Politiek RTL en EenVandaag hebben hun selectie voor de televisiedebatten bekendgemaakt. Die spelen een grote rol in de verkiezingscampagne. Voor de VVD is het een opluchting dat lijsttrekker Dilan Yesilgöz aan het eerste debat mag meedoen.
Lijsttrekkers Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA) en Dilan Yesilgöz (VVD) voorafgaand aan een verkiezingsdebat.
Het is traditioneel de aftrap van de slotfase van de campagne: het eerste RTL-televisiedebat met vier ‘hoofdrolspelers’, op zondag 12 oktober aanstaande. En waar de top-4 in de opiniepeilingen maandenlang duidelijk was (PVV, GroenLinks-PvdA, CDA en VVD), werd het afgelopen week spannend voor de VVD en partijleider Dilan Yesilgöz. D66 naderde de VVD wat zetelaantal betreft, maar komt toch net tekort, blijkt uit de recentste Peilingwijzer. En dus mag Yesilgöz en niet D66-leider Rob Jetten, meedoen aan wat sommigen het ‘premiersdebat’ noemen.
Het eerste tv-debat – met naast Yesilgöz dus Geert Wilders (PVV), Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA) en Henri Bontenbal (CDA) – is heel belangrijk voor de rest van de campagne, zegt Sarah Marschlich, universitair docent communicatie aan de Universiteit van Amsterdam. „Hier kan een lijsttrekker vertellen waar de campagne over zou moeten gaan en uitleggen welke problemen moeten worden opgelost.”
Voor Yesilgöz, die te maken heeft met dalende peilingen en veel kritiek onder kiezers op haar leiderschap, biedt het eerste RTL-debat een kans om haar profiel en imago te verbeteren.
Het RTL-debat is het eerste van twee debatten van de zender binnen ruim een week, waarvan het tweede plaatsvindt op zondag 19 oktober, anderhalve week voor de verkiezingen. Voor het tweede debat worden op basis van de Peilingwijzer van donderdag 9 oktober zes partijen uitgenodigd. Zoals het nu ernaar uitziet, worden naast PVV, GroenLinks-PvdA, CDA en VVD, ook D66 en JA21 (Joost Eerdmans) gevraagd.
PVV-leider Wilders heeft RTL al laten weten dat hij bij het tweede debat niet komt, bevestigt chef politiek Fons Lambie. Dat zou betekenen dat SP-leider Jimmy Dijk bij dat debat z’n opwachting mag maken. De afzegging van Wilders is opmerkelijk, alhoewel hij ook in eerdere campagnes regelmatig uitnodigingen voor tv-debatten afsloeg. Op dit moment staat de PVV-leider bovenaan in de peilingen en denkt hij wellicht niet alle tv-debatten nodig te hebben die positie vast te houden.
Volgens Marschlich is het voor partijen bij de tv-debatten belangrijk consistent hun boodschap uit te dragen en zo veel mogelijk bij een herkenbaar thema te blijven. Dat onderschrijft Bas Erlings, oud-campagnestrateeg voor de VVD die intensief samenwerkte met Mark Rutte. „Bij alle verkiezingscampagnes kozen wij één thema. Bij Rutte was dit zijn leiderschap, van de MH17 tot de coronacrisis, gekoppeld aan continuïteit.” Sommige huidige fractievoorzitters zijn nu nog te „veelzijdig”, ziet Erlings. „Denk aan Frans Timmermans, hij heeft nog niet één thema waar we hem aan kunnen koppelen, maar meerdere.”
Partijleider Joost Eerdmans is door de groeiende populariteit van JA21 nu al voor meerdere tv-debatten uitgenodigd. JA21 werd deze week ook al gevraagd voor het EenVandaag-lijsttrekkersdebat op maandag 27 oktober, twee dagen voor de verkiezingen. Hoofdredacteur René van Brakel zegt in een persbericht dat de uitnodigingen niet alleen worden gebaseerd op peilingen, maar ook op „de belangrijkste thema’s voor de stemkeuze, de vragen die kiezers hebben en de beschikbare tijd”.
De grootste verliezer van de selectiemethoden is tot nu toe BBB-leider Caroline van der Plas, die alleen bij het NOS-slotdebat op dinsdag 28 oktober welkom lijkt.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma's series en films
Source: NRC