Bij de lokale verkiezingen wil de Georgische regeringspartij zaterdag haar greep op de macht verder versterken. Tegenstand is er nauwelijks: de grootste oppositiepartijen boycotten de verkiezingen en hebben hun aanhang opgeroepen op de verkiezingsdag massaal de straat op te gaan.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De oppositie vreest dat Georgische Droom de democratie na de verkiezingen verder zal uithollen. Dat de regeringspartij zaterdag een verkiezingsoverwinning zal boeken, staat zo goed als vast. De belangrijkste oppositiepartijen staan bij de lokale verkiezingen niet op het stembiljet, omdat zij de stembusgang niet willen legitimeren met hun deelname.
Parallel aan de verkiezingen organiseren tegenstanders van de regering een demonstratie bij het parlementsgebouw in de hoofdstad Tbilisi. Operazanger en activist Paata Boertsjoeladze, een van de initiatiefnemers, spreekt van een ‘vreedzame revolutie’, die Georgische Droom na dertien jaar ten val moet brengen. Het is onduidelijk hoeveel Georgiërs gehoor zullen geven aan de oproep om de straat op te gaan.
Premier Irakli Kobachidze heeft aangekondigd dat de politie tijdens de verkiezingen hard zal optreden ‘tegen iedereen die de wet overtreedt’. Oppositiepoliticus Levan Chabeisjvili werd vorige maand al gearresteerd nadat hij in een toespraak had opgeroepen tot een ‘vredige omverwerping van het regime’ op 4 oktober. Zijn partijgenoot Zviad Koeprava is eveneens opgepakt na een oproep tot protest op verkiezingsdag.
Bij de verkiezingen ontbreken de meeste internationale en onafhankelijke Georgische waarnemers, die normaal gesproken toezien op het democratisch proces. Zo besloot de Georgische verkiezingswaakhond ISFED om geen waarnemers te sturen, omdat niet is voldaan aan ‘de voorwaarden voor vrije en eerlijke verkiezingen’. Ook de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) meldde vorige maand dat er ditmaal geen waarnemingsmissie zal zijn, omdat de Georgische overheid de uitnodiging te laat had verstuurd.
Met hun ‘vreedzame revolutie’ hoopt de oppositie nieuw leven te blazen in de dagelijkse demonstraties bij het parlementsgebouw, waar al ruim driehonderd dagen lang elke avond wordt geprotesteerd. De protestgolf begon in november 2024, toen Georgische Droom de toetredingsgesprekken met de Europese Unie stopzette. Een ruime meerderheid van de Georgiërs is voor EU-lidmaatschap.
De demonstranten eisen, naast een hervatting van de gesprekken met Brussel, nieuwe parlementsverkiezingen. Georgische Droom werd in oktober 2024 de grootste bij verkiezingen die volgens onafhankelijke waarnemers gepaard gingen met grootschalige stembusfraude en intimidatie. Uit onvrede over het verloop van de verkiezingen heeft de voltallige oppositie geen zitting genomen in het Georgische parlement, waardoor sindsdien een derde van de zetels leeg is.
In de eerste weken van de protesten gingen dagelijks tienduizenden Georgiërs de straat op, ondanks hard ingrijpen van de oproerpolitie. Bijna een jaar later wordt nog altijd elke dag gedemonstreerd, maar het aantal deelnemers is flink afgenomen. Zij riskeren torenhoge boetes voor hun deelname aan de protesten, en in sommige gevallen strafrechtelijke vervolging. Het afgelopen jaar zijn honderden demonstranten opgepakt en tientallen betogers veroordeeld tot celstraffen.
Ondertussen heeft Georgische Droom een reeks repressieve maatregelen ingevoerd die de rechten van demonstranten, de oppositie, onafhankelijke media en ngo’s verder beperken. Journalist Mzia Amaglobeli, die begin dit jaar werd opgepakt tijdens een demonstratie tegen de regering, is in april veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf vanwege een lichte klap in het gezicht van een politieagent.
Deze zomer werden zes oppositiepolitici veroordeeld tot maandenlange gevangenisstraffen, omdat zij weigerden mee te werken aan een parlementair onderzoek naar de regeerperiode van oud-president Micheil Saakasjvili.
Met dat onderzoek wil Georgische Droom definitief afrekenen met Saakasjvili’s partij en haar ‘satellietpartijen’ – een term waaronder de regering een groot deel van de oppositie schaart. Begin deze week kondigde premier Kobachidze aan dat hij na de lokale verkiezingen een formeel verzoek wil indienen bij het Grondwettelijk Hof om de partijen te verbieden.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant