Lokale politiek
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Het was in oktober vorig jaar een fragmentje van een paar seconden in de populaire The Graham Norton Show van de BBC. Acteur Eddie Redmayne had uitgelegd hoe hij in zijn nieuwste film als moordenaar een mobieltje als wapen gebruikte. Schijnbaar retorisch vroeg collega Paul Mescal: wie dacht er als hij werd aangevallen nu aan een mobieltje voor zelfverdediging? Hun gelach werd doorbroken door de actrice Saoirse Ronan, die het publiek aankeek, en zei: „Dat is waar vrouwen altijd aan moeten denken. Niet waar, dames?”
Het legde bloot waar de afgelopen weken, sinds de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude, in Nederland ook meer aandacht voor kwam: het onveiligheidsgevoel van vrouwen in de openbare ruimte. Lisa fietste op een padwaar ’s avonds weinig verkeer is en de bedrijfspanden zijn verlaten, en waar de verlichting kapot was. Met haar mobiel had ze 112 gebeld toen ze doorkreeg dat ze werd achtervolgd.
In de week na de moord ging het al snel over pepperspray, zelfverdedigingslessen, buddysystemen en vrouwvriendelijke taxi’s. Dat legde de verantwoordelijkheid weer bij de vrouw. Of het ging om het gedrag van jonge mannen. Ook dat was een snelle reflex.
Interessanter waren de fiets- en wandeltochten die in diverse gemeenten werden georganiseerd om te laten zién hoe de publieke ruimte door vrouwen wordt ervaren. Met straten waar de lantaarns niet werkten, struiken die het zicht belemmerden of – zoals een architect NRC liet zien op het betonnen plein achter Utrecht CS – stukken niemandsland. Langs ‘levendige plinten’ onder flats, waarover projectontwikkelaars het graag hebben maar die ’s avonds doodse, geblindeerde etalages zijn. Het ging over omfietsen, over kiezen tussen een ‘pissteegje’ bij bouwschuttingen en over de weg met auto’s lopen. Over het feit dat meer camera’s het gevoel van veiligheid niet vergroten omdat het niet te vergelijken is met sociale controle.
Het is te hopen dat lokale politici hebben geluisterd en bij toekomstige stadsplanning niet alleen nadenken over ‘mooi’ of ‘lelijk’, maar ook over veilig voor iedereen. De lokale overheid gaat immers over de openbare ruimte, over alles dat de burger tegenkomt zodra hij of zij de eigen voordeur verlaat.
Het is te hopen dat zij van hun landelijke collega’s boter bij de vis eisen. De oplopende discrepantie tussen het geld in het Gemeentefonds en de taken die het Rijk aan gemeenten oplegt, heeft er in veel gemeenten juist voor gezorgd dat er is bezuinigd op het onderhoud aan lantarenpalen en fietspaden en op het snoeien van het groen. In sommige gemeenten is al jaren sprake van achterstallig onderhoud.
De Miljoenennota heeft gemeenten geen financiële verlichting gebracht: er komt incidentele compensatie voor de tekorten in de jeugdzorg, er komt extra geld voor de organisatie van de landelijke verkiezingen (omdat het kabinet eerder viel) en voor opvangcentra en bibliotheken. Maar op het Gemeentefonds wordt bezuinigd, en de negatievere inschatting van de economische groei door het Centraal Planbureau betekent dat er tot 2030 nog eens 309 miljoen euro afgaat voor gemeenten.
De komende weken stellen gemeenteraden hun meerjarenbegroting 2026-2030 vast. Daarna begint de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart. Van wie de straat is, is bij uitstek een thema waar de gemeenteraad het verschil kan maken.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC