Klimaatverandering Na een winter met weinig sneeuw en een warme zomer zijn dit jaar veel gletsjers in Zwitserland gekrompen.
De Zwitserse Findel-gletsjer.
Sinds 2015 is een kwart van het Zwitserse gletsjerijs gesmolten. Dat blijkt uit een woensdag verschenen rapport van Glacier Monitoring Switzerland (Glamos), een programma van de Zwitserse Academie voor Natuurwetenschappen. Glamos spreekt van „veruit het meest negatieve decennium ooit”.
Ook dit jaar zijn de Zwitserse gletsjers 3 procent kleiner dan een jaar eerder, door „massale smelt” gedurende de zomer. De onderzoekers maken elk jaar aan het eind van het smeltseizoen de balans op. De krimp was alleen in 2022, 2023 en 2003 groter. In juni brachten meerdere hittegolven gevoelige klappen toe aan de gletsjers, na een winter met relatief weinig sneeuw.
Satellietbeelden tonen de krimp van de grote Aletsch-gletsjer tussen 1984 (links) en 2024. Afgelopen zomer is de gletsjer verder gekrompen.
Het verlies van sommige gletsjers „benaderde het recordniveau van 2022”, schrijven de onderzoekers in het begeleidend persbericht. „De sneeuwreserves van de winter waren in de eerste helft van juli al uitgeput en de ijsmassa’s begonnen zelden zo vroeg met smelten.” De Plaine Morte-gletsjer bijvoorbeeld, zestig kilometer ten zuiden van Bern, was dit jaar twee meter minder dik dan vorig jaar.
De onderzoekers beklommen de afgelopen weken twintig gletsjers, waarvan sommigen al meer dan honderd jaar worden gevolgd. Aan de hand van aluminium of plastic palen die eerder in de traag stromende ijsrivieren zijn geboord, stelden de onderzoekers vast hoeveel meter ijs sinds vorig jaar is verdwenen. Palen die door de trage stroming te ver verplaatsen, boren ze op de originele plek opnieuw in. Het smelten gaat zo snel dat ze de meeste palen dit jaar opnieuw moesten plaatsen, schrijven de onderzoekers.
Het langlopende onderzoek is volgens Glamos „cruciaal” om de effecten van klimaatverandering te meten. Eind dit jaar is er nog 45 kubieke kilometer gletsjerijs in Zwitserland, schatten de onderzoekers. Dat is dertig kubieke kilometer minder dan 25 jaar geleden: een krimp van bijna 40 procent. Duizenden kleinere gletsjers zijn zelfs al volledig verdwenen.
De snel smeltende gletsjers kunnen gevaarlijk zijn voor mensen, waarschuwt Matthias Huss, de directeur van Glamos. „De voortdurende krimp van gletsjers draagt eraan bij dat de bergen minder stabiel worden”, zegt hij in een verklaring. „Dit kan leiden tot gebeurtenissen zoals in het Lötschental, waar een lawine van rotsen en ijs het dorp Blatten volledig begroef.”
Geologen waarschuwden Blatten in mei voor een aanstaande lawine. Zo’n driehonderd inwoners werden op tijd geëvacueerd, één 64-jarige herder die bij zijn schapen bleef kwam om in de lawine.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Op de hoogte van kleine ontdekkingen, wilde theorieën, onverwachte inzichten en alles daar tussenin
Source: NRC