Japan Van de aartsconservatieve Sanae Takaichi (64) worden geen grote veranderingen verwacht. Zowel binnen als buiten Japan roept ze verdeeldheid op.
De nieuwe leider van de LDP en toekomstig premier, Sanae Takaichi, viert haar overwinning in Tokio.
Voor het eerst in de Japanse geschiedenis krijgt het land een vrouwelijke leider. Sanae Takaichi (64) werd vandaag verkozen tot president van de regerende Liberaal-Democratische Partij (LDP) en zal later deze maand officieel worden beëdigd als premier.
De eerste vrouwelijke premier van Japan zal echter niet staan voor verandering. Takaichi is namelijk de politieke erfgename van de conservatieve populist, en langst zittende premier, Shinzo Abe (1954–2022). Met haar komst keert zijn nationalistische agenda terug aan de top.
Voordat Takaichi de politiek in ging, werkte ze als televisiepresentatrice. In die rol stond ze bekend om haar beheerste maar uitgesproken stijl: ze spreekt in oneliners, ziet veel in zwart en wit, en is scherp voor de camera. Deze mediavaardigheid geeft haar, anders dan veel partijgenoten, een herkenbaar gezicht bij het publiek. Haar verkiezingswinst dankt ze daarom voor een groot deel aan de brede steun van gewone partijleden, van wie meer dan 40 procent op haar stemde.
Maar het is ook het resultaat van volharding binnen een partij die zelden ruimte biedt aan vrouwen. „Ik gooi de term ‘work-life balance’ in de prullenbak”, zei ze zaterdag tijdens haar overwinningsspeech.
Takaichi werkte zich omhoog als minister van Binnenlandse Zaken en later van Economische Veiligheid. Hier legde ze de nadruk op het beperken van migratie, de bescherming van strategische technologie, controle op buitenlandse investeringen en meer aandacht voor defensie.
Ze vindt daarbij dat Japan zich niet langer hoeft te verontschuldigen voor zijn oorlogsverleden en noemt eerdere excuses „te zelfvernederend”. Haar herhaalde bezoeken aan het Yasukuni-schrijn, waar ook oorlogsmisdadigers worden herdacht, leveren haar felle kritiek op uit China en Zuid-Korea. Deze thema’s maken haar tot een vaste waarde in de conservatieve vleugel van de partij en tegelijk omstreden bij gematigden.
Ook binnenlands roept ze verdeeldheid op. Takaichi verzet zich onder andere tegen verschillende achternamen voor getrouwde koppels, en ze noemde het homohuwelijk een bedreiging voor de fundamenten van de samenleving. Zulke standpunten zetten haar op afstand van de jongere generatie waar brede steun is voor verandering. Ook binnen haar partij zien vrouwelijke collega’s haar vooral als voorstander van het behoud van de oude politieke orde.
In haar overwinningsspeech toonde ze zich vastberaden. „De LDP moet veranderen”, zei ze. „Politiek is van de mensen, voor de mensen.” Ze beloofde lagere prijzen, betere zorg en een sterke economie. Een vertrouwd rijtje dat zelden concreet werd onder haar voorgangers.
Haar succes weerspiegelt daarom de staat van de LDP. Ondanks jaren van schandalen, verkiezingsverliezen en afbrokkelend vertrouwen kiest de partij opnieuw voor zekerheid boven vernieuwing. De ironie van Takaichi’s doorbraak is daarom dat zij als eerste vrouwelijke premier niet de grenzen van het Japanse systeem doorbreekt, maar ze wederom bevestigt.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC