De Britse autobouwer Jaguar Land Rover beleeft een rampjaar. Na politieke tegenwind in eigen land en tarieven van Donald Trump werd de productie eind augustus een maand stilgelegd door een cyberaanval. In fabrieksstadje Solihull voelen ze de pijn.
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant. Hij doet verslag vanuit Solihull, waar een grote fabriek van Jaguar Land Rover staat.
Voor de ingang van het fabrieksterrein van Jaguar Land Rover in Solihull, een plaats nabij Birmingham, draait schoonmaker Adrian Mooney nog een sjekkie voordat hij zijn middagdienst begint. ‘We hebben eindelijk de tijd gehad om grondig schoon te maken’, zegt de 69-jarige die na een lange loopbaan als drukker al bijna tien jaar bij de bekende autofabrikant werkt. ‘Ik heb al weken geen nieuwe auto van de band zien rollen.’ Dan schudt hij zijn hoofd. ‘Het is niet te geloven wat een groep kwajongens teweeg kan brengen.’
Die ‘groep kwajongens’ zijn de hackers die de drie Engelse fabrieken van Jaguar Land Rover een maand lang hebben weten stil te leggen. Een groot deel van de 30 duizend werknemers kwam thuis te zitten; nog eens 100 duizend mensen in de toeleveringsketen voelden de gevolgen van de cyberaanval.
Begin oktober is de productie langzaam weer op gang gekomen, maar het kan nog even duren voordat er weer volop nieuwe Jaguars en Land Rovers de showrooms bereiken. De Factory Tour Experience voor dagjesmensen wordt pas in november hervat. Kredietbeoordelaar Moody’s heeft de financiële vooruitzichten van het bedrijf naar beneden bijgesteld.
Begin vorige week, tijdens het Labour-congres in Liverpool, bracht minister van Economische Zaken Peter Kyle een bliksembezoek aan Jaguar Land Rover, eigendom van de Indiase Tata Group. De bewindsman beloofde dat de staat garant zou staan voor een commerciële noodlening van omgerekend 1,7 miljard euro. Het bedrijf zelf had al 2,3 miljard euro opgehaald op de kapitaalmarkten. Een deel van de leningen moet gaan naar de tientallen leveranciers, die in grote problemen zijn geraakt door de productiestop.
Voor de 103 jaar oude autofabrikant is het sowieso een jaar om snel te vergeten. Het begon met de bekendmaking dat de Jaguar-verkoop met een kwart was gedaald. Meteen werd er een link gelegd met de desastreuze advententiecampagne waarin een roze, elektrische Jaguar werd gepresenteerd middels een korte clip met acht androgyne, bizar geklede personen. Er was geen auto te zien. Er klonk hoon van reclamedeskundigen en van conservatieve politici en Reform UK-leider Nigel Farage voorspelde het einde van de ‘Jag’.
Vervolgens verhoogde Donald Trump zijn importtarieven op Britse auto’s van 2,5 procent naar 27,5 procent. Dat dreigde een grote klap te worden aangezien Amerika de belangrijkste afzetmarkt is voor dure en typisch Engelse wagens. Premier Keir Starmer wist de schade te beperken door een handelsdeal te smeden. De heffingen op de export van auto’s naar de andere kant van de Atlantische Oceaan ging naar 10 procent. Trots kwam Starmer langs in Solihull, waar hij poseerde met fabrieksarbeiders. Twee maanden later gingen toch 500 banen verloren, mede door tegenvallende verkopen.
Vervolgens kwam eind augustus de verwoestende hack, die alle computersystemen platlegde. Daarmee was de autofabrikant het zoveelste slachtoffer van aanvallen, die mogelijk zijn uitgevoerd door vijandelijke staten. Heathrow, Marks & Spencer, de National Health Service, Harrods en de Co-op waren al het slachtoffer geworden van hackers. Jaguar Land Rover was bezig met het afsluiten van een antihackverzekering, maar deze was nog niet rond toen alle robotten in de fabriekshal ermee ophielden.
Het was een klap voor Solihull, waar de autoproducent werk verschaft aan 9.000 mensen. ‘Om je een idee te geven’, zegt schoonmaker Mooney, ‘het fabrieksterrein hier is even groot als de binnenstad, groter misschien.’
Naast dat enorme terrein staat Brian Hall te wieden in zijn voortuin. ‘Normaal gesproken staat het in onze wijk vol met auto’s, nu is het rustig,’ zegt de gepensioneerde architect. ‘Wat er nu is gebeurd, geeft onze afhankelijkheid aan van computertechnologie. De balans is doorgeslagen.’
Hij vertelt dat ‘The Rover’ wel vaker onzekere tijden heeft beleefd. ‘Ik gaf jaren terug les. Na de overname door Tata kwamen werknemers om zich om te laten scholen, omdat ze vreesden voor hun baan.’
De Tata Group heeft geen spijt gehad van de overname. Tot een half jaar geleden draaide het goed, met een winst van 2,87 miljard euro in het voorbije belastingjaar. Een zorg, evenwel, baart de slinkende vraag naar elektrische voertuigen, waardoor de productie van nieuwe modellen is uitgesteld.
De recente staatssteun heeft tot kritiek geleid. In The Daily Telegraph stelde de econoom Jeremy Warner dat een Indiase multinational als Tata niet afhankelijk zou moeten zijn van de Britse belastingbetaler. Eerder al had Tata staatssteun ontvangen bij het deels openhouden van de staalwerken in Port Talbot na het doven van de hoogovens.
Volgens David Bailey, hoogleraar Business Economics aan de Birmingham Business School, is het nog maar de vraag of de lening aan Jaguar Land Rover op de juiste plek terechtkomt. Zeker kleinere bedrijven in de toeleveringsketen hebben het moeilijk. ‘Rover weet wie zijn eerstelijnsleveranciers zijn’, zegt Bailey, ‘maar niet per se wie de subleveranciers zijn. Jaguar Land Rover en de overheid moeten ervoor zorgen dat het geld snel door de toeleveringsketen stroomt. Het gevaar is dat bedrijven failliet gaan, wat een soepele herstart moeilijker maakt.’
Eigenaresse Tracey van The Tasty Cafe, een cafetaria nabij de fabriek, kan niet wachten. ‘Het is een zware maand geweest, want een groot deel van de klandizie zat thuis.’ In de kleine winkelstraat zegt verzorger Michele Gretton (62) dat ze de lange files bij de fabriek niet zal missen. ‘Maar iedereen hier kent wel iemand die bij The Rover werkt. De schoonzoon van een collega zat wekenlang thuis, maar kan binnenkort weer aan de slag. Ik hoorde dat ze overuren moeten gaan maken om hun salaris van afgelopen maand terug te verdienen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant