ZAP Een vermakelijke documentaire ‘Hand in Hand, met dank aan de matrozen’ duikt in ontstaan van het beroemde clublied. Bij het jongeren verkiezingsdebat van ‘Pointer’ waren twee vrouwen te zien die de boodschap van het lied symboliseren.
Noa Duizend en Selma Boulmalf bij het Pointer-verkiezingsdebat voor jongeren - Beeld KRO-NCRV/ZWART.
Toen ik zeventien was werkte ik als afwasser in een wijnbar nabij Rotterdam Centraal. Een historisch hoekpand met hoge plafonds en bollende ramen, waar het rook alsof het hout zweette. Op een dinsdagnacht na een lange werkdag, ik was net achttien geworden, besloten de barman en souschef dat het tijd was om me volwassen te maken. Bestemming van mijn rite de passage: de Oasebar aan de Schilderstraat. In de schemerige nachtkroeg sloegen we al dobbelend tientallen Baco’s in lange glazen achterover. Rum met cola, zonder prik. De hele nacht brulden we ‘Hand in Hand, Kameraden’, en als een stel kinderen strompelden we naar buiten toen het al licht was.
Het is geen geheim dat Feyenoord met afstand de beste clubliederen heeft. Dat vindt ook schrijver en documentairemaker Erik van den Berg, die jarenlang onderzoek deed naar het ontstaan van het bekendste lied. Zijn vermakelijk informatieve documentaire Hand in Hand, met dank aan de matrozen werd uitgezonden in het MAX-programma Noord-Zuid-Oost-West (NPO2). Over ‘Hand in Hand’ bestaan veel misverstanden: het zou een Ajax-lied zijn geweest (niet waar!) of een Duitse mars (onzeker). Zeker is dat het refrein in 1927 door de Haagse kapelmeester Isé Joëls werd geschreven voor de matrozen van de ss Volendam, een schip van de Holland Amerika Lijn. Daar is namelijk bladmuziek van.
Het grootste gedeelte van het nummer raakte in de vergetelheid, maar het kenmerkende refreintje werd populair bij voetbalclubs uit de regio. Toen Feyenoord in 1961 voor het eerst in 21 jaar weer eens kampioen zou gaan worden, vroeg producer Johnny Hoes aan de beroemde liedjesschrijver Jaap Valkhoff om er een Feyenoordversie van te maken, inclusief twee nieuwe coupletten. In de jaren vijftig had Valkhoff samen met zijn broer de roemruchte Oasebar aan de Schilderstraat opgericht. De portier van de bar toentertijd heette Jacky van Dam, en die kon aardig zingen. Zo geschiedde.
Een inkoppertje, maar demissionair minister van Buitenlandse Zaken zou er goed aan doen om dat lied eens wat vaker op te zetten. Niet alleen omdat hij in Rotterdam is geboren, maar vooral vanwege zijn laakbare optreden bij Pauw & de Wit (NPO1) van dinsdag. Heel goed: de redactie liet eerst Max Terpstra’s verslag uit een ziekenhuis in Brussel zien, en vroeg daarna aan Van Weel waarom Nederland geen Gazaanse kinderen opvangt die acute zorg nodig hebben. België doet dat wel. Terpstra vroeg aan arts Gerlant van Berlaer wat er gebeurt als die kinderen niet naar België kunnen komen. „Dan gaan die dood, heel eenvoudig.”
Van Weel wist waar de messcherpe, ongenadige De Wit naartoe wilde, maar draaide er zo lang mogelijk omheen. Hij bleef maar variaties stamelen op ‘wij geloven in opvang in de regio’. De Wit snapte er niets van. ,,Waarom zou je niet en-en kunnen doen, meneer Van Weel? (…) Waarom doet Nederland daar zo ingewikkeld over?”
„Dat is niet in het belang van kinderen. Medisch gezien kun je zeggen, dan lossen we dat probleem sneller op. Maar sociaal gezien komt dat kind dan met één of twee verzorgers, heeft geen mogelijkheid om bezoek te ontvangen, je zit hier duizenden kilometers vandaan, ze kunnen waarschijnlijk niet meer terug.” Zou de VVD echt zo cynisch zijn geworden dat het standpunt teruggebracht kan worden tot dat ene zinnetje: ‘ze kunnen waarschijnlijk niet meer terug’. Tim de Wit dacht duidelijk van wel, en ik denk het ook. Het is campagnetijd. Streng op migratie! Hand in hand, kameraden, maar niet als je Palestijns bent.
Dan keek ik toch liever naar de joodse Noa Duizend en de islamitische Selma Boulmalf, die samen het initiatief Deel de Duif oprichtten. Bij het jongeren verkiezingsdebat van Pointer (NPO1) (dat helaas geen debat was maar een vragenuurtje) zei Noa: „Selma en ik zijn inmiddels supergoed bevriend geraakt, maar als ik de politiek moet geloven is dat bijna ondenkbaar. Wij worden uit elkaar gespeeld.” Selma vroeg wat de VVD van plan was te doen tegen polarisatie. Eric van den Burg zei vervolgens veel, maar antwoordde niet.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Wat moet je deze week kijken? Tips voor boeiende programma's series en films
Source: NRC