Na lang dreigen heeft president Trump zaterdag formeel toestemming gegeven voor het sturen van de Nationale Garde naar Chicago. De beoogde inzet van federale troepen in Portland is door een rechter geblokkeerd, maar de president lijkt van plan te zijn toch door te zetten.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Met het sturen van 300 manschappen van de Nationale Garde naar Chicago en zijn plannen om hetzelfde te doen in Portland escaleert Trump zijn strijd tegen door Democraten geleide steden. Eerder stuurde hij ook al federale troepen naar Los Angeles, Washington en Memphis. Voor steden als New York en Baltimore heeft Trump gedreigd met een soortgelijk scenario.
Trump beweert steevast dat de Nationale Garde nodig is om de uit de hand gelopen misdaad in de steden te bestrijden. De misdaadcijfers in Chicago vertonen de laatste jaren echter een dalende lijn.
Het Witte Huis heeft desalniettemin verklaard dat er in Chicago sprake is van ‘aanhoudende rellen en straffeloosheid’ waar de lokale leiders niets tegen hebben gedaan. De Nationale Garde moet ‘federale agenten en bezittingen beschermen’. Wanneer zij precies in Chicago, de derde stad van het land, zullen arriveren is vooralsnog niet bekend.
De burgemeester van Chicago, Brandon Johnson, en de gouverneur van Illinois, J.B. Pritzker – beiden Democraten – hebben zich fel uitgesproken tegen Trumps besluit. Over het algemeen wordt de Nationale Garde, een onderdeel van het federale leger met afdelingen in elke staat, alleen ingezet op verzoek van een gouverneur. Voor Trumps tweede termijn was de laatste keer dat een president het lokale bestuur passeerde bij de inzet van de Nationale Garde in 1965.
Pritzker stelde dat het Pentagon hem zaterdag een ultimatum gaf: ‘Roep je troepen op, of wij doen het’. ‘Het is volstrekt schandalig en on-Amerikaans om van een gouverneur te eisen militaire troepen binnen onze eigen landsgrenzen in te zetten, en dat ook nog eens tegen onze wil.’ Pritzker, een naam die rondgaat voor de presidentsverkiezingen van 2028, beschuldigt Trump ervan de openbare veiligheid helemaal niet te willen bewaken. ‘Dit gaat om macht.’
Chicago was de afgelopen weken al het toneel van een harde anti-immigratieoperatie (‘Midway Blitz’ genoemd) van de Trump-regering. Agenten van onder meer immigratiedienst ICE hebben al honderden vermeende migranten zonder geldige verblijfspapieren opgepakt bij invallen, die voornamelijk worden uitgevoerd in de Latijns-Amerikaanse wijken van de stad. De acties hebben tot protesten geleid bij een ICE-faciliteit net buiten Chicago.
Trump heeft soortgelijke demonstraties in Portland afgeschilderd als het werk van ‘binnenlandse terroristen’. Hij gebruikte de ‘gewelddadige protesten’ als voorwendsel om 200 leden van de Nationale Garde van de staat Oregon naar de ‘door oorlog verscheurde’ stad te sturen. De Democratische autoriteiten in Portland en Oregon zijn daartegen.
De plannen zijn zaterdag voorlopig op de rechter gestuit. Volgens rechter Karim Immergut heeft Trump waarschijnlijk gehandeld ‘zonder constitutionele autoriteit’. Bovendien oordeelde Immergut dat de protesten ‘niet noemenswaardig gewelddadig of ontwrichtend’ waren om het mobiliseren van de Nationale Garde in Oregon te rechtvaardigen. Het is Trump in ieder geval tot 18 oktober daarom verboden dat te doen.
Trumps topadviseur Stephen Miller sprak naar aanleiding van het besluit van een ‘juridische opstand’. De regering heeft aangekondigd beroep aan te tekenen.
De Democratische gouverneur van Californië, Gavin Newsom, heeft zondag gezegd dat Trump het gerechtelijk bevel omzeilt door 300 Nationale Gardisten uit de afdeling van zijn thuisstaat naar Oregon te sturen. Die zouden al onderweg zijn. Newsom heeft juridische stappen aangekondigd tegen de zet. Eerder bepaalde een rechter al dat de inzet van de Nationale Garde in Los Angeles illegaal was.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant