Oorlog in Oekraïne Washington gaat Oekraïne inlichtingen verstrekken over Russische doelen in de energiesector. Ondertussen is Kyiv bezorgd over de beperkte effectiviteit van zijn eigen luchtafweer.
Een explosie bij de olieraffinaderij van Novokoejbysjevsk in Zuidwest-Rusland als gevolg van een Oekraïense drone-aanval begin augustus.
De Verenigde Staten gaan Oekraïne inlichtingen verstrekken over potentiële doelen in de Russische energiesector. Washington heeft de partners van de NAVO gevraagd Kyiv op dezelfde manier te helpen bij het vinden van doelen in de olie-industrie in Rusland.
President Trump heeft voor het eerst toestemming gegeven voor het delen van dergelijke inlichtingen met de Oekraïense strijdkrachten, zo hebben Amerikaanse regeringsfunctionarissen gezegd tegen The Wall Street Journal. Daarmee lijkt Trump de druk op te willen voeren op de Russische president Poetin om serieuze besprekingen te beginnen over beëindiging van de oorlog tegen Oekraïne.
De Amerikaanse koerswijziging komt op een moment dat Trump overweegt Tomahawk-kruisvluchtwapens te leveren aan Kyiv, waarmee Oekraïne doelen tot diep in Rusland kan aanvallen. Trump is volgens Amerikaanse analisten gefrustreerd door het gebrek aan bereidwilligheid bij Poetin om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. Het Kremlin liet donderdagmiddag in een reactie weten dat de Amerikanen Oekraïne al voorzien van inlichtingen over Russische doelen.
Maar Trump zou volgens de Amerikaanse zakenkrant nog geen besluit hebben genomen over de levering van Tomahawks of andere wapensystemen aan Oekraïne, zoals de goedkopere Barracuda, eveneens een kruisvluchtwapen. Sommige versies van de Tomahawk hebben een bereik tot 2.500 kilometer.
Dat betekent niet dat Oekraïne geen middelen heeft om Rusland met geavanceerde raketten aan te vallen. Het land beschikt over verschillende eigen langeafstandswapens, zoals de R-360 Neptoen en de FP-5 Flamingo.
Daarnaast gaf Washington eind augustus al toestemming voor de verkoop van 3.350 ERAM-kruisvluchtwapens aan Kyiv. Deze Extended Range Attack Munition, die kan worden gelanceerd vanuit een F-16 of een Franse Mirage, heeft een maximaal bereik van 450 kilometer.
Met langeafstandsdrones en eigen raketten voert Oekraïne al enkele jaren steeds intensiever aanvallen uit op Russische olieraffinaderijen, pijpleidingen, energiecentrales en pompinstallaties. De oliesector is de belangrijkste pijler onder Poetins oorlogseconomie en cruciaal voor de Russische strijdkrachten in de oorlog tegen Oekraïne.
De Oekraïense aanvallen – tot bijna tweeduizend kilometer in Rusland – hebben geleid tot een aanzienlijke beperking van de Russische olieproductie en benzine- en dieselschaarste op veel plekken in het land. Volgens The Moscow Times lag eind september maar liefst 38 procent van de olieraffinagecapaciteit in Rusland stil. Het grootste deel daarvan komt op het conto van de Oekraïense droneaanvallen. Dinsdag brak een enorme brand uit bij een drone-aanval op de grootste olieraffinaderij in Jaroslavl, op ongeveer 250 kilometer ten noordoosten van de hoofdstad Moskou.
Mede door de problemen bij de raffinaderijen daalde de capaciteit voor de productie van benzine en diesel in augustus met 6 procent, en in september met nog eens 18 procent. Op steeds meer plaatsen in Rusland en de bezette Krim staan lange rijen bij benzinestations. Op sommige plaatsen is de verkoop van benzine beperkt tot maximaal dertig liter per klant. Volgens Kommersant geldt in het hele land een volledig verbod op de export van benzine.
Ondertussen kampt Oekraïne met steeds grotere gevolgen van de Russische raketaanvallen op de eigen militaire en civiele infrastructuur. Sinds september zijn de Russen door upgrades van hun wapens en verbeterde systemen steeds meer in staat de Oekraïense luchtafweer te omzeilen, zo stelden anonieme westerse en Oekraïense functionarissen donderdag tegenover de Financial Times.
Moskou lijkt erin geslaagd het laatste gedeelte van de baan van de ballistische Iskander- en Kinzjal-raketten zodanig aan te passen dat zij ontsnappen aan het meest geavanceerde luchtverdedigingssysteem dat Oekraïne beschikbaar heeft, de Amerikaanse Patriot. Dat is het enige luchtafweersysteem waarmee Oekraïne ballistische raketten kan onderscheppen.
Maar sinds de Russische aanpassingen van deze zomer lukt het de Oekraïners nauwelijks meer Iskanders en Kinzjals neer te halen. Deze raketten worden vaak gelanceerd te midden van een ‘zwerm’ van tientallen of honderden aanvalsdrones en lokdrones op Oekraïense doelen, met het doel de Oekraïense radar- en luchtverdediging te overspoelen met projectielen.
Volgens de Britse krant is het Oekraïense onderscheppingspercentage van Russische ballistische raketten sinds augustus zeer scherp gedaald, van 37 naar 6. Mede daardoor werden bij raketaanvallen in de zomer zeker vier belangrijke Oekraïense dronefabrieken in en rond Kyiv getroffen en zwaar beschadigd, aldus de Financial Times. Bij een van de raketaanvallen, op 28 augustus, werd een fabriek geraakt waar Bayraktar-drones worden gemaakt, oorspronkelijk van Turkse makelij.
Een voormalige Oekraïense regeringsvertegenwoordiger noemde de Russische aanpassingen tegenover de FT „een game changer”, vooral nu de Amerikaanse levering van onderscheppingsraketten vertraging heeft opgelopen. Rusland voert sinds 2022 elk najaar zware aanvallen uit op de Oekraïense energievoorziening, met het kennelijke doel de burgerbevolking en de industrie extra te treffen tijdens de wintermaanden.
In juli van dit jaar had de militaire inlichtingendienst van het Amerikanse ministerie van Defensie (DIA) al geconstateerd dat de Oekraïense strijdkrachten moeite hadden met de onderschepping van ballistische raketten door „recente Russische tactische verbeteringen”, onder meer doordat Moskou erin was geslaagd de raketten te laten manoeuvreren, zodat zij niet meer hun traditionele ballistische baan volgden. Bij een raketaanval op 28 juni met zeven ballistische raketten wist de Oekraïense luchtmacht er slechts één neer te halen.
Oekraïne is voor de verdediging van zijn belangrijkste centra en infrastructuur, zoals Kyiv, de defensie-industrie en de energievoorziening voor een groot deel afhankelijk van Patriot-systemen. Hoewel Oekraïne in de loop van de jaren de beschikking heeft gekregen over meer van deze systemen heeft de Oekraïense luchtmacht te maken met een schaarste aan interceptieraketten zelf, omdat de VS die maar mondjesmaat leveren. Hoeveel Patriot-systemen Oekraïne precies heeft, is niet bekend.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC