ALPHEN AAN DEN RIJN - Het is een gebeurtenis die bij veel mensen nog in het geheugen staat gegrift: het hijsongeluk met de Koningin Julianabrug in Alphen aan den Rijn in 2015. Het is nu tien jaar geleden dat de omgevallen kranen en brug, twee maanden na het ongeluk, werden geborgen. Twee directeuren van de betrokken bedrijven blikken terug op die 'zwarte bladzijde', waarbij mensen in het water sprongen om hun leven te redden.
Ad Kornet, Peinemann: 'Het was eigenlijk het begin van mijn vakantie. Ik werd gebeld door onze kraandirecteur. Ik ben meteen in de auto gestapt en naar Alphen gereden. Onderweg hoorde ik de meest verschrikkelijke berichten op de radio.'
'In Alphen werden we opgevangen door wethouders in het gemeentehuis en medewerkers van Peinemann werden verhoord. Gelukkig hoorde ik redelijk snel dat er geen slachtoffers waren. Alleen de hond die omkwam. Dat is uiteindelijk de duurste hondenbegrafenis ooit geworden.'
'Ik vond het onbegrijpelijk dat Koninklijk Van der Wees niet wilde meewerken aan het onderzoek naar wat er misging. Uiteindelijk hebben we samen met Mourik een onafhankelijk fonds opgericht.'
'Ik herinner me nog dat ik onderweg naar de Albert Heijn hoorde dat de hond was overleden. Daarna kwam er een verzoek vanuit Used Products om de hond een begrafenis te geven. Dat heeft uiteindelijk rond de 14.000 euro gekost.'
Mourik Groot-Ammers was als hoofdaannemer eindverantwoordelijk voor de renovatie van de Koningin Julianabrug. De renovatie van het brugdek werd uitbesteed aan BSB Staalbouw.
Peinemann was het hijsbedrijf dat werd ingeschakeld om het inhijsen uit te voeren, samen met pontonbedrijf Van der Wees dat verantwoordelijk was voor het transport van het brugdek.
Jan-Paul van den Bosch, Mourik: 'Ik werkte destijds zelf nog niet bij Mourik, ik ben nu zo'n acht jaar in dienst. In mijn eerste week hoorde ik er veel over en ik merkte dat het onderwerp nog steeds leefde in het bedrijf.'
'Het gebeurde midden in de vakantieperiode, waardoor de medewerkers die aanwezig waren er intensief mee bezig waren. Je voelde dat het een enorme schok teweegbracht bij de mensen die erbij betrokken waren.'
'Op de eerste dag zorgden we ervoor dat alle getroffenen over geld beschikte voor onkosten en hotels, zodat er direct praktische oplossingen waren. Het liet goed zien dat we een familiebedrijf zijn: iedereen zorgde voor elkaar.'
Ad Kornet, Peinemann: 'Ik wist vrij snel dat onze mensen ongedeerd waren. Ook al sprongen sommigen van de pontons, in de auto onderweg naar Alphen kreeg ik te horen dat er gelukkig niets aan de hand was.'
Jan-Paul van den Bosch, Mourik: 'Binnen een uur was duidelijk dat er geen slachtoffers waren. Eerst was er nog onzekerheid, maar al snel kwam vanuit ons en de partners het bericht dat iedereen ongedeerd was.'
Ad Kornet, Peinemann: 'De medewerkers waren enorm geschrokken. We hebben psychologen ingeschakeld om hen te ondersteunen. Iedereen is relatief snel weer aan het werk gegaan.'
'Eén jongen heeft er af en toe nog last van, maar verder zijn er geen mensen die er structureel problemen aan hebben overgehouden. Alleen in de eerste weken merkten we nog wat naschokken.'
Bekijk hier de videobeelden van hoe twee kranen met brugdek en al bovenop huizen en winkels vielen op 3 augustus 2015:
Jan-Paul van den Bosch, Mourik: 'De impact was enorm. We hebben direct psychologische en traumazorg ingeschakeld. De een had er meer last van dan de ander. Tot op de dag van vandaag zijn betrokkenen bij soortgelijke klussen extra alert: ook al hijsen wij zelf niet, maar huren we specialisten in.'
'Sommigen gingen vrijwel meteen weer aan het werk. Anderen hadden meer tijd en ondersteuning nodig. Daar hebben we ook bewust ruimte voor geboden.'
'Iedereen is er weer bovenop gekomen. Inmiddels zijn sommige collega's met pensioen. Ik heb zelf twee mensen gesproken die er destijds bij waren en ook zij hebben hun leven goed opgepakt. Natuurlijk vormt zo'n ervaring je wel voor de rest van je leven.'
Ad Kornet, Peinemann: 'Die opluchting was natuurlijk enorm.'
Jan-Paul van den Bosch, Mourik: 'Die opluchting was enorm. Binnen een uur hadden we door dat er geen medewerkers getroffen waren. Het duurde bijna een dag voordat we honderd procent zeker wisten dat er helemaal geen slachtoffers waren op de plek waar de kraan en het brugdeel waren neergekomen.'
Ad Kornet, Peinemann: 'Voor Peinemann was dit eigenlijk een relatief kleine klus, zo'n 130.000 euro. Maar omdat de economisch meest voordelige inschrijving altijd wint, hadden wij daar geen invloed op.'
'Volgens mij had dit project niet vanaf pontons moeten worden uitgevoerd, maar daar wilden de andere partijen niet in meegaan.'
'Tegenwoordig doen we zulke klussen ook niet meer vanaf pontons, behalve bij kleine opdrachten. Voor grotere klussen werken we altijd met externe ingenieursbureaus, die uiteraard meer kosten met zich meebrengen.'
Jan-Paul van den Bosch, Mourik: 'De beslissing hierover was niet alleen aan ons, maar een afstemming tussen alle betrokken partijen. Onze lijn is altijd: als we denken dat het veiliger kan, ook al kost dat meer, dan doen we dat.'
'Veiligheid staat bij ons altijd op nummer één. Uiteindelijk draait veiligheid vooral om gedrag. In Nederland bestaat er een veiligheidscultuurladder met vijf niveaus. Wij zitten op niveau vijf.'
Ad Kornet, Peinemann: 'De Onderzoeksraad voor Veiligheid gaf aan dat de stabiliteit van het plan erg laag lag. Als er iets misging, zou dit plan niet voldoende zijn en dat is precies wat er gebeurde. Eigenlijk had het plan extern moeten worden getoetst.'
Jan-Paul van den Bosch, Mourik: 'Dat blijft lastig te zeggen. Andere omstandigheden, bijvoorbeeld het weer, hadden wellicht een ander resultaat gegeven. Als we kiezen voor een aanpak, moet dit inderdaad altijd voldoen.'
Ad Kornet, Peinemann: 'In het begin wilden onze eigen medewerkers niet geloven dat het door instabiliteit kon komen. Maar uiteindelijk werd duidelijk dat de complete stabiliteit van de opstelling niet voldoende was.'
Jan-Paul van den Bosch, Mourik: 'Er deden veel verhalen de ronde. Het duurde vrij lang voordat de precieze oorzaak vaststond, onder meer door het onderzoek van de Arbeidsinspectie en diverse simulaties en berekeningen.'
'Dat de pontons een rol speelden, was vrij snel duidelijk, maar wat er precies misging, kostte tijd om boven tafel te krijgen.'
Swipe hieronder door foto's van de ravage op het ponton:
Ad Kornet, Peinemann: 'Zeker. Tegenwoordig werken we bij elk project met uitgebreide hijsplannen. Ik durf te zeggen dat we inmiddels tot de veiligste van Europa behoren.'
'We hijsen niet meer vanaf het water. Dat is een belangrijke les. Alle plannen worden extern getoetst. Dat brengt extra kosten met zich mee, maar als klanten dat niet willen betalen, nemen we de klus niet aan.'
Ad Kornet, Peinemann: 'Het is natuurlijk makkelijk om dat achteraf te zeggen. Het was een harde constatering, maar wel begrijpelijk. Achteraf hadden we dit anders moeten doen.'
'Ik heb het rapport gelezen: de raad is kundig en ze wezen terecht op overtredingen van de Arbowet. Het doet pijn om te lezen, maar het is wel te plaatsen.'
Swipe hieronder door foto's om een indruk te krijgen van de schade in de straat:
Jan-Paul van den Bosch, Mourik: 'Ik vind dat een hele stevige uitspraak, maar ik kan hem wel plaatsen. Ik weet dat gokken met mensenlevens niet in ons DNA zit. We zijn een familiebedrijf en geven om mensen. Tegelijkertijd is wel gebleken dat er dingen fout kunnen gaan.'
'Veiligheid staat bij ons op nummer één en is verankerd in ons DNA. Dat betekent in de praktijk dat al onze medewerkers weten hoe ze veilig moeten werken. Dat is een vanzelfsprekendheid.'
Ad Kornet, Peinemann: 'Nee. Wij zijn altijd heel transparant geweest.'
Jan-Paul van den Bosch, Mourik: 'Nee. dat het past totaal niet bij wie we zijn om zaken achter te houden. Transparantie staat bij ons voorop.'
Ad Kornet, Peinemann: 'Zelf denk ik er nog vaak aan terug. Als ik een open brug zie, schiet het door mijn hoofd. Maar we hebben het een plek kunnen geven en we hebben er veel van geleerd.'
'De salarissen liepen gewoon door, dus we moesten als bedrijf ook verder. Uiteindelijk hebben we het op een nette manier kunnen overbruggen. Voor ons is het een zwarte bladzijde in de geschiedenis van Peinemann.'
Op 2, 5 en 6 oktober 2015 werden het brugdek en de hijskranen door een specialistisch bedrijf geborgen:
Jan-Paul van den Bosch, Mourik: 'Mourik is in de kern een bedrijf dat mooie dingen maakt. Ook voor de toenmalig directeur was dit een situatie die hij nog nooit had meegemaakt.'
'Er zijn direct meerdere partijen ingeschakeld om te zorgen dat alles zoveel mogelijk werd hersteld. Maar de druk was in die periode inderdaad enorm.'
Ad Kornet, Peinemann: 'Die uitspraak was eerlijk, maar misschien niet zo handig op dat moment. BSB heeft vanaf het begin geweigerd mee te werken en nooit het gevoel gehad dat het hun schuld was. Ik vind: we hebben allemaal gefaald, want dit had nooit mogen gebeuren.'
Jan-Paul van den Bosch, Mourik: 'Hij was zelf ook aannemer. We hebben als partijen samen verantwoordelijkheid genomen en als aannemers onderling steeds gekeken naar: hoe lossen we dit het beste op?'
Ad Kornet, Peinemann: 'Dat weet ik niet precies. Ze zijn later betrokken geweest bij een incident waarbij duikers omkwamen. Ook hebben ze hun deel van de schadevergoeding moeten betalen. Of dat de reden van hun faillissement is geweest, durf ik niet te zeggen.'
Jan-Paul van den Bosch, Mourik: 'Nee, voor zover ik weet had dat niets met het ongeluk te maken.'
In mei 2016 werd het brugdek alsnog ingehesen, deze keer via twee kranen op beide brughoofden in plaats van vanaf een ponton op het water:
Ad Kornet, Peinemann: 'Op sociale media zie je natuurlijk veel reacties. Maar onze bestaande klanten namen het vaak juist voor ons op, omdat ze wisten dat we los van dit incident altijd goed werk hebben geleverd. En dat doen we nog steeds.'
Jan-Paul van den Bosch, Mourik: 'Uiteindelijk niet. Voor ons is het wel een zwarte bladzijde in onze geschiedenis. Er was veel materiële schade en die hebben we zoveel mogelijk proberen te herstellen.'
'We hebben ontzettend veel geluk gehad dat er geen slachtoffers zijn gevallen. Anders was de situatie ongetwijfeld heel anders geweest. Financieel was de afwikkeling grotendeels verzekeringswerk, maar wat voor ons voorop stond was: hoe lossen we dit zo goed mogelijk op?'
Ad Kornet, Peinemann: 'Niet veel meer. We hebben nog wel contact met enkele partijen waarmee we veel samenwerken en die in Alphen gevestigd zijn. Ook met Mourik werken we nog vaak samen.'
Jan-Paul van den Bosch, Mourik: 'We hebben nog steeds contact met bedrijven waarmee we destijds samenwerkten, zoals Peinemann. Er is destijds ook langdurig contact geweest met andere betrokkenen. Na verloop van tijd wordt dat natuurlijk minder.'
Zo zag het gat eruit nadat alles was opgeruimd en zo ziet de Hooftstraat er nu uit:
Ad Kornet, Peinemann: 'Ik ben blij dat we het inmiddels een plek hebben kunnen geven. Het is goed om te zien dat er nu weer mooie woningen staan. Zelf ben ik inmiddels 61 jaar en ik hoop dit nooit meer mee te maken.'
Jan-Paul van den Bosch, Mourik: 'Het ongeluk is voor ons een belangrijke aanleiding geweest om onze strategische plannen nóg veiliger en gezonder te maken. We hadden uiteraard liever gehad dat het nooit was gebeurd, maar we nemen alle lessen mee en passen die nog steeds toe.'
'De focus van onze strategie Route Mourik ligt op "Mourik maakt morgen veilig, sterk en gezond". Dat betekent dat we zowel voor onze eigen mensen zorgen als voor de mensen in de omgeving waar we werken.'
Source: Omroepwest - Alphen aan den Rijn