Vrouwen met dicht borstweefsel kunnen een MRI krijgen om te achterhalen of ze borstkanker hebben. Nederland heeft daarvoor de beschikbare capaciteit. Er is wel vijf jaar voor nodig om dat landelijk goed te organiseren.
is wetenschapsredacteur van de Volkskrant en schrijft over gezondheid.
Dat staat in een advies van het RIVM dat staatssecretaris Judith Tielen (VVD) van Preventie woensdag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Jaarlijks zijn er 20 tot 44 duizend MRI scans nodig, zo valt te lezen, afhankelijk van de vraag hoe vaak die scans worden gemaakt en welke leeftijdscategorie in aanmerking komt. Daar is voldoende personeel voor maar het MRI-onderzoek moet wel gefaseerd worden ingevoerd, schrijft het RIVM, omdat anders andere patiënten in het gedrang komen.
Aanleiding voor het advies is de commotie die vorig jaar ontstond nadat de Volkskrant schreef over het gebrekkige kankeronderzoek bij de tachtigduizend vrouwen met dicht borstweefsel. Zij hebben een twee keer grotere kans op borstkanker maar op een mammografie is de tumor lang niet altijd zichtbaar.
Nederlands onderzoek wees uit dat een MRI veel verstopte tumoren alsnog kan opsporen en levens kan redden. Toch krijgen vrouwen zo’n scan nog altijd niet aangeboden. Het kabinet besloot om in te zetten op onderzoek naar een goedkopere opsporingstechniek. Na alle ophef maakte het kabinet dit voorjaar alsnog geld vrij voor MRI-onderzoek en vroeg het RIVM om samen met artsen en patiënten uit te zoeken hoe dat het beste kan worden georganiseerd.
Daarover bestaat in de adviesgroep verschil van mening. De Borstkankervereniging meent dat vrouwen eindelijk recht hebben op duidelijkheid en vindt vijf jaar wachten veel te lang. Vrouwen die bij het bevolkingsonderzoek een mammografie laten maken, krijgen nu niet te horen of ze dicht borstweefsel hebben omdat ze niet kunnen worden doorverwezen voor een MRI. Daar is veel kritiek op, het wordt gezien als paternalistisch.
Vorig jaar bood de Borstkankervereniging de Tweede Kamer een petitie aan met bijna zeventigduizend handtekeningen. De vereniging vindt dat vrouwen op de hoogte moeten worden gesteld van hun borstdichtheid en dat de huisarts hen moet doorverwijzen voor een MRI. Nadeel van die aanpak is dat de kosten van een scan (zo’n 300 euro) dan van hun eigen risico afgaan. Dat betekent dat vrouwen het vaak zelf moeten betalen.
Radiologen waarschuwen dat in zo’n scenario de kwaliteit niet goed geregeld kan worden. Op een MRI is van alles te zien en voorkomen moet worden dat te veel vrouwen voor niets worden doorgestuurd naar het ziekenhuis. Nu wordt een borst-MRI meestal pas gemaakt als er op een mammogram een verdachte plek is te zien, straks moeten radiologen MRI’s beoordelen van duizenden vrouwen van wie vooraf onbekend is wie er kanker hebben. Daar moeten artsen in worden getraind, zo valt te lezen in het advies. De scans moeten allemaal op dezelfde manier worden gemaakt en in een centrale databank komen. Dat kan niet worden afgedwongen als iedereen zijn eigen gang gaat.
Als het MRI-onderzoek onderdeel wordt van het huidige bevolkingsonderzoek naar borstkanker, zoals de artsen willen, hoeven vrouwen bovendien hun eigen risico niet aan te spreken, want dan betaalt de overheid voor de scans. Nadeel van dat tweede scenario is dat de Gezondheidsraad zich erover moet buigen en dat een tijdrovende aanbesteding nodig is. Toch adviseert het RIVM de staatssecretaris om voor die route te kiezen.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant