Lezersreacties Onze hypernerveuze samenleving heeft een negatieve invloed op de mentale gezondheid van Nederlanders, stelde een nieuw rapport van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving deze week. Wij vroegen u: wat zijn manieren om de druk in onze levens eraf te halen?
E
r zijn veel manieren om minder nerveus te worden, maar om er eentje uit te lichten: waarom creëren wij met z’n allen zoveel snelheid? Een wandelingetje of fietstocht door de stad is zelden ontspannend. De snelle voertuigen, van fatbikes tot elektrische bakfietsen, zoeven je om de oren. Regelmatig moet ik een sprintje trekken naar de stoep bij het oversteken. Nu kan ik dat nog, maar hoe is dat over 25 jaar? Er is veel haast in de samenleving. Wie trekt er nog extra tijd uit om ontspannen van A naar B te gaan, op de fiets of met de auto? Wie met de trein reist, is het wel gewend om extra tijd in te calculeren. Het kan ergernissen voorkomen en ons, hopelijk, toleranter maken naar de medemens die niet als een raket door het verkeer kan razen. We verlangen naar rust en ontspanning en gebruiken tegelijkertijd allerlei apparaten voor extra snelheid en tijdwinst. Zodat we nóg meer kunnen doen in onze kostbare tijd. De vraag is of hier sprake is van echte winst, of dat het juist ten koste gaat van ons welzijn op de langere termijn. Want hoe meer we ‘aan’ staan, hoe lastiger het wordt om op de ‘uit’-knop te drukken.
Neeltje Scheepers Breda
We hoeven kinderen niet groot te brengen in een laboratorium. Wie naar ouders kijkt, ziet hoe we als samenleving omgaan met druk en maakbaarheid. Ouders krijgen dagelijks de boodschap dat ze het goed, beter of best moeten doen: van voeding en schermtijd tot schoolkeuze en mentale gezondheid. Alsof een kind grootbrengen een project is dat je met de juiste handleiding kunt managen. Maar kinderen groeien niet op onder laboratoriumomstandigheden. Het leven dendert er dwars doorheen: ziekte, verlies, liefde, toeval, geluk. En ja, ook fouten. We doen alsof je die kunt wegorganiseren, maar daarmee verliezen we de menselijke maat. Minder hypernerveus worden, betekent als samenleving solidair zijn met ouders: niet roepen dat ze het zelf moeten fixen, maar erkennen dat opvoeden inherent risico’s met zich meebrengt en kwetsbaar maakt. Dat niet alles maakbaar is, en dat dat ook niet hoeft. Het vraagt om vertraging: niet voor elk probleem een protocol, maar tijd om samen te kijken wat werkt. Het vraagt om verbinding: ouders niet isoleren met hun zorgen, maar ruimte scheppen om ervaringen te delen, ook de ongemakkelijke. En het vraagt om tolerantie voor verschil: kinderen en ouders ontwikkelen zich in hun eigen tempo en er zijn veel manieren om het ‘goed genoeg’ te doen. Als we dát normaal maken, halen we de kramp uit ouderschap én uit de samenleving. De vrijheid om niet perfect te hoeven zijn, is misschien wel de beste opvoedomgeving.
Janneke van Bockel Utrecht
Mensen weerbaarder maken zou niet de betekenis moeten hebben van ‘meer druk aankunnen’, weerbaarheid zou juist gericht moeten zijn op tijdig stop zeggen tegen te veel druk of werk. Het zou ervoor moeten zorgen dat je als individu kunt kiezen om jezelf op tijd rust te gunnen door taken/klussen/sociale activiteiten niet te doen en je daar niet schuldig over te voelen. Een gezonde dosis zelfcompassie ontwikkelen is veel belangrijker dan in staat zijn effectiever en efficiënter te werken en zo nog productiever te kunnen zijn. Werkgevers zouden dit moeten stimuleren, het verhoogt werkplezier en voorkomt uitvallen door ziekmelden en zo vermijd je hoge ziektekosten.
Adriaan van Hoorn Haaften
Gezien de enorme hoeveelheid prikkels waar iedereen iedere dag aan blootstaat, lijkt het mij goed om vooral de omgeving te veranderen. Te denken valt aan, ten eerste: het weer invoeren van een rustdag in de week waarbij er weinig verleiding is, te weten de zondag, verplichte winkelsluiting, geen festivals, geen bioscoop, geen kroegen et cetera. Gewoon wandelen, lezen samen koffiedrinken. Twee: sluiting van de horecagelegenheden om één uur ’s nachts. Drie: sociale media beperken. Vier: een vijfdaagse werkweek met de zelfde jaarlast als nu. Vijf: televisie tot maximaal één uur ’s nachts. Zes: kinderopvang gratis. Zeven: betaalde mantelzorguren. Acht: meer sturingsmacht in het werk.
Koene Scheepstra Lathum
Minder regels en eisen. Eigenlijk minder perfectionisme. Handelen vanuit vertrouwen en gedeelde normen en waarden moet weer de basis worden. Waarbij we accepteren dat dingen anders lopen dan vooraf verwacht. Dit geeft mensen rust en vertrouwen dat ze kunnen handelen naar eigen inzicht, en niet steeds worden afgerekend op elke afwijking. De media hebben hierin ook een belangrijk taak. Verleg de aandacht naar de meerwaarde voor de maatschappij als geheel en focus niet zozeer op de uitzonderingen en imperfecties. Mensen worden hypernerveus van steeds horen dat dingen niet goed zijn, gaan, of zullen gaan. In deze tijden van toenemende schaarste is er steeds minder tijd en ruimte voor perfectionisme. Er is een wens om te komen tot oplossingen. Laten we met ze allen de moed hebben om imperfecties te omarmen.
Tamara van Rozen Randwijk
Werkend met jongeren in de ggz, wil ik me vooral op deze doelgroep richten. Ik zie dat scholen jongeren niet alleen cum laude laten slagen, maar dat ze ook cum laude kunnen overgaan. Waarom zouden we dit stimuleren? Volgens mij is voldoende ook goed genoeg. Leerlingen kunnen tegenwoordig meer dan een minimumaantal vakken doen. Was dit eerst misschien een fijne ontwikkeling voor intelligente kinderen, nu is het een ratrace om zoveel mogelijk vakken te doen. De jongere zou die tijd ook voor de nodige ontspanning kunnen gebruiken, bijvoorbeeld door te sporten of een hobby uit te oefenen. Een school zou dit ook kunnen aanbieden.
Cathelijne Noorman Hilversum
„Je zou geen mindfulnesscertificaat nodig moeten hebben om het leven aan te kunnen”, stelt psychiater Floortje Scheepers (29/9). Versnelling en optimalisering voeren de boventoon in een hypernerveuze samenleving. Je kunt het ook omdraaien. Als iedereen nu een mindful en compassievol leven zou gaan leiden, dan zou ieders leven een vertraging ondergaan en zouden we anders gaan aankijken tegen prestatiedruk en falen. En zou de samenleving in een rustiger vaarwater komen.
Maarten Bastiaens Tilburg
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC