In de Russische hoofdstad Moskou borrelt de onvrede over van alles op, van betaald parkeren tot bouwprojecten. Maar correspondent Geert Groot Koerkamp ziet dat het zelden gaat over de oorlog in Oekraïne. Te riskant.
is correspondent Rusland van de Volkskrant. Hij woont sinds 1992 in Moskou.
Met een gieter en een spuitbus lopen twee mannen in witte pakken langs de bloemenzee die zich voor hen uitstrekt op een 250 meter lange brug. Zorgvuldig proberen ze geen meter over te slaan en iedere potplant te besproeien met water en wat ze verder nog bij zich hebben.
Zo gaat het al maanden in Moskou. Waar nodig worden bloemen en planten vervangen, zodat alles vers oogt, op ieder moment van de dag en iedere dag van de week. Hoeveel mensen daarvoor worden ingezet weet niemand precies, hoeveel het kost evenmin.
Burgemeester Sergej Sobjanin meldt trots dat de Moskouse straten, bruggen en parken deze zomer zijn versierd met welgeteld 53 miljoen bloemen en meer dan een half miljoen verschillende staande, kruipende en hangende planten, waaronder ‘zeldzame’ exemplaren. Hele tuinen zijn aangelegd op pleinen in het centrum, plaatselijk wordt het wandelen zelfs belemmerd door de overdaad aan coniferen en andere bomen.
‘Een jungle’, mopperen sommigen, al is er ook lof voor de burgemeester die zijn stad weet om te toveren tot een aards paradijs. Hij weet met fietsparades, marathons en andere luidruchtige straatevenementen de aandacht af te leiden van de bittere realiteit van alledag: eerst en vooral de strijd in Oekraïne, pakweg 600 kilometer verderop, en alle sociale en economische gevolgen daarvan.
Nog altijd merkt Moskou opvallend weinig van dat oorlogsgeweld. Van tijd tot tijd slaagt een incidentele Oekraïense drone erin de hoofdstad te bereiken, maar de meeste worden al ruim daarvoor neergehaald. Het grootste effect van de drone-aanvallen is vooralsnog het sluiten van de vliegvelden, waardoor soms duizenden reizigers urenlang stranden en talrijke vluchten moeten worden omgeleid.
Op straat zijn er de vertrouwde billboards met ‘onze helden’ en reclame waarin mannen worden verleid een contract te tekenen met het leger. Dat nieuwe rekruten steeds moeilijker te vinden zijn, blijkt uit de bedragen die worden voorgespiegeld.
Tot voor kort was dat 500 duizend roebel (ruim vijfduizend euro), nu wordt er op reclameborden al 800 duizend beloofd. In de metrostations zitten veelal jonge mensen verveeld achter tafeltjes. Ze delen folders uit en verschaffen uitleg over de dienst. Maar meestal is het stil en staren ze doelloos voor zich uit.
Wat er onder de oppervlakte en achter de voordeuren van de Moskouse flats speelt, is niet altijd duidelijk. Opiniepeilers weten dat mensen niet bereid zijn al hun zieleroerselen te delen. Ze registreren vooral de wens dat alles weer wordt zoals het eens was. Ze hopen dat er onderhandelingen komen die een eind maken aan de oorlog.
Tegelijkertijd is er de berusting. Er is geen manier om via politiek of media de eigen onrust of woede publiekelijk te uiten en om te zetten in concrete actie. Vrijwel geen manier, althans. Want eind september stond bij de presidentiële administratie ineens een rij van honderden Moskovieten, die op papier hun grieven over van alles en nog wat hadden neergepend. De ambtenaren achter het loket konden niets anders doen dan de brieven in ontvangst nemen.
Het was een goed georkestreerde demonstratie die formeel geen demonstratie was, dus de politie kon weinig meer doen dan werkeloos toezien. Iets soortgelijks gebeurde tijdens de presidentsverkiezingen vorig jaar, toen tegenstanders van Poetin gehoor gaven aan een oproep om precies om 12 uur ’s middags te gaan stemmen. Daardoor ontstonden rijen voor de stembureaus die aanschouwelijk maakten dat veel mensen het niet eens zijn met de politiek van het Kremlin.
‘De mensen worden steeds kwader, omdat ze zien dat de vloer met hen wordt aangeveegd’, zei een vrouw uit de rij zaterdag tegen een journalist. De mensen spuien hun ongenoegen over betaald parkeren, bouwprojecten, de aantasting van natuurgebieden en de inperking van vrijheden op het internet.
Over nagenoeg alles dus, behalve over de ‘speciale militaire operatie’. Dat is riskant en kan leiden tot strafvervolging.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant