Verenigde Staten
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Daar zaten ze: honderden van de hoogste militairen van de Verenigde Staten, gezicht strak in de plooi. Generaals en admiralen die tientallen jaren van hun leven hebben gewijd aan leger, luchtmacht en marine en die aan het begin van hun loopbaan hebben gezworen de Grondwet van de VS te verdedigen tegen alle vijanden in buiten- en binnenland. Deze mannen – en een enkele vrouw – waren dinsdag vanuit de hele wereld naar een basis in Virginia gekomen om er te luisteren naar minister van Oorlog (nadrukkelijk niet: Defensie) Pete Hegseth en president Donald Trump. Van tevoren was onduidelijk wat er ging gebeuren.
De aanwezigen werden als eerste vergast op een speech van de minister, een voormalig tv-host die als lid van de Nationale Garde in Guantánamo Bay en Irak heeft gediend. In zijn eerste maanden in het Pentagon was Hegseth vooral druk met het saneren van het ambtenarenapparaat en het wegsturen van juristen die in zijn ogen hinderlijke obstakels opwierpen. Ook kondigde hij het ontslag aan van 20 procent van de generaals. Degenen die mogen blijven hoorden dinsdag wat er in het vervolg van hen verwacht wordt.
Het bleek dat Hegseth een hekel heeft aan troepen die onverzorgd en niet fit zijn. Die wil hij niet meer zien – en dat geldt ook voor „dikke generaals” in de gangen van het Pentagon. Vanaf nu moeten alle militairen in de VS twee keer per jaar een fitnesstest afleggen, van de jongste rekruut tot de oudste officier, beval de minister. Verder gaan de standaarden omhoog en worden ze „genderneutraal”. Voor „dudes in dresses” is helemaal geen plek meer in het leger, schamperde Hegseth.
Hierna was het de beurt aan Donald Trump, die tijdens de Vietnamoorlog aan de dienstplicht ontkwam omdat hij last zou hebben van hielspoor. Trump hield zijn gebruikelijke verhaal over Joe Biden, heffingen en migranten, maar deed na 44 minuten een bijzondere en zorgwekkende uitspraak. Volgens de president kon het leger „de gevaarlijke steden” van de VS best als oefenterrein gebruiken.
Het was maar één zin in een rammelend betoog van ruim een uur, maar dat is geen reden om deze opmerking ongemerkt voorbij te laten gaan. Trump heeft in de afgelopen tijd al een aantal keer de Nationale Garde naar steden gestuurd omdat hij vond dat de criminaliteit er uit de hand liep, of vanwege protesten tegen zijn uitzettingsbeleid. Het viel op dat dit nagenoeg altijd Democratische steden in Democratische staten waren. Zo leek het erop dat de president zijn politieke tegenstanders met gewapend optreden trachtte te intimideren.
Het plan om het reguliere leger te laten oefenen in Amerikaanse steden is weer een stap verder op deze gevaarlijke weg. Orders hiervoor zijn nog niet gegeven, maar het idee is nu in de week gelegd. Wie weet wat Trump over een paar weken besluit? En ook al komt het niet tot een daadwerkelijke inzet van troepen, dan gaat alleen al van de suggestie een dreiging uit richting Amerikaanse politici en burgers die zich willen uitspreken tegen Trumps toenemende autoritaire neigingen.
In de eed die iedere militair in de VS aflegt, komt na de passage over de Grondwet een zin waarin hij belooft de orders van de president op te volgen. Er is een moment denkbaar, misschien niet eens in de heel verre toekomst, dat de twee delen van deze eed niet langer met elkaar te verenigen zijn. Het is te hopen dat de generaals die dinsdag naar Trump moesten luisteren dan de juiste keuze maken.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC