Na de dodelijke terreuraanslag bij een synagoge in Manchester krijgen Britse Joden extra bescherming. Dat gebeurt onder meer op Stamford Hill in Londen, waar een grote orthodoxe gemeenschap woont.
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant.
Voor het eerst in zijn leven besloot Abraham afgelopen week zijn Joodse identiteit te verbergen. ‘Op een zakenreis naar een beurs in Bologna verborg ik mijn lokken en droeg ik onopvallende kleren’, zegt de 30-jarige tegelhandelaar zaterdag na een bezoek met zijn vrouw en drie kinderen aan een van de synagogen in de Londense wijk Stamford Hill. ‘Ik deed het niet eens omdat ik bang was, maar omdat ik geen zin had in ruzies en discussies. Het zij zo. Dit is nu eenmaal de tijd waarin we leven.’
Abraham deed dit nog voor de antisemitische terreuraanslag bij een synagoge in Manchester, afgelopen donderdag tijdens Jom Kipoer. Twee Britse Joden werden daarbij vermoord. De gevolgen zijn zichtbaar op Stamford Hill, waar een grote gemeenschap van chassidische Joden woont.
Op de sabbat na de aanslag hebben particuliere beveiligers gezelschap gekregen van bobby’s die door de wijk lopen, fietsen en rijden. Ook de vrijwillige burgerwacht Shomrim, Hebreeuws voor ‘bewakers’, rijdt met een patrouille-auto door de straten.
Het is geen overbodige luxe. Onlangs werd er een 77-jarige rabbijn in een apotheek bekogeld met kippenboutjes. Enkele weken daarvoor reed een man op een scooter in op twee orthodox-Joodse vrouwen en een meisje, ‘fucking Jews’ roepend. Eerder dit jaar werden de ruiten ingeslagen van een Joodse onderneming in de wijk. In Golders Green, een andere Joodse wijk in Londen, werd een synagoge met uitwerpselen besmeurd. Vorig jaar viel een man in deze wijk een groep Joden aan met een mes.
Het aantal antisemitische aanvallen op de Joodse gemeenschap in het Verenigd Koninkrijk is de afgelopen twee jaar met 117 procent gestegen, naar een record van 3.282 incidenten. De Joodse gemeenschap vormt 0,5 procent van de Britse bevolking, maar is de ontvanger van een kwart van alle religieus getinte ‘haatmisdaden’. In dat licht kwam de dodelijke aanslag in Manchester niet geheel onverwacht. De bijzonder snelle reactie van gewapende eenheden suggereert dat de politie voorbereid leek te zijn op zo’n terreurdaad.
Opperrabijn Ephraim Mirvis merkte vrijdag op dat de dodelijke aanval volgt op ‘een onverminderde haat tegen Joden’ op de Britse straten en campussen. Op dezelfde dag werd minister van Justitie David Lammy, wiens Noord-Londense kiesdistrict grenst aan Stamford Hill, uitgejoeld bij een wake voor de twee slachtoffers in Manchester. ‘Stop the marches’, zo luidde een van de oproepen, verwijzend naar de pro-Palestijnse demonstraties die vrijwel wekelijks worden gehouden.
Dat sentiment leeft ook op de straten van Stamford Hill, waar klachten klinken over de Britse erkenning van een Palestijnse staat en de demonstraties in de binnenstad. Vrijdag had de Labour-regering de organisatoren van de jongste Palestine Action-betoging opgeroepen om deze zaterdag over te slaan, een oproep waar geen gehoor aan werd gegeven. Uren na de aanslag waren spoorwegstations in Londen en Manchester het decor van luidruchtige pro-Palestina protesten.
Enkele maanden na de terreur van 7 oktober 2023 besloot de burgemeester van Londen, Sadiq Khan, om de Joodse gemeenschap te helpen met een directe busverbinding tussen Stamford Hill en Golders Green, zodat Joden tijdens hun reis van de ene naar andere wijk niet hoeven over te stappen. Daar was 16 jaar voor gelobbyd.
De herinnering aan die zwarte oktoberdag is ook op een andere manier aanwezig in de Joodse wijk. Op een blinde muur hangen grote foto’s van de Israëlische gijzelaars die in Gaza vastgehouden worden. Enkele foto’s zijn door passanten van de muur gescheurd.
‘Extra agenten is een mooi gebaar, maar dat houdt mensen met slechte bedoelingen niet tegen’, zegt Isaac, die met zijn twee kinderen op weg is naar een synagoge. Hij vertelt dat een groot deel van zijn familie, afkomstig uit Transsylvanië, is vermoord in Auschwitz. De overlevenden waren na de oorlog naar het veilige Engeland gekomen. ‘Dreiging is er nog steeds’, zegt hij, met een hand zijn bontmuts vasthoudend tegen de wind, ‘maar die komt nu vanuit een andere hoek’. Het straatinterview wordt onderbroken door twee beveiligers die willen weten of alles in orde is.
Er is een zekere argwaan tegen journalisten. Achternamen worden niet gegeven en het maken van foto’s is, zeker tijdens de sabbat, ongewenst. ‘Achterom kijken is een tweede natuur geworden’, zegt Jeff, een 28-jarige handelaar in vloeren die in hetzelfde pand als Abraham woont. ‘Er is altijd gevaar en je moet op je hoede zijn. Bij beledigingen zwijg ik, om erger te voorkomen.’ Hij vertelt dat hij als 13-jarige scholier een man tegenkwam die hem vuil aankeek en met zijn vinger langs de keel ging. ‘Dat moment staat me nog steeds bij.’
Abraham vertelt dat hij regelmatig te maken heeft met alledaags antisemitisme. ‘Iemand vroeg me ooit of ik een baantje in de media kon regelen. Ik vroeg: “Hoezo?” Daarop vroeg hij: “Jullie controleren toch de media?”.’ Volgens Abraham is de Joodse gemeenschap op zichzelf aangewezen. ‘We willen niet afhankelijk zijn van de staat. Hard werken en jong een gezin stichten. De haat tegen ons is van alle tijden. Dat heeft te maken met afgunst.’ Wijzend met een vinger in de half bewolkte lucht: ‘Alleen Hij kan ons beschermen.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant