Arbeidsmarkt Griekenland versoepelt de regels op zijn arbeidsmarkt om tekorten in cruciale sectoren als horeca en toerisme op te vangen. Maar het plan om de maximale dagelijkse werkduur te verlengen, stuit op weerstand van de vakbonden.
Treinen staan stil op het station van Thessaloniki tijdens de 24-uursstaking die Griekenland vandaag trof.
Britse kranten waarschuwden hun lezers deze week al dat hun vakantie in Griekenland een chaotische wending kan nemen. Het advies: controleer je reisverzekering en neem genoeg contanten mee. Griekenland ligt deze woensdag namelijk grotendeels plat. Treinen, bussen, trams, taxi’s en veerboten rijden of varen niet of nauwelijks. Ook docenten, ziekenhuismedewerkers en gemeenteambtenaren hebben het werk neergelegd. Vliegtuigen landden en vertrokken wel: een Griekse rechtbank blokkeerde dinsdag deelname van de luchtverkeersleiding.
De landelijke staking is georganiseerd door de vakbonden GSEE en ADEDY, die werknemers in publieke en private sector vertegenwoordigen. Ze uiten zo onvrede over het voornemen van de regering om een 13-urige werkdag mogelijk te maken.
Die verlenging van de werkdag past in het streven van de conservatieve regering van Griekenland onder leiding van premier Kyriakos Mitsotakis. Ze wil de arbeidsmarkt zo veel mogelijk flexibiliseren. Sinds afgelopen zomer kunnen werkgevers in industrie, detailhandel, landbouw en enkele dienstensectoren hun personeel bijvoorbeeld zes dagen per week inzetten als ze dat nodig vinden. Op die zesde dag krijgen werknemers dan wel 40 procent extra loon.
Zo’n toeslag maakt ook deel uit van het plan van minister Niki Kerameos van Arbeid om de werkdag te verlengen. Nu mogen Griekse werknemers maximaal acht uur per dag werken voor dezelfde werkgever. Een werkgever mag al wel binnen grenzen twee uur onbetaald overwerk per dag eisen, in ruil voor vrije tijd. Griekse werknemers mogen wel extra uren werken voor een andere werkgever. Vaak gebeurt dat ook, gedwongen door relatief hoge lasten en lage lonen. Het minimumloon in Griekenland is 968 euro per maand. De koopkracht van de Griekse bevolking ligt 30 procent onder het Europees gemiddelde.
Minister Kerameos wil het nu mogelijk maken dat Grieken 13 uur voor dezelfde werkgever kunnen werken – op vrijwillige basis. Dat zou dan beperkt moeten blijven tot hooguit 37 dagen per jaar, aldus het voorstel. Over die extra uren moet 40 procent meer loon uitbetaald worden. Een 40-urige werkweek die verspreid is over vier dagen moet ook mogelijk worden.
Volgens Kerameos zijn deze maatregelen in het voordeel van de werknemers. Die hoeven dan niet meer te reizen tussen werkplekken en zijn zelf de baas over hun overuren. De flexibilisering is volgens haar nodig om te voldoen aan „dringende bedrijfsbehoeften” in cruciale sectoren, zoals de horeca en het toerisme.
De vakbonden kijken daar heel anders naar. Zij vrezen dat de plannen van Kerameos werknemers in een kwetsbaarder positie brengen. Volgens vakbond GSEE schaadt het voorstel „de gezondheid en veiligheid van werknemers” en verstoort het „de balans tussen werk en privéleven”. De bond eist een maximale werkdag van 7 uur, een werkweek van vijf dagen en loonsverhoging.
Theodoros Koutroukis, hoogleraar arbeidsrelaties aan de Democritus Universiteit van Thracië, zegt tegenover de Duitse tv-zender Deutsche Welle bezorgd te zijn over het plan. Hij vraagt zich af of werknemers in de positie zijn om overuren te weigeren. „De werknemer heeft slechts minimale onderhandelingsmacht.” Bovendien kan verlenging van de werktijd volgens hem de werktevredenheid en productiviteit van werknemers verminderen. Dat is al een probleem in Griekenland, waar werknemers volgens Eurostat in 2023 wekelijks 39,8 uur werken. Dat is meer dan het Europees gemiddelde van 36,1 én meer dan het Nederlands gemiddelde van 32,2. De arbeidsproductiviteit per uur ligt in Griekenland echter op slechts 60 procent van het EU-gemiddelde.
In Nederland mogen werknemers maximaal 12 uur per dag werken. Het maximale aantal werkuren per week is aan banden gelegd: werknemers mogen vier weken lang 55 uur per week werken. Gedurende zestien weken is een werkweek van 48 uur toegestaan. In Duitsland en België duurt een maximale werkdag 8 uur, wat in uitzonderlijke omstandigheden 10 uur kan worden. In Frankrijk duurt een werkdag maximaal 10 uur, tenzij de cao een 12-urige werkdag toestaat.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Een overzicht van de verhalen die de economieredactie vandaag heeft gemaakt
Source: NRC