Heffingen In de Amerikaanse inflatiecijfers duiken de importheffingen maar niet op. Ondernemers die klaarzitten voor het feestdagseizoen denken dat dat niet houdbaar is. „Een kerstboom die 900 dollar was, wordt nu meer dan 1.000.”
Larry Gold, eigenaar van Aldik Home, bij een aantal van zijn kunstkerstbomen. Foto Colin Sussingham/The New York Times
Larry Gold weet één ding zeker: als hij geen kerstproducten in zijn winkel heeft, heeft hij „sowieso een slechte kerst”. Dus toen de douane hem confronteerde met een rekening van 200.000 dollar aan heffingen op Chinese kerstverlichting en kunstkerstbomen, besloot hij zijn eigen geld in te leggen.
Nu, eind september, is zijn team van veertig werknemers hard aan het werk in zijn winkel Aldik Home in Los Angeles. Ze hangen enorme kerstballen op, versieren de kunstmatige kerstbomen. De winkel lijkt nog het meest op een glitterend sparrenwoud. Sommige bomen reiken tot aan het plafond, vele zijn besproeid met nepsneeuw. Die zijn van oudsher populair, zegt Gold. „Hier in Californië valt nooit sneeuw”, zegt hij droogjes.
Of ze ook dit jaar zo hard zullen gaan, daar is de 72-jarige Gold wel nerveus over. Begin oktober gaan de kerstverkopen officieel van start. Hij heeft de prijzen flink verhoogd, zegt hij: op Chinese producten zit een importheffing van 30 procent. „Het wordt een sticker shock voor de klanten. Als een kerstboom vorig jaar negenhonderd dollar was, komt die nu ver boven de duizend uit.”
Hij hoopt dat mensen in deze tijden extra behoefte hebben aan „een fijne Kerst”, en daarom zullen blijven kopen. Maar hij is er niet gerust op. „Weet je”, verzucht hij vanachter zijn bureau, „uiteindelijk kunnen mensen zonder deze producten”.
Sinds de Amerikaanse president Donald Trump importheffingen invoerde, vragen economen, consumenten, ondernemers (en wellicht zelfs kinderen) zich af: welk effect zal dit hebben op de feestdagen? Wordt kerstversiering in de VS een stuk duurder? Speelgoed? Het traditionele kerstdiner? Voor de VS, waar Kerst van oudsher groots gevierd wordt, zou dat gevoelig aankomen.
Fabio Tesei, eigenaar van voedselimporteur Italian Harvest.
Uit Italië ingevoerde pasta.
Nota bene Trump zelf zinspeelde hierop, met zijn opmerking dat kinderen misschien genoegen moeten nemen met „twee poppen in plaats van dertig” en dat ze misschien „een paar dollar duurder” zouden zijn. Maar tot dusver blijft een heffingenschok in de inflatiecijfers grotendeels uit. Economen vermoeden dat ondernemingen de kosten zelf slikken.
De grote vraag: hoe lang gaat dat goed? „Dit is niet houdbaar”, zei econoom Eswar Prased van Cornell University tegen de Financial Times: er moeten prijsverhogingen komen, naast faillissement en ontslagen. Subtiele verontrustende signalen over de Amerikaanse economie beginnen inmiddels binnen te komen: de werkloosheid liep in augustus op. Vrijdag komen de nieuwste cijfers.
Wie met Amerikaanse ondernemers praat over de feestdagen, hoort inderdaad: de prijsstijging zit eraan te komen, en zal ook de feestdagen beïnvloeden. „Ofwel ze manipuleren de cijfers, wat best zou kunnen”, zegt Gold, in een verwijzing naar de regering. „Ofwel het duikt simpelweg nog niet op in de statistieken. Maar dat gaat zeker gebeuren.”
Gold is een ervaren kerstman. Hij nam de leiding over Aldik Home (omzet circa 7 miljoen dollar) van zijn vader over in 1976. In het noorden van Los Angeles is zijn winkel van duizend vierkante meter een begrip. Tot oktober verkoopt hij tuinmeubelen en kunstplanten. „Maar driekwart van de omzet behalen we in het laatste kwartaal”, zegt hij. Vooral met kunstkerstbomen, aangevuld met andere decoratie.
Alles komt uit China. In januari koopt Gold jaarlijks in, deels bij importeurs, deels zelf bij Chinese fabrieken (daar komt de rekening van 200.000 dollar vandaan). Maar nadat hij dit jaar zijn bestellingen had gedaan, veranderde alles.
Er gingen allerlei heffingen over tafel, van 20 tot 140 procent. Uiteindelijk kwam het uit op 30 procent. „Toen hoorde je niemand meer erover. Het leek goed nieuws, na de 140 procent.” Dat is het niet, zegt Gold. „We werden altijd superboos op fabrikanten als ze hun prijzen met 2 procent verhoogden.” Dan volgden onderhandelingen en werd het 1 procent, lacht Gold.
Geïmporteerde olijven uit Italië.
Kerstversiering is een lastige business, zegt hij. Je moet in het begin van het jaar betalen voor iets wat je maanden later pas terugverdient. 2025 is extra spannend: hij heeft veel voorgeschoten, maar gaan consumenten zijn dure bomen wel kopen?
Een heffing van 30 procent betekent niet dat de prijzen in zijn winkel navenant stijgen. De fabrikant teert wat in, net als Gold zelf, en soms de importeur. Maar toch gaat het volgens hem om percentages met dubbele cijfers in de winkel zelf. „De pers praat over prijsverhogingen alsof het nog de vraag is of die er komen. Het is geen vraag, dat is wat heffingen doen. En er is geen enkele Amerikaanse industrie die deze kerstspullen gaat maken.”
De heffingen van 30 procent op producten uit China behoren tot de hogere die Trump heeft opgelegd. Maar bij bedrijven die te maken hebben met lagere percentages, is net zo goed sprake van prijsverhogingen.
De schilderachtige skyline van Los Angeles rijst boven het laadperron van Italian Harvest uit, maar dat uitzicht wordt twee keer per maand geblokkeerd door een grote container die net uit de haven is aangekomen. Daar rolt allerlei Italiaans voedsel uit: pepers uit Calabrië, pasta uit Apulië, jam uit de buurt van Rome. Dat vindt zijn weg naar winkels door de hele Verenigde Staten.
Fabio Tesei (59), een Amerikaan met Italiaanse roots, is directeur van de voedselimporteur (vier werknemers, omzet bijna drie miljoen dollar). Ook hij kent een piek rond Kerst. „Koekjes, amaretti, panettone, dat soort dingen”, vertelt Tesei.
In april geven klanten aan hem door wat ze voor Kerst willen. Maar dit jaar had hij door alle wisselende berichten geen enkel idee welke prijs hij moest rekenen. Noodgedwongen maakte hij een speciale feestdagencatalogus: bij elke prijs vermeldde hij een opslag van 10 procent, voor heffingen. „Als ze zouden stijgen, zou ik de rest zelf betalen. Als ze zouden verdwijnen, zou ik de opslag schrappen.” Fingers crossed, schreef hij op bladzijde 1.
Uiteindelijk kwamen de heffingen uit op 15 procent. Maar spijt heeft hij niet. „Ik heb best goede bestellingen gehad, ik denk door het plafond. Anders had niemand besteld, denk ik.” Het viel hem wel op dat de vraag naar de prijzige panettone-taarten instortte. „Daar heb ik veel minder bestellingen van.”
Ook Tesei twijfelt er niet aan dat in de winkel sprake zal zijn van prijsstijgingen rond de feestdagen. Hij heeft de afgelopen maanden ook al de prijzen verhoogd op zijn gewone producten, in kleine stapjes, naarmate de oude voorraad opraakte. Zijn warenhuis staat ramvol met gekleurde pasta van het merk Marella, zijn grootste business. „Vroeger betaalde ik 250 dollar aan havengelden als ik een container kreeg met 40.000 dollar aan pasta. Nu betaal ik dan 6.000 dollar aan heffingen.”
Klanten snapten de verhogingen vaak wel, maar niet allemaal. „Eentje ben ik in juli verloren, toen ik op 5 procent zat. Een ander zei: dit is onzin van de ‘liberal media’. Ik heb tegen hem gezegd: hier is mijn douaneformulier, zie je dat? Ik kan je een kopie sturen!”
Tesei denkt niet dat de prijzen van zijn producten in de winkel zo hard zullen stijgen als bij Aldik Home: van de 15 procent blijft voor de consument een klein deel over. Toch is hij niet gerust op de toekomst. „De prijzen zullen langzamerhand verder oplopen. Bedrijven zullen zich steeds oncomfortabeler voelen bij de lagere marges. Ik denk dat we volgend jaar de grotere gevolgen gaan zien.”
Misschien gaat er nog een prijsdempend effect uit van de concurrentie, denkt Tesei: je moet jezelf niet uit de markt prijzen. Maar dat zal andere gevolgen hebben, zoals faillissementen. Hij moet zelf ook nog maar zien wat hij dit jaar overhoudt aan zijn bedrijf, vertelt de importeur.
Ook Gold van Aldik Home denkt dat het volgend jaar nog erger zal zijn: fabriek, importeur en winkel zullen nooit genoegen nemen met een daling van de marges van 10, 20 procent. Maar dat is van later zorg. Draait hij een slecht jaar en blijven de heffingen van kracht, „dan weet ik niet of de winkel volgend jaar nog bestaat”.
Hij dacht met de pandemie het dieptepunt uit zijn carrière te hebben gehad. Toen kwam Trump II. „De president snapt heffingen gewoon niet. Je onderhandelt acht maanden vooruit en komt uit op een prijs. Maar hij zegt op vrijdag dat het maandag in gaat. Zo kan je geen zakendoen.” Het ergert hem ook dat Trump zegt dat China voor de heffingen opdraait. „Als ik wist hoe ik China kon laten betalen, dan had ik dat wel gedaan.”
Ook Tesei van Italian Harvest is nog aan het verwerken wat hem de laatste maanden allemaal is overkomen. In de VS een onderneming runnen is snel veranderd – op veel manieren. Hij loopt tegenwoordig met zijn Amerikaanse paspoort rond, net als sommigen van zijn werknemers: in de buurt zijn veel invallen geweest van vreemdelingenpolitie ICE, en Tesei heeft een „olijfkleurige” huid, in zijn eigen woorden.
Linkse Amerikanen verwijten de regering-Trump fascisme. Tesei ziet daar ook een economische dimensie in. „Vanochtend dacht ik: Mussolini wilde ook autarkisch zijn. Dat heeft Italië totaal niet geholpen, we waren absoluut niet klaar voor de Tweede Wereldoorlog. Reagan was tegen heffingen. Friedman was tegen. Het zijn gewoon extra kosten. Ik zoek nog steeds een econoom die niet Peter Navarro is [Trumps economische adviseur] en die zegt dat dit allemaal een goed idee is.”
„We hebben veel anime-producten [merchandise rond Japanse animatieseries], zoals Pokemon-kaarten, die komen uit Japan. Die heffingen zijn we gaan voelen vanaf 29 augustus. We zijn nu aan het analyseren wat dat gaat betekenen. We hebben al wel wat minder ingekocht, want 15 procent is veel om zelf te absorberen. Gelukkig hebben we van tevoren, voor het ingaan van de heffingen, veel ingekocht en een voorraad opgebouwd. We keken naar de onderhandelingen en kregen al het gevoel dat het op 15 procent zou gaan uitkomen.
„We zijn in gesprek met onze Japanse distributeurs. Ze proberen ook te helpen, uiteindelijk zijn zij ook ondernemers. We proberen allemaal uit te zoeken wat dit betekent. En de Japanse markt loopt zelf ook niet heel goed, dus ze willen ook graag aan ons verkopen. Het belangrijkst is nog dat onze klanten heel erg houden van de Japanse producten. Er zijn zoveel anime-films en series nu, ook op Netflix. Ik zit erover te denken om te kijken of ik de heffingen kan compenseren door simpelweg méér te verkopen. Ik denk dat bedrijven meer gaan doen qua marketing. We hebben wel echt geluk dat Pokemon nu zo hot is, dat kan ons echt helpen.
„Voor al onze geïmporteerde producten hebben we eerder al hypothetische scenario’s bekeken. Oké, als we in deze bandbreedte zitten aan heffingen, wat doen we dan? Hoe zou de impact eruitzien?
„Veel van onze chocolade is Europees. Denk Cadbury, Nestlé. Die prijzen zijn een klein beetje omhoog gegaan. We proberen de prijzen zelf niet te verhogen. Ik probeer meer te diversifiëren: ik koop nu meer snoep van distributeurs in de VS, zodat onze marges geen klap krijgen. In die zin zou je kunnen zeggen dat het beleid werkt zoals het bedoeld is. Maar het is nog vroeg.”
„We hebben te maken met heffingen op bijna alles wat we verkopen. Behalve zalm uit Alaska, en wat dingen uit Canada. We zijn de heffingen nu langzaam door aan het berekenen naar de winkels die onze producten aanbieden. Het is een langzaam proces, want veel retailers willen minimaal 90 dagen van tevoren horen over prijsverhogingen. Tegen het einde van het jaar zou het allemaal doorgevoerd moeten zijn. Je moet het dan echt op de schappen gaan terugzien. Behalve als er opeens van alles verandert, wat zeker zou kunnen.
„De supermarkten deden eerst wel moeilijk, ze accepteerden geen prijsverhogingen. Maar dat is langzamerhand wel veranderd. We hebben ze nu allemaal meegekregen met prijsverhogingen vanwege heffingen. Uiteindelijk komt het erop neer dat we ze anders gewoon niet kunnen verkopen.
„Het is lastig, want we zijn een vrij klein bedrijf. Het raakt ons meer dan een bedrijf dat de heffingen kan spreiden, omdat een deel van de producten bijvoorbeeld uit de VS komt en een deel uit het buitenland. Wij halen bijna alles uit het buitenland. Dat kan ook niet anders, het is heel moeilijk om al deze vissoorten uit de VS te halen. Sardientjes bijvoorbeeld, de laatste fabrieken die die verwerkten stonden aan de oostkust. Maar de grond waar die fabrieken op stonden heeft een enorme waarde in de VS. Je kon het voor veel geld verkopen en er een resort neerzetten. Wij zijn nu volgens mij de enige Amerikaanse importeur van vis in blik, de andere aanbieders zijn buitenlands.
„Het is een uitdaging, maar we gaan het wel overleven. Het lastigst is dat samenvalt met andere uitdagingen, zoals een slecht visserijseizoen. Dit jaar was de opbrengst niet geweldig. Maar we komen er overheen.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC