De zitting Een middelbare schooldocent wordt verdacht van het bezit van een kinderpornografisch filmpje op zijn telefoon. Eerder had hij online gesprekken met leerlingen, deels seksueel getint.
Nadat de strafzaak is afgerond, moet de verdachte volgens zijn advocaat beginnen met „het bijeenrapen van de scherven van zijn uiteengevallen leven”. Ook de politierechter heeft zichtbaar met hem te doen. „Jeetje, nou, goh”, zegt die na het horen van zijn omstandigheden.
De middelbare schooldocent wordt verdacht van het bezit van een kinderpornografisch filmpje op zijn telefoon. Niet van een leerling. Op de video in kwestie zijn twee jongens te zien. De één houdt zijn eigen ontblote geslachtsdeel vast. Volgens de politie zijn ze tussen de elf en veertien jaar oud, al is nooit vastgesteld wie ze zijn en wanneer de opname is gemaakt. Dat doet er volgens het Openbaar Ministerie ook niet toe: het feit dat de video op zijn telefoon stond, is genoeg om de docent te vervolgen.
Collega’s betrapten hem op online gesprekken met één of meer leerlingen, deels seksueel getint. De berichten werden door de school overhandigd aan de politie. Het gevolg was ontslag. En binnen een uur na zijn vertrek lag er een mededeling bij het personeel, dat er sprake zou zijn van digitaal seksueel grensoverschrijdend gedrag.
„Had u een bijzondere interesse in jonge kinderen?” vraagt de rechter.
„Nee”, zegt de docent. „Het kwam voort uit een vriendschap die steeds persoonlijker werd. Dat had niet gemoeten. Het was ongelijkwaardig. Ik was hun docent. Dat was fout. Maar ik heb het nooit met verkeerde bedoelingen gedaan.”
Maar vandaag gaat het niet over deze berichten. „Daarvoor staat u niet terecht”, zegt de rechter. Het voorval lijkt te passen in een breder patroon, maar de tenlastelegging draait alleen om één aanklacht: het bezit van dat ene filmpje.
„Wat deed dat filmpje daar?”, vraagt de rechter. De verdachte legt uit dat hij in de comments onder een post van een Instagrammodel een link zag. Hij klikte erop. De video werd automatisch gedownload en stond toen op zijn telefoon. „Ik heb er nooit over nagedacht dat het strafbaar kon zijn.”
De docent zegt dat hij over zijn berichten met leerlingen had willen praten met collega’s. Maar die kans kreeg hij niet. Velen van hen keerden hem de rug toe. „Op school kreeg u die kans misschien niet, hier wel”, zegt de rechter. „Hoe staat het er nu voor?”
De verdachte weet niet of hij ooit nog het onderwijs in wil. Het is zijn passie, zegt hij, om dingen uit te leggen en „iemand beter te maken”. Maar hij is bang dat dan telkens een stemmetje in zijn hoofd zal zeggen: wat zullen de collega’s en leerlingen wel niet van je denken?
De reclassering schetst een man die vooral bang is. Hij zit thuis zonder werk en inkomen, leeft van zijn spaargeld en slikt antidepressiva. Buiten komt hij nauwelijks. Toch probeert hij aan zichzelf te werken. Elke week volgt hij gesprekken met een psycholoog. Daar leert hij omgaan met angst en paniek, en met de schrik wanneer hij iets leest of hoort over seksueel grensoverschrijdend gedrag. Het risico dat hij opnieuw de fout in gaat, wordt laag ingeschat, valt de rechter op.
De officier van justitie benadrukt dat het bezit van kinderporno een ernstig feit is. Ook al gaat het om één filmpje. De politie schat de jongens tussen de elf en veertien, die inschatting neemt het OM over. „De verdachte is docent, hij zou moeten weten hoe jongens van die leeftijd eruitzien”, zegt de officier. Dat het filmpje in een apart mapje stond, ziet hij als bewijs dat de man wist dat het niet mocht. Volgens de officier houdt het bezit van dit soort beelden de kinderpornomarkt in stand. Ze eist een taakstraf van tweehonderd uur. Als hij die niet uitvoert, moet hij honderd dagen de cel in. Daarnaast eist ze een voorwaardelijke celstraf van zes maanden.
De advocaat van de verdachte zegt dat er veel twijfel is over de leeftijd van de jongens op de video, maar ook over hoe de politie met de telefoon van zijn cliënt is omgegaan. Die zou volgens hem veel te diep zijn doorzocht. Daarnaast zou zijn cliënt al genoeg gestraft zijn: ontslag, verlies van reputatie, sociaal isolement. „Zijn leven ligt in puin.” Hij vraagt de rechtbank te volstaan met een geldboete, want daarmee zou de periode dat de zaak zichtbaar blijft op zijn verklaring omtrent gedrag (VOG) korter zijn: niet twintig, maar tien jaar.
De rechter noemt de zaak een lastig dossier. „We weten niet hoe oud de jongens precies zijn en ook niet wanneer het filmpje is gemaakt. Maar als ik naar de beelden kijk, zie ik twee puberjongens die zitten te geinen. Dat is anders zodra er een geslachtsdeel in beeld komt.”
De verdachte heeft verklaard dat hij dacht dat de jongen ouder was. „Dat mag zo wezen”, zegt de rechter, „maar het gaat erom hoe oud hij daadwerkelijk is. We hebben geen geboortecertificaat, dus komt het aan op wat je ziet. En ik zie een jonge indruk. Een smal postuur, een jongensgezicht. Ik begrijp de conclusie van de politie dat het hier om minderjarigen gaat.”
Daarmee acht de rechter bewezen dat de docent kinderporno in bezit had. „Dat filmpje stond op uw telefoon. Daarmee valt u onder de strafbepaling.”
Tegelijk ziet hij dat de man zwaar is getroffen door de zaak. „Uw leven ligt behoorlijk in puin. Dat weeg ik mee. Ik ga dit niet groter maken dan het is, maar ook niet kleiner. We hebben het over twee dollende pubers met een seksueel geladen filmpje. Dat is niet oké.”
De straf valt daarom lager uit dan de eis. De rechter legt een taakstraf van zestig uur op. Wordt die niet uitgevoerd, dan wacht de man dertig dagen cel.
In deze rubriek beschrijven verslaggevers elke week een rechtszaak.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC