Nobelprijzen Volgende week wordt bekend wie een Nobelprijs krijgt. Welke wetenschappers winnen het vaakst? Historisch gezien is dat meestal een westerse man uit een rijk nest die leert van de besten – het liefst van een eerdere Nobelprijswinnaar.
Verreweg de meeste winnaars komen uit het Westen. 86 procent van de winnaars in de categorieën Scheikunde, Natuurkunde of Geneeskunde is geboren in Europa of Noord-Amerika.
26 van de 653 winnaars in deze drie categorieën zijn vrouw. In 2024 won geen enkele vrouw een ‘exacte’ Nobelprijs.
Een gemiddelde Nobelprijswinnaar heeft vijf ‘Nobelvoorouders’. Zij hebben een directe of indirecte, formele begeleidingsrelatie met een andere laureaat. Slechts 32 laureaten (t/m 2023) hebben geen enkele Nobelprijswinnaar in hun academische stamboom.
Geneeskunde5 Nobelvoorouders
Natuurkunde5 Nobelvoorouders
Scheikunde6 Nobelvoorouders
De Amerikaan Craig Mello kreeg in 2006 de prijs voor Geneeskunde. Hij heeft de meeste Nobelvoorouders: 51.
De helft van alle Nobelprijswinnaars is opgegroeid gezinnen die behoren tot de 5 procent van de hoogste inkomens van hun land. Gemiddeld zitten ze in de top-13 procent. Als het volledig gelijk verdeeld zou zijn, zou dat percentage op 50 liggen. Voor de jaren 80 was die verhouding schever. Sindsdien krijgen mensen met een minder rijke achtergrond iets vaker een Nobelprijs.
Microbioloog Ilya Mechnikov kwam uit de top 2% rijkste gezinnen.
Biochemicus Aziz Sancar komt uit de top 27% armste gezinnen.
Bronnen: nobelprize.org, The Nobel Family (University of Sussex), Access to Opportunity in the Sciences: Evidence from the Nobel Laureates (Dartmouth College)
Op de hoogte van kleine ontdekkingen, wilde theorieën, onverwachte inzichten en alles daar tussenin
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.