In aanloop naar de verkiezingen onderzoekt de Volkskrant uitspraken van politici. Wat zeggen ze, waarom zeggen ze dat en wat hopen ze te bereiken? Vandaag: de campagnemotie als wapen.
is chef van de politieke redactie.
De Tweede Kamer gaat zichzelf nog missen. Na vandaag is de volksvertegenwoordiging met campagnereces, om op 11 november nog één keer in deze samenstelling terug te keren, een dag voordat de nieuwgekozen Kamer wordt beëdigd. Zo’n reces geeft extra tijd om campagne te voeren in het land, maar het slaat de Kamer ook een belangrijk wapen uit handen: de campagnemotie.
Die stond eerder bekend als ‘de Twittermotie’. Of, in Haags jargon: de ‘spreekt-uit-motie’. Die moties zijn niet gericht op regeringsbeleid, maar slingeren slechts een boodschap het land in. ‘De groetjes aan de achterban’, zoals oud-CDA-minister Hugo de Jonge het graag zei. De indiener kan er mooie sier mee maken op de sociale media, en intussen electorale concurrenten aan de schandpaal nagelen als die tegen zo’n motie stemmen: kijk nou eens wat zij vinden!
Dat dit kan werken, ondervond het CDA deze week. Partijleider Bontenbal voert al een tijdje een kruistocht tegen de motiebrij (‘We maken onszelf nu gek’) en wil zelf het goede voorbeeld geven. Daarom stemt zijn fractie per definitie tegen ‘spreekt-uit-moties’.
Maar ja, toen brachten Ulysse Ellian (VVD) en Mirjam Bikker (CU) dinsdag een motie in stemming waarin de Kamer ‘uitspreekt dat Joodse studenten en medewerkers zich veilig moeten voelen op hogescholen en universiteiten’. Voor: bijna alle partijen. Tegen: het CDA.
Ellian en Bikker hoefden niet eens zelf het schavot op te richten. Wat is er bij het CDA aan de hand?, vroeg het Centrum Informatie en Documentatie Israël (Cidi) zich al snel af op X, met daaronder de uitslag van de stemming. Ruim 340 duizend mensen zagen dat bericht.
Enkele uren later pas stuurde het Cidi de stemverklaring rond die CDA-Kamerlid Derk Boswijk ’s middags al had uitgesproken in de Kamer: ‘Natuurlijk moeten Joodse studenten en leerkrachten zich veilig voelen... Tegelijkertijd is ons standpunt over spreekt-uit-moties helder. Hoewel wij de lading delen, zullen wij deze motie dus niet steunen.’
Dát bericht was woensdag door slechts 29 duizend mensen gezien. Zo werkt dat, weet elke campagnestrateeg: het is veel makkelijker om een beeld te laten ontstaan dan om het weer recht te zetten.
Hoezeer fracties in de klem kunnen komen met al die spreekt-uit-moties, ondervond ook de SGP deze week. JA21-leider Eerdmans diende een motie in waarin de Kamer uitsprak ‘dat Nederland zich niet moet terugtrekken van het Eurovisiesongfestival wanneer Israël daar vertegenwoordigd is’.
Voor de goede orde: daar gaat de Kamer niet over. Het kabinet ook niet. Het Songfestival is een concours van de samenwerkende Europese publieke omroepen, in Nederland georganiseerd door Avrotros. Als die omroep niet wil meedoen wanneer ook Israël meedoet, kan de Kamer daar weinig aan doen. Althans niet zolang een Kamermeerderheid de journalistieke vrijheid van programmering respecteert.
De SGP, die zeer Israël-gezind is en al een tijdje de ambitie heeft opgegeven nog langer te dienen als de bewaker van de staatsrechtelijke mores in de Kamer, wilde uiteraard niet als tegenstemmer te boek komen te staan. Tegelijkertijd heeft de partij wel grote moeite met het festival.
De fractie stemde in arren moede toch maar voor de motie-Eerdmans en Kamerlid Diederik van Dijk mocht het oplossen met zijn stemverklaring: ‘De SGP steunt de motie die uitspreekt dat het gedrag van Nederland niets met de aanwezigheid van Israël te maken moet hebben. De SGP deelt niet de opvatting dat Nederland zo nodig bij dat festival aanwezig zou moeten zijn. Het is vaak een lelijk, liederlijk en lasterlijk gebeuren. Laten we in dat licht hopen dat Israël wél aanwezig is op het festival.’ Wat de SGP nou precies van Avrotros verwacht, bleef in nevelen gehuld.
Veel partijen vinden het waarschijnlijk jammer dat er tot de verkiezingen geen gelegenheid meer is om moties in te dienen, maar het bespaart de kiezers veel mist en valse voorstellingen van zaken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant