De EU-landen overwegen gezamenlijk een ‘dronemuur’ op te zetten om zich te beschermen tegen aanvallen van drones uit Rusland. Volgens de Europese regeringsleiders beleeft de EU de gevaarlijkste tijden sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
De dronemuur, een systeem om drones te spotten, volgen en vernietigen, moet een van de prioriteiten worden om de Europese defensie in de komende jaren fors op te schalen. Een tweede prioriteit is het versterken van de grenzen van de Oost-Europese lidstaten met Rusland en Belarus.
Over de exacte afbakening van de defensiespeerpunten werden de leiders het woensdag nog niet eens tijdens een extra EU-top in Kopenhagen. Duitsland, Frankrijk en Italië willen de rol van de Europese Commissie bij de ontwikkeling van nieuwe wapensystemen beperken, defensie is immers een nationale bevoegdheid. De leiders uit de zuidelijke EU-landen - Spanje en Italië - menen dat nadruk te veel ligt op bescherming van de oostelijke lidstaten.
De Deense premier Mette Frederiksen riep bij aanvang van de informele EU-top haar collega’s op niet te vervallen in ouderwets gekibbel. ‘Rusland is de grote vijand die ons allemaal bedreigt’, aldus de Deense premier. Ze wees op de mysterieuze drones die recentelijk Deense vliegvelden tijdelijk stillegden. In antwoord daarop kreeg Denemarken afgelopen dagen militaire hulp van onder meer Nederland, Duitsland, Frankrijk en Zweden.
Eerder schonden Russische drones, raketten en gevechtsvliegtuigen het luchtruim van Polen, Roemenië en de Baltische landen. ‘De ene week is het hier, volgende week ergens anders’, aldus Frederiksen. ‘Rusland probeert ons uit en zaait verdeeldheid. We moeten antwoorden met eenheid en slagvaardigheid’, zei voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie.
Het debat over het versterken van Europese veiligheid en defensie duurde vier uur, langer dan verwacht. De leiders vroegen de Commissie binnen twee weken in kaart te brengen welke defensie-investeringen nodig zijn zodat de EU zichzelf in 2030 kan verdedigen. De tijd dringt: Rusland is onverminderd agressief en de VS zijn met president Donald Trump niet meer de betrouwbare Navo-partner van weleer. ‘Om in 2030 paraat te zijn, moet Europa nu in beweging komen’, schrijft de Commissie in een analyse die leiders bespraken.
Op vrijwel alle terreinen - zeemacht, luchtmacht, grondtroepen, raketten, munitie, cyber - moet de EU haar slagkracht en industrie versterken. Om te voorkomen dat het blijft bij plannen zullen de ministers vaker bijeenkomen. Ook komen er periodieke rapporten om de voortgang in de gaten te houden. ‘Rapporten beschermen niet, papier haalt geen drones neer, we hebben actie nodig’, zei de Litouwse president Gitanas Nauseda.
De leiders zullen het stappenplan van de Commissie naar verwachting op de volgende EU-top eind oktober goedkeuren. Over de benodigde honderden miljarden euro’s voor de defensie-investeringen werd woensdag nauwelijks gesproken. De Spaanse premier opperde gezamenlijke Europese leningen (eurobonds) voor de defensieprojecten, een financieringswijze waar landen als Nederland en Duitsland fel tegen gekant zijn.
De leiders bespraken kort (vanwege tijdgebrek) mogelijke extra financiële en militaire steun voor Oekraïne. Kyiv heeft de komende twee jaar circa 130 miljard euro nodig, geld om zowel de begroting te stutten als voor de aankoop en productie van wapens. De EU-landen zijn steeds minder bereid de miljarden op te brengen en de VS bouwen hun steun af.
De Commissie presenteerde daarom vorige week het idee om de in Europa bevroren Russische financiële tegoeden te gebruiken als onderpand voor een renteloze lening voor Kyiv van 140 miljard euro. De meeste leiders schaarden zich achter dit plan, behalve België waar de bevroren Russische tegoeden zich bevinden.
Premier Bart De Wever wees zijn collega’s op de risico’s, vooral voor de verwachte financiële claim van Rusland. De Wever wil dat alle EU-landen garant staan voor zo’n risico. De leiders praten er eind deze maand verder over.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant