Ophef Natuurmonumenten wil komende week Veldstation Dwingelderveld laten slopen. Er bestaat onenigheid over een al dan niet gewijzigde afspraak.
Het is een idyllisch boerderijtje, midden op het Dwingelderveld. Gebouwd in de ontginningstijd, maar nu omringd door het Nationaal Park. Volgende week wordt het gesloopt, op last van Natuurmonumenten. Die wil het gebied teruggeven aan de natuur en vindt dat een huis, met alle reuring die daarbij hoort, daar niet in past. Bovendien kon Natuurmonumenten de grond mét het boerderijtje in 2009 overnemen van de provincie Drenthe op voorwaarde dat het gebouw zou worden gesloopt. Nu is het tijd om die afspraak na te komen, aldus Natuurmonumenten.
„Doodzonde, en superschadelijk voor het natuuronderzoek”, stelt Lenze Hofstee van Stichting Natuuronderzoek Nederland, die het pand gebruikt als veldstation. „Tientallen studenten en promovendi doen hier ecologisch onderzoek, vanuit de universiteiten van Groningen, Utrecht en Antwerpen.”
De Stichting Natuuronderzoek Nederland is opgericht om natuurgebieden in Nederland te voorzien van betaalbare onderkomens voor langlopend onderzoek. „Het gaat om plekken midden in de natuur. Superinspirerend voor jonge onderzoekers”, zegt Hofstee. „Hoogleraren constateren: elke nieuwe lichting biologen heeft minder veldkennis en minder inzicht in ecologische verbanden. Dat ligt niet aan hen, maar aan onze natuur die steeds verder verarmt. De beste remedie is: zet ze in een afgelegen veldstation.” Bovendien: alleen zó kunnen onderzoekers weken- of zelfs maandenlang in een gebied verblijven, aldus Hofstee. „Vakantiehuizen in de buurt zijn onbetaalbaar voor de universiteiten.”
Maar hoe zat het dan met die afspraak tussen Natuurmonumenten en de provincie? En met het argument dat iedere menselijke aanwezigheid verstorend werkt? „Tussen 2009 en 2011 is er een proefperiode geweest”, antwoordt Hofstee. „Na drie jaar concludeerde Natuurmonumenten zelf dat er nul verstoring was geweest, terwijl de opbrengst enórm was, als je kijkt naar de wetenschappelijke productie. Nieuwe kennis, die zonder dit veldstation niet was ontwikkeld. Iedereen was diep onder de indruk. Ook de provincie. In goed overleg tussen Natuurmonumenten en de provincie werd besloten dat dit pand mocht blijven staan, zolang het een veldstation zou blijven.”
Volgens Fred Prak, woordvoerder van Natuurmonumenten, is de sloopafspraak nooit gewijzigd. „De toestemming was altijd tijdelijk. In 2021 hebben we dat nog eens duidelijk met de provincie doorgesproken, en die heeft toen bevestigd dat sloop de enige richting is. De natuurdoelstellingen staan op nummer 1.”
Het huis ligt in een Natura 2000-gebied waar de natuur nog steeds achteruitgaat door onder meer stikstof en verzuring, verdroging en recreatiedruk, benadrukt Prak. „Vlakbij broeden kraanvogels en is al een otter gesignaleerd. Dan is een huisje dat verdere vernattingsplannen tegenhoudt, en waar regelmatig mensen zijn, slecht voor de natuur.”
Hofstee: „Dit veldstation is uniek, en voor de wetenschap onmisbaar. Het staat hier niets en niemand in de weg. Wij zeggen: stel de sloop een jaartje uit, en besluit in goed overleg: wat is wijsheid?”
Iedere week bespreekt de redactie wetenschap hier ophef in de wetenschap.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Op de hoogte van kleine ontdekkingen, wilde theorieën, onverwachte inzichten en alles daar tussenin
Source: NRC