Romantasy, het genre dat fantasy en romance combineert, domineert de boekenmarkt. In een tijdperk waarin schermen het steeds vaker winnen van boeken, opent boekhandelketen Waterstones nieuwe vestigingen mede dankzij de enorme verkoop van romantasytitels. Wat verklaart de populariteit? En: zijn deze boeken echt alleen maar sexy?
‘Jij neemt me mee naar jouw kamer’, zegt drakenrijder Violet vastberaden tegen Xaden. Ook hij is drakenrijder, en lang waren ze gezworen vijanden. Hij opent de zware deuren naar zijn kamer, lezen we. Wanneer hij haar een paar pagina’s later ‘over het randje van de vergetelheid duwt’, schreeuwt ze zijn naam. Bliksem dendert door de kamer, als Violet samen met Xaden tot een hoogtepunt komt. Happend naar adem slaat ze een hand voor haar mond: ‘Ik ben bang dat ik je raam eruit heb geblazen’.
Welkom in de wereld van de ‘romantasy’, het hyperpopulaire boekengenre dat fantasy met romantiek combineert. Het derde boek van de Empyrean-reeks van auteur Rebecca Yarros, waar bovenstaand fragment uit komt, werd in de Verenigde Staten in de eerste week na publicatie begin 2025 meer dan 2,7 miljoen keer verkocht. Het was daarmee volgens The New York Times het snelst verkochte boek in twintig jaar. Schrijver Sarah J. Maas, een van de pioniers van het genre, verkocht van haar oeuvre wereldwijd 40 miljoen exemplaren, waarmee romantasy de boekenmarkt domineert.
De groei van het genre resulteerde erin dat ‘romantasy’ in 2024 werd genomineerd voor het Collins Dictionary-woord van het jaar. En dat in een tijd waarin we in plaats van te lezen massaal achter beeldschermen kruipen. Hoe kan dat? Vijf redenen waarom romantasy precies zo populair is.
Romantasyverhalen spelen zich af in fantasiewerelden vol bovennatuurlijke krachten, maar bevatten ook herkenbare thema’s uit het dagelijks leven. De personages hebben uiteenlopende etnische achtergronden, behoren tot de lhbti-gemeenschap en vertegenwoordigen verschillende sociale klassen. Vaak staan sterke vrouwelijke hoofdpersonages centraal, die persoonlijke uitdagingen overwinnen. Zo ook de eerder omschreven Violet, die worstelt met gewrichtspijn waardoor ze haar draak nauwelijks kan besturen, maar van wie haar magische krachten uiteindelijk het verschil maken in het conflict met de vijand.
In tegenstelling tot traditionele fantasy, waar avontuur centraal staat, is in romantasy ‘het avontuur’ vaak de aanjager voor romantiek. Zoals in A Court of Thorns and Roses (in het Nederlands verschenen als Hof van doorns en rozen) van Sarah J. Maas, waar Feyre en Rhysand door donkere tunnels sluipen, gevaarlijke opdrachten uitvoeren en er ondertussen romantiek opbloeit.
Volgens Lotte van Es, eigenaar van boekhandel A Lot of Books in Zwolle, is de populariteit van het genre te danken aan het escapisme dat het lezers biedt. ‘In een wereld vol narigheid zoeken lezers in romantasy een plek om te ontsnappen’, benadrukt ook Lisa Park, acquirerend redacteur bij uitgeverij Zomer & Keuning. ‘Romantasy biedt eigenlijk een dubbele ontsnapping: je kunt heerlijk wegzwijmelen bij een liefdesverhaal, maar tegelijk ook fantaseren over een compleet andere wereld vol magie en draken.’
Romantasy mag dan nu razend populair zijn, de boeken bestaan al langer. ‘Vroeger lazen we de verhalen stiekem online’, vertelt de Nederlandse romantasyauteur Robine van Olffen. In de tijd dat uitgeverijen zich nog niet waagden aan boeken waarin fantasy met romantiek wordt gecombineerd, ontstond het genre op online forums. Zo begon ook de carrière van de Amerikaanse auteur Sarah J. Maas, die haar eerste manuscript van Throne of Glass op het gratis forum Fiction Press plaatste. Het verhaal werd opgepikt op sociale media en verscheen in 2015 bij uitgeverij Bloomsbury. Inmiddels telt de reeks zes delen en is Sarah J. Maas, in de woorden van Van Olffen, ‘de moeder van de romantasy’.
Via BookTok en Bookstagram, speciale kanalen over boeken op TikTok en Instagram, delen lezers hun favoriete boeken, speculaties over verhalenlijnen en recensies, wat nieuwe lezers aantrekt. Dit merkt ook de Britse boekhandelsketen Waterstones: volgens The Guardian opent de zaak inmiddels tien nieuwe filialen per jaar, wat volgens directeur James Daunt mede komt omdat jongvolwassenen dankzij sociale media weer aan het lezen slaan, waarbij vooral romantasy is uitgegroeid tot hét genre dat een jong publiek weet te boeien.
Romantasy is meer dan alleen een genre; het maakt deel uit van een levensstijl. ‘Het genre leent zich uitstekend om de fantasiewerelden na te tekenen, fan art te delen via sociale media en muziekafspeellijsten op basis van de verhalen samen te stellen’, vertelt Semmy Claassen, promovendus aan de Universiteit Utrecht. Al die uitingen worden online gedeeld en dat stimuleert jongeren om weer te gaan lezen.
Claassen doet onderzoek naar online lezersgemeenschappen op BookTok en Bookstagram: ‘Doordat romantasyboeken vaak in reeksen verschijnen, ontstaat er tussen de uitgaven een periode waarin volop online gespeculeerd kan worden over het vervolg’, legt ze uit. Fans leven écht met de personages mee en voelen zelfs een band met hen. ‘Op sociale media gaan filmpjes rond waarin lezers zich voorstellen dat bepaalde mannelijke personages hun vriendjes zijn; de zogenoemde ‘book boyfriends’, aldus Claassen.
De vormgeving van de boeken speelt ook een belangrijke rol in de populariteit van het genre. ‘Hoe mooier het boek is verpakt, hoe groter de kans dat influencers het oppakken’, verklaart Van Olffen. Haar debuut Het hart van het woud, uitgegeven in april 2024 na het winnen van de ‘donkere dagen schrijfwedstrijd’ van uitgeverij Rebel Books, werd als limited edition uitgegeven, met linnen stofomslag, goudfolie en leeslint. ‘Romantasyboeken zijn verzamelobjecten, met mooie omslagen of print op snee’, vertelt Lisa Park van Zomer & Keuning. ‘Door de boeken op een unieke manier vorm te geven, kunnen wij als Nederlandstalige uitgeverij concurreren met het buitenland.’
Het genre staat naast romantiek ook bekend om de zogenoemde smut, een eeuwenoude Engelse term die ‘vuil’ betekent. Vanaf de 20ste eeuw werd de term gebruikt voor seksueel expliciete scènes, die vaak voorkomen in romantasy. Deze boeken vallen onder de zogeheten ‘New Adult romantasy’. In de Empyrean-reeks van Rebecca Yarros bijvoorbeeld, waar de hoofdpersonages Violet en Xaden geil worden omdat hun draken het met elkaar doen.
Precies die kant van het genre staat centraal tijdens het ‘Spicy and Steamy’-boekenevenement, aanstaande zaterdag 4 oktober in de RAI in Amsterdam, waar fans en schrijvers uit binnen- en buitenland hun favoriete sexy boeken delen. Lezers die meestal online communiceren, kunnen elkaar hier ontmoeten, boeken laten signeren en merchandise kopen.
Toch draait het genre niet uitsluitend om seks, benadrukt van Olffen. In haar boek Het hart van het woud, blijft de romantiek tussen de personages bij een zoen. Dit boek valt onder de ‘Young Adult romantasy’ en is geschikt voor lezers vanaf 12 jaar, vergelijkbaar met de Harry Potter-boeken.
Daarnaast komt de opleving van het genre ook doordat steeds meer jongeren de voorkeur geven aan Engelstalig lezen. Uit onderzoek uit 2024 van de CPNB blijkt dat vooral jongeren grijpen naar Engelstalige boeken. Van de Engelstalige kopers is 47 procent jonger dan 35 jaar, precies de doelgroep die romantasyboeken verslindt.
Omdat Engelstalige auteurs als Rebecca Yarros en Sarah J. Maas de markt domineren, is het voor Nederlandse romantasyauteurs lastig om bij uitgeverijen binnen te komen, legt Van Olffen uit. ‘De bestsellerlijsten van The New York Times bepalen wat vertaald uitgegeven wordt.’ Oorspronkelijk Nederlandstalige boeken verkopen standaard minder en vragen ook extra investering in vormgeving en marketing. Dat kost uitgeverijen meer, terwijl het minder oplevert. ‘Uit zakelijk perspectief snap ik de keuze om Engelstalige auteurs uit te geven’, zegt ze. ‘Maar het is wel jammer voor al die getalenteerde Nederlandse schrijvers.’
Favoriete boek: Throne of glass serie van Sarah J. Maas
Bookstagram-account: life_between_chapters
‘Ik kom oorspronkelijk uit Brazilië en voor de liefde ben ik negen jaar geleden naar Nederland gekomen. Ondertussen ben ik ook helemaal verliefd op de Nederlandse literatuur. Fantasy las ik altijd al, maar sinds twee jaar ben ik verknocht aan romantasy. Via mijn werk in de mediatheek van een middelbare school ontdekte ik ook Nederlandstalige titels, en die hebben mij echt betoverd. In de vrouwelijke hoofdpersonages herken ik vaak de uitdagingen die ik als buitenlandse vrouw zelf tegenkom. Mijn boekenkast telt inmiddels meer dan honderd romantasyboeken, en ik kan niet wachten op de nieuwe Nederlandstalige titels die dit jaar verschijnen.’
Favoriete boek: Smoke and Scar van Gretchen Powell Fox
Instagram met fan art: blueillusionart
‘Romantasy las ik al voordat het genre die naam kreeg. Maar ik lees het niet alleen graag, het is ook een onderdeel van mijn werk: met mijn book art breng ik personages en covers tot leven, soms in opdracht van auteurs. Op Instagram deel ik mijn ontwerpen met mijn volgers. Momenteel lees ik vooruit in Smoke and Scar van Gretchen Powell Fox, dat pas in november verschijnt, zodat ik er een review over kan schrijven op Goodreads. De vormgeving van romantasyboeken vind ik heel belangrijk: als ik een titel op mijn e-reader lees, koop ik vaak alsnog de speciale editie voor in mijn boekenkast.’
Favoriete boek: Fourth Wing van Rebecca Yarros
Bookstagram-account: thereadingsloth97
‘Tot anderhalf jaar geleden las ik zelden een boek. Dat veranderde toen ik de Empyrean-serie van Rebecca Yarros leende van een vriendin: ik was meteen verkocht. Inmiddels telt mijn boekencollectie meer dan honderd romantasytitels. Het genre brengt niet alleen leesplezier, maar ook een gemeenschapsgevoel. Via Bookstagram vind ik gelijkgestemden, ofwel ‘boekvriendinnen’. Zaterdag ga ik naar het Spicy & Steamy-evenement, waar lezers en schrijvers elkaar ontmoeten. Romantiek in een fantasiewereld vol drakenrijders en elven is voor mij de gouden combinatie. Het in je hoofd verbeelden van een fantasyverhaal is een heel andere ervaring dan gewoon een film kijken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant