Voor het eerst sinds 2018 houdt de federale overheid in de Verenigde Staten haar deuren gesloten; Democraten en Republikeinen ruziën over een financieringswet die de overheid draaiende moet houden. We bellen over dit politieke gevecht in Washington met Amerika-correspondent Thomas Rueb.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Thomas, de laatste keer dat de federale overheid in de VS op slot ging, duurde het 35 dagen voordat ministeries en andere diensten weer opengingen. Kan deze nieuwe shutdown de langste ooit worden?
‘Die kans is heel erg aanwezig, gezien de opstelling van beide partijen. Er lijkt geen uitweg te zijn, geen nooduitgang. Ze hebben zich flink ingegraven. Deze shutdown is eigenlijk wat Republikeinen en Democraten allebei willen. Het is een pr-gevecht en ze richten hun megafoon op het Amerikaanse volk.
‘De Democraten zitten in een moeilijke positie: ze zijn impopulair, zelfs bij hun eigen kiezers. De druk van hun aanhangers is groot om zich te verzetten tegen president Donald Trump en zijn beleid. Deze shutdown gebruiken ze nu om dat verzet te tonen. De Democraten zeggen eigenlijk tegen Trump: wij gaan jouw overheid niet financieren, tenzij je concessies doet op bijvoorbeeld de zorg.
‘Gezondheidszorg is een kwetsbaar punt voor de Republikeinen. De Democraten proberen nu een wapen te creëren tegen Trump en zijn partij. Ze willen bepaalde belastingconstructies terugdraaien met betrekking tot Obamacare, de wetgeving die de zorg regelt voor miljoenen arme Amerikanen. Door deze bezuinigingen dreigen burgers hun verzekering te verliezen en dreigen de premies te stijgen.
‘De Republikeinen zeggen: je kan wel iets willen met de zorg, maar wij gaan niet onderhandelen terwijl de overheid dicht is. Zij proberen de boel juist te ontkoppelen; ze roepen dat de Democraten bewust de boel aan het ontwrichten zijn. De Republikeinen hopen dat de Democraten zichzelf met hun opstelling beschadigen, en dat zij hiervan kunnen profiteren.’
Wat zijn de directe gevolgen van deze shutdown voor de Amerikanen?
‘De federale overheid krijgt geen geld meer, waardoor een groot deel van de overheidsdiensten niet meer kan functioneren. Ambtenaren krijgen geen loon meer, velen worden naar huis gestuurd. Parken gaan dicht. Alleen essentiële overheidsdiensten, zoals de luchtverkeersleiding, worden draaiende gehouden.
‘Niet dat het nu een apocalyptisch beeld is van een dichte overheid en niets dat meer functioneert in het land. Maar hoe langer dit gaat duren, hoe meer de mensen de gevolgen hiervan zullen merken. Het vliegverkeer kan al snel de gevolgen ondervinden, want luchtvaartmaatschappijen zijn afhankelijk van informatie en medewerking van de overheid. En hoe minder daarvan beschikbaar is, hoe moeilijker het wordt om te blijven vliegen.’
Hoe stelt Trump zich op? De president baarde veel opzien met nepvideo’s, waarin de Democraten worden neergezet als de partij die met haar voorstellen vecht voor de toegang van ongedocumenteerden tot de gezondheidszorg.
‘Trump lijkt dit gevecht met de Democraten en deze shutdown wel graag te willen. Hij denkt dat hij het kan uitbuiten. Hij ontving de Democratische leiders in het Congres in het Witte Huis om te praten, maar het was geen serieuze poging om te onderhandelen. Op tafel waren rode petjes neergezet met het opschrift ‘Trump 2028’. En na afloop plaatste hij op zijn sociale mediakanaal Truth Social een video waarin Hakeem Jeffries, de Democratische leider in het Huis van Afgevaardigden, werd neergezet als het stereotype van een Mexicaan.
‘Het beeld dat de Democraten met hun voorstellen ongedocumenteerden willen helpen aan gezondheidszorg, klopt niet; Obamacare is daar niet voor bedoeld. Het is politieke spin van de Republikeinen. Maar hoe vaker zij het woord ‘immigratie’ laten vallen, zo denken de Republikeinen, hoe beter het voor hen uitpakt.
‘Trump denkt ook dat hij met deze shutdown de overheid verder kan ontmantelen. Als de overheid stil komt te liggen, geeft het hem vrij spel om verder te gaan snijden in de federale overheid.’
Hoe loopt dit politieke gevecht in Washington af?
‘Elke partij zal willen voorkomen dat het beeld gaat ontstaan dat de ander heeft gewonnen. Voor de Democraten is dit hun laatste strohalm om te laten zien dat ze verzet bieden tegen Trump. Maar er kan op enig moment een situatie ontstaan dat ze moeten inbinden, om de overheid niet langer dicht te houden.
‘Ook voor Trump dreigen er gevaren. De gemiddelde Amerikaan kan gaan denken: we leven nu onder Trump en de overheid is dicht. De houding van de burgers zal cruciaal zijn: wie de schuld krijgt, zal dit gevecht verliezen.’
Luister hieronder ook naar de podcast Schaduwoorlog. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant