ik.’
Na de publicatie van haar verhaal in de Volkskrant zei KRO-NCRV het ‘zeer verdrietig en spijtig’ te vinden wat De Vries is overkomen en haar zaak ‘in goed overleg’ te willen afhandelen. Maar achter de schermen stelt de omroep zich ‘ijskoud en respectloos’ op, vindt ze.
‘Tijdens ons eerste gesprek, in maart, was ik hoopvol. Ze vroegen of ik op een rij wilde zetten wat voor kosten ik had gemaakt, zodat ze een schikkingsvoorstel konden doen.’
De Vries kwam uit op ‘een flink bedrag’, mede gebaseerd op uitgaven aan vliegtickets, haar verblijf in Colombia en de ondersteuning van familieleden, in de vorm van studie- en medische kosten. Ze noemt dat bedrag niet in de krant, omdat haar zaak draait om meer dan een schadevergoeding en ze niet wil dat dit een eigen leven gaat leiden.
Al snel ontving haar juridisch adviseur een mail van de advocaat van KRO-NCRV. Die wierp de vraag op of, gezien het bedrog van de vermeende verwanten van De Vries, alle schade wel aan KRO-NCRV kan worden toegerekend. Dat viel verkeerd; ze vindt het schandalig dat de omroep ‘de verantwoordelijkheid afschuift’ op de familie.
In maart werd voormalig Spoorloos-verslaggever Derk Bolt onder ede gehoord in Utrecht, op verzoek van vijf andere gedupeerden uit Colombia. Toen die daarna een schikking troffen, werden extra verhoren afgeblazen.
Met haar rechtszaak wil De Vries alsnog verhoren met oud-medewerkers afdwingen. ‘KRO-NCRV zegt dat ze mijn zoekdossier kwijt zijn, maar dat geloof ik niet. Ik wil duidelijkheid. Maar ze geven niet eens antwoord op al mijn vragen over hun werkwijze. Als ik het hele verhaal ken, kan ik het misschien beter loslaten.’
Is ze te veeleisend, vergeleken met de rest? ‘Nee, de vijf anderen waren volgens mij al zo lang met hun zaak bezig dat ze zijn gezwicht voor een bod dat in elk geval geen recht deed aan mijn situatie. Ik begrijp dat, ik voelde me soms ook kwetsbaar. Maar ik kan niet anders.’
Om gedupeerden te helpen, heeft ze de stichting Raices Roldan opgericht. Die ondersteunt zoektochten van Colombiaanse geadopteerden en landgenoten die familieleden zijn kwijtgeraakt. Elke hereniging zal worden gecontroleerd door DNA-onderzoek: ‘Ik wil niemand aandoen wat mij is overkomen.’
‘Het spijt ons enorm dat Marthainès aan de verkeerde familie is gekoppeld’, laat KRO-NCRV weten. ‘Er zijn fouten gemaakt, dat had niet mogen gebeuren.’ Mede daarom is Spoorloos in februari stopgezet.
Volgens de omroep is het jammer dat De Vries ‘niet verder met ons in gesprek wil over een oplossing. Met alle overige oud-deelnemers uit Colombia zijn wij tot overeenstemming gekomen. Met Marthainès hebben we dat ook geprobeerd, rekening houdend met haar persoonlijke omstandigheden. Wij hebben meermaals aangeboden om mediation aan te gaan en staan hier nog steeds voor open.’
KRO-NCRV stelt dat er al ‘een passende schadevergoeding’ aan haar is betaald, maar dat gesprekken over ‘verdere schade’ vooralsnog niet tot een akkoord hebben geleid. Het gaat om immateriële en deels materiële schade. Daarover is van tevoren met De Vries gesproken, stelt de omroep. Volgens haar is het geld overgemaakt zonder dat hierover overeenstemming was bereikt.
‘Haar intense verdriet kunnen we onmogelijk wegnemen’, zegt KRO-NCRV, ‘hoe graag we dat ook willen. We snappen dat Marthainès vragen heeft en hebben geprobeerd die zo goed mogelijk te beantwoorden. We willen ten volle onze verantwoordelijkheid nemen, maar alle beschikbare informatie over haar zoektocht van ruim twintig jaar geleden is met haar gedeeld. Meer is er niet.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant