Gaza Het demissionaire kabinet gaat bekijken of enkele zieke Gazaanse kinderen in levensgevaar tijdelijk in Nederland zorg kunnen krijgen. Het is een koerswijziging onder grote druk, al blijft hulp in eigen regio uitgangspunt voor VVD en BBB.
Palestijnen ontvluchten Noord-Gaza, na het bevel van het Israëlische leger aan de inwoners van Gaza-stad om te vertrekken.
Onverwachts zette het kabinet donderdag de deur naar Nederland toch op een kiertje voor ernstig zieke kinderen uit Gaza. Op een klein kiertje.
Het kabinet gaat „bezien” hoe „enkele kinderen”, die in direct levensgevaar zijn en complexe hoog-specialistische zorg nodig hebben die er in eigen regio niet is, tijdelijk in Nederland geholpen kunnen worden. Dat schrijven demissionair minister David Van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) en staatssecretaris Aukje de Vries (Ontwikkelingshulp, VVD) aan het eind van een Kamerbrief.
„Het aantal gevallen dat Nederland zal kunnen en gaat opnemen zal overigens zeer beperkt zijn”, benadrukt Van Weel in de brief. Er zal ook rekening mee worden gehouden dat er genoeg zorgcapaciteit voor kinderen in Nederland overblijft. Uitgangspunt voor het demissionaire kabinet van VVD en BBB blijft medische zorg in eigen regio voor ernstig zieke Gazaanse kinderen – al is die zorg er daar nauwelijks. In de Kamerbrief staat verder dat het kabinet 25 miljoen euro uittrekt voor hulporganisaties als Save the Children en het Rode Kruis, die medische evacuaties, behandelingen en revalidatie in de regio verzorgen.
Voor het demissionaire kabinet is dit toch een koerswijziging in een gevoelige dossier dat al lange tijd speelt. Waarom nu, is onduidelijk. De druk op het kabinet was groot, met het zichtbare leed in Gaza, meerdere stemmingen in de Kamer over de medische evacuaties, aanhoudende media-aandacht, en de landelijke verkiezingen van eind oktober in aantocht. Deze donderdag is de laatste dag voor het verkiezingsreces.
Ook de VVD in de Kamer steunt ineens het besluit van Van Weel om enkele kinderen de „noodzakelijke behandeling” in Nederland te geven, twitterde partijleider Dilan Yesilgöz donderdag. De VVD blijft net als het kabinet wel vasthouden aan opvang en zorg in de eigen regio als dat kan. „Dat is voor deze kinderen het minst belastend en het meest vertrouwd”, schrijft Yesilgöz op X.
Daarmee lijkt er ook een Kamermeerderheid te zijn om in ieder geval enkele kinderen hulp in Nederland te bieden.
Gisteren werd een motie van Jan Paternotte (D66) om drie ernstig zieke kinderen uit Gaza te evacueren opnieuw verworpen, met slechts twee stemmen verschil (74 tegen, 72 voor). PVV, VVD, BBB, SGP, FvD en JA21 stemden toen tegen. Het ging om jongens van 6, 9 en 15 jaar die lijden aan verschillende soorten kanker. De ziekenhuiszorg en kosten in Nederland zijn gedekt, vervoer kan de Wereldgezondheidsorganisatie regelen; alleen een visum ontbreekt nog.
Het kabinetsbesluit kwam donderdag nét voor een rondetafelgesprek over medische evacuaties met deskundigen in Tweede Kamer. Kamerleden konden zo direct hun zorgen toetsen bij experts, al was de opkomst van partijen die eerder tegen medische evacuaties stemden, beperkt. PVV, BBB, FvD en JA21 waren afwezig. De VVD was er wel, maar stelde nauwelijks vragen, en de SGP was er ook en lijkt nu eveneens gedraaid. SGP-lijsttrekker Chris Stoffer zei tijdens het gesprek dat zijn partij de koers van het kabinet „van harte” omarmt.
Er ís in Nederland voldoende capaciteit om tientallen kinderen op te vangen, verzekerde Hans van Goudoever, voorzitter van de Raad van Bestuur van UMC Amsterdam, tijdens het rondetafelgesprek. En sommige specialistische behandelingen kunnen op dit moment in de regio rond Gaza niet worden uitgevoerd, maar beter in Europa, zei Richard Peeperkorn van de Wereldgezondheidsorganisatie.
Gazaanse kinderen met bijvoorbeeld kanker hebben vaak meerdere behandelingen nodig, en in buurland Egypte staat het zorgsysteem te veel onder druk, vertelde Mohamed Barkat, medisch directeur van een gezondheidsorganisatie in Caïro. In Egypte verblijven 130.000 Palestijnse vluchtelingen, onder wie 30.000 kinderen, volgens Nadia Mohammad van Save the Children in Egypte. Het land vangt bijna 4.000 medische evacuees uit Gaza op, naast Soedanese en Syrische vluchtelingen, aldus cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie. Veel van deze patiënten uit Gaza hebben nog geen dokter gezien door de lange wachtrijen, zei directeur Pim Kraan van Save the Children in Nederland. NRC rapporteerde eerder vanuit Caïro dat ziekenhuizen al vóór de oorlog overbelast waren, met tekorten aan oncologen en gespecialiseerde chirurgen.
Volgens Peeperkorn van de Wereldgezondheidsorganisatie blijft opvang in de regio ook belangrijk, en kan Nederland hieraan bijdragen door bij Israël te lobbyen voor de heropening van de corridor van Gaza naar Oost-Jeruzalem en de Westbank. Voor de oorlog werden dagelijks 50 tot 100 patiënten zo vervoerd voor complexe behandelingen. Nu is die corridor gesloten. „Dat zou een gamechanger zijn”, zei Peeperkorn. Ongeveer 2.000 patiënten zouden zo kunnen worden geholpen via vier ziekenhuizen, drie mobiele klinieken en 75 ambulances, zei hij.
SP-Kamerlid Sarah Dobbe vroeg tijdens het rondetafelgesprek hoe een medische evacuatie uit Gaza er in de praktijk uitziet. Volgens Pim Kraan van Save the Children is dit niet in 24 uur geregeld, maar wel binnen enkele dagen, zodra papierwerk en toestemming van Israël rond zijn. Bestuursvoorzitter Goudoever van UMC Amsterdam benadrukte dat het landelijk netwerk acute zorg vervolgens direct kan bepalen waar de kinderen in Nederland het best terecht kunnen.
Een rondetafelgesprek met deskundigen is nadrukkelijk geen debat tussen Kamerleden, maar op sociale media kwamen vanuit de oppositie wel reacties op het kabinetsbesluit. „Waarom gaan ze niet naar het schatrijke Saoedi-Arabië met de meest moderne ziekenhuizen in de regio”, schreef PVV-leider Geert Wilders op X. „Omdat we hier gelukkig nog een beetje menselijkheid en empathie over hebben”, twitterde Kati Piri van GroenLinks-PvdA eroverheen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg politiek Den Haag op de voet en word zelf een Haagse ingewijde
Source: NRC