is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de EU en internationale samenwerking.
Vrede is de afgelopen twee jaar nog niet zo dichtbij geweest. De internationale gemeenschap moet Israël en Hamas onder druk blijven zetten om de laatste stappen te nemen.
De Amerikaanse president Donald Trump verraste weer eens. Verwacht werd dat hij elk ‘ja, mits’ van Hamas op zijn vredesplan zou opvatten als een ‘nee’, en Israël vervolgens de vrije hand zou geven om zijn campagne in Gaza-Stad te voltooien. Maar toen Hamas vrijdag liet weten de Israëlische gijzelaars wel te willen vrijlaten maar vroeg om verdere onderhandelingen over de ‘details’, leek Trump dat toch op te vatten als een ‘ja’.
Hij geloofde dat Hamas bereid was tot ‘duurzame VREDE’, zei hij, en riep Israël op de bombardementen op Gaza meteen te staken. Waarschijnlijk hoopte de Israëlische premier Benjamin Netanyahu dat Hamas ‘nee’ zou zeggen, zodat Israël door kon vechten in Gaza-Stad, met steun van de Verenigde Staten. Trumps reactie op het antwoord van Hamas zet hem nu onder grote druk. Israël heeft de oorlog tegen Hamas bijna gewonnen en zijn strategische positie in de regio enorm versterkt. Maar zijn politieke positie in de wereld is ernstig verzwakt. Door het genocidale geweld in Gaza is Israël hard op weg een pariastaat te worden zoals Zuid-Afrika ooit was. Daardoor is de politieke prijs voor doorvechten in Gaza heel hoog.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Voor Hamas is het beeld omgekeerd. Het heeft militair verloren, maar politiek winst geboekt. De terreuraanval van 7 oktober 2023 berustte op een cynische Verelendungs-strategie, over de rug van de Gazaanse bevolking. Hamas wist dat Israël keihard zou terugslaan, maar hoopte dat de door Iran geleide ‘as van verzet’ een totale oorlog tegen Israël zou beginnen. Dat is niet gebeurd, maar de Palestijnse kwestie, die voor 7 oktober vrijwel vergeten was, staat weer op de kaart, al blijft Hamas ver verwijderd van zijn onrealistische droom om de staat Israël te vernietigen. Hamas moet nu dus erkennen dat het de oorlog heeft verloren.
Het vredesproces is uiterst fragiel en kan nog in de kiem worden gesmoord. Toch bieden de gebeurtenissen van de afgelopen weken een sprankje hoop. Vrede komt dichterbij als de internationale gemeenschap eensgezind opereert. De bemiddeling van Qatar was belangrijk, evenals de bereidheid van president Trump om Netanyahu onder druk te zetten. Maar het was evenzeer van belang dat Arabische en andere islamitische landen zich achter Trumps twintigpuntenplan schaarden, waardoor de druk op Hamas werd opgevoerd. De steun van Europa voor het plan – en de erkenning van de Palestijnse staat door Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en andere landen – voerde de druk op Israël op.
Vrede is de afgelopen twee jaar nog niet zo dichtbij geweest. De internationale gemeenschap moet de strijdende partijen onder druk blijven zetten om de laatste stappen te nemen. Daarna moet het vredesproces verdergaan. De internationale gemeenschap moet blijven ijveren voor een Palestijnse staat naast Israël, ook op de Westelijke Jordaanoever. Gemakkelijk zal het niet zijn, want door 7 oktober en de daaropvolgende genocidale campagne van Israël is de toch al zo zware last van de geschiedenis alleen maar toegenomen. Maar, hoe vaag ook, Trumps internationaal gesteunde vredesplan biedt in elk geval weer een zeker perspectief.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant