Herdenking 7 oktober In aanwezigheid van demissionair premier Schoof en de Israëlische ambassadeur werd zondag de terreuraanslag van Hamas op 7 oktober 2023 herdacht. In de Rav Aharon Schuster Synagoge in Amsterdam vrezen aanwezigen de „toekomst van Joden in Nederland”.
Demissionair premier Dick Schoof in de Rav Aron Schuster Synagoge, waar de terreuraanslagen van Hamas in Israël werden herdacht. De herdenking was georganiseerd door de Israëlische ambassade en het Centraal Joods Overleg.
In Amsterdam-Zuid, op een paar honderd meter van het Museumplein waar zondagmiddag zo’n 250.000 mensen in het rood demonstreren tegen het Israël-standpunt van het kabinet, worden de straten op zondagochtend zwaar beveiligd door politieagenten. In de Rav Aharon Schuster Synagoge worden deze ochtend de terreuraanslagen van Hamas op 7 oktober 2023 herdacht.
Achter het spreekgestoelte van de synagoge hangen de Nederlandse en de Israëlische vlag naast elkaar. Op de eerste rij van de houten banken zit de Israëlische ambassadeur, met premier Dick Schoof en BBB-leider Caroline van der Plas aan weerszijden. Naast Van der Plas zit Doris Liber, de moeder van een van de 48 gijzelaars die door Hamas nog in Gaza worden vastgehouden.
Dinsdag is het twee jaar geleden dat Hamas op 7 oktober, vlak na zonsopkomst, door het grenshek van Gaza met Israël brak, en in steden, kibboetsen en op het muziekfestival Supernova 1.200 Israëliërs doodde en 251 mensen gijzelde. Het was de grootste massamoord op Joden sinds de Holocaust en het begin van de genocidale oorlog die Israël sindsdien voert in Gaza.
„Sinds die dag staat, ook hier in Nederland, de toekomst van Joden onder druk”, zegt Chanan Hertzberger, voorzitter van het Centraal Joods Overleg (CJO) bij de eerste toespraak van de ceremonie. Het CJO organiseerde de herdenking samen met de Israëlische ambassade.
Omdat maandag de joodse viering van Soekot begint, werd de aanval door Hamas dit jaar twee dagen eerder herdacht. In een spannende tijd, want enkele dagen geleden presenteerden de Amerikaanse president Trump en Israëlische premier Netanyahu een vredesplan van twintig punten. Maandag zullen Hamas en Israël in Egypte de eerste onderhandelingsgesprekken voeren over het vredesplan en de vrijlating van de Israëlische gijzelaars.
Naast Schoof en Van der Plas zijn bij de herdenking ook enkele leden van de Eerste en Tweede Kamer aanwezig. Partijleiders Geert Wilders (PVV) en Dilan Yesilgöz (VVD), die er vorig jaar wel waren, ontbraken.
Sinds de oorlog in Gaza worden Joden in Nederland „met wantrouwen bekeken”, zegt Hertzberger tijdens zijn toespraak. „Ben je voor of tegen Netanyahu, ben je wel of geen zionist? Joden moeten zich constant verantwoorden.”
De recente boycot tegen Israël, waar 250 culturele instellingen en ruim 750 kunstenaars zich aan hebben gecommitteerd, noemt Hertzberger een „nieuw dieptepunt”. Uitgezonderd van de boycot zijn Israëlische organisaties die zich publiekelijk uitspreken tegen de oorlog in Gaza. Hertzberger: „Vandaag zijn het de Israëli’s, maar hoe lang zal het nog duren voordat dit ook aan Nederlandse Joden wordt gevraagd?”
Ook de Israëlische ambassadeur Zvi Aviner-Vapni, die begin september aan zijn functie is begonnen, spreekt zijn bezorgdheid uit over hernieuwd antisemitisme. „Het voelt alsof velen ons de rug hebben toegekeerd en een oude, afschuwelijke haat weer hebben laten oplaaien”, zegt Aviner-Vapni.
Tijdens de herdenking wordt verder gebeden en gezongen. Ook wordt een korte geanimeerde video ‘How to lose a family in 60 seconds’ vertoond. Daarop te zien is hoe twee ouders met hun kinderen aan het spelen zijn, tot er een pick-up truck met daarin een groep mannen voorbij rijdt die de gezinsleden een voor een neerschiet. „Allahu akbar”, roepen de mannen in het filmpje.
De enige die in zijn toespraak de Rode Lijn-demonstratie benoemt, is Chris den Hoedt, voorzitter van de Rotterdamse Joodse Gemeenschap. De demonstranten „marcheren in het rood, maar niet voor de vrijlating van de gijzelaars”, zegt Den Hoedt.
Moeder van gijzelaar Guy Illouz, Doris Liber, spreekt van „psychologische terreur” die Hamas de nabestaanden van de gijzelaars aandoet. Haar zoon, destijds 26, was in de vroege ochtend van 7 oktober bij het Supernova-festival toen hij door Hamas werd ontvoerd. Volgens een getuige is Illouz niet meer in leven, zijn lichaam is nog in Gaza.
„Met vijf auto’s gingen Guy en zijn vrienden naar het festival. Slechts één auto keerde terug”, zegt Liber in een emotionele toespraak. Guy speelde vanaf zijn zevende gitaar en als baby „kroop hij altijd op het ritme van de muziek”, vertelt Liber. Na haar toespraak wordt een nummer afgespeeld dat Guy zelf schreef. Het verdriet van 7 oktober is geen persoonlijk verdriet, zegt Liber. „Het heeft zich over ons hele land verspreid. Het behoort toe aan heel Israël.”
Als Liber in de houten banken zit en tijdens de dienst emotioneel wordt, slaat Van der Plas een troostende arm om haar heen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC