Marjolein Moorman kan het ‘niet meer aanzien’ hoe politici in Den Haag meer met elkaar bezig zijn dan met het oplossen van problemen. Daarom wil de Amsterdamse PvdA-wethouder de overstap maken naar de Tweede Kamer. ‘Ik heb een soort zendingsdrang.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in Amsterdam en omstreken.
‘Het is toch te verdrietig voor woorden’, zegt Marjolein Moorman. ‘Als dit er niet was geweest, had zo’n meisje als Henna gewoon thuis gezeten.’ De Amsterdamse wethouder Armoede, Onderwijs en Jeugdzorg zit op een kinderstoel. Om haar heen rijdt een kleuter op een speelgoedvrachtwagen, rent een jongetje rondjes en zingen twee pedagogisch medewerkers in koor: ‘Wij gaan opruimen, wij gaan opruimen.’
Vertederd kijkt Moorman naar de 3-jarige Henna. Het meisje rent naar de kast om een boekje weg te leggen. Even later zit ze op het speelkleed om de bouwblokken in een bak te doen. Zo nu en dan zegt ze: ‘Jeej!’
Nog geen negen maanden geleden zou Henna heel anders gereageerd hebben, legt een pedagogisch medewerker aan de wethouder uit. ‘Toen ze hier begon, was ze angstig. Ze kwam nauwelijks van haar stoel. Nu zie je dat ze van andere kinderen leert en dingen durft.’
Moorman geldt als een van de meest in het oog springende wethouders van Amsterdam. Deze ochtend is ze in dit crèchelokaal aangeschoven om te zien hoe een van haar laatste wapenfeiten in de praktijk uitpakt. Want na de verkiezingen verruilt de nummer 6 op de lijst van GroenLinks-PvdA het Amsterdamse pluche voor Den Haag. ‘Maar nu probeer ik hier nog zoveel mogelijk te doen.’
En dus kijkt de wethouder nu hoe kleuters zoals Henna spelen en leren in een ‘kinderopvangzorggroep’. Het is een project waarin veel van haar stokpaardjes samenkomen, en dat binnenkort navolging krijgt op meer crèches en scholen in de stad. Het moet een praktische, laagdrempelige oplossing zijn voor kinderen met een ontwikkelingsachterstand, die anders in het overbelaste jeugdzorgsysteem op een wachtlijst belanden.
Het idee: zoveel mogelijk kinderen, met wat extra zorg en begeleiding, helpen op een zo normaal mogelijke plek. Zoals hier, waar de kleuters door gespecialiseerd personeel worden begeleid in een lokaal op de bovenverdieping van een bestaande crèche. ‘Voor de ouders is het logistiek fijn, want broertjes en zusjes kunnen hier ook naar de crèche.’
Maar het belangrijkste is volgens Moorman ‘dat als dit er niet was geweest, Henna misschien wel tot haar 7de op de wachtlijst had gestaan voor een speciaal kinderdagcentrum. Haar ontwikkeling zou hebben stilgestaan.’
Vijftien jaar geleden begon Moorman in de Amsterdamse politiek. Eerst als raadslid, daarna als lijsttrekker van de PvdA en de laatste 7,5 jaar als wethouder. Al die jaren is haar boodschap consistent gebleven: ongelijk investeren in gelijke kansen. Oftewel: overal waar ze kijkt, ziet ze hoe ongelijk de kansen in onze maatschappij verdeeld zijn. En dat, is haar overtuiging, moet bestreden worden. ‘Ik geloof dat mensen gelukkiger worden in een samenleving waar je weet: het gaat niet alleen goed met mijn kinderen, maar ook met de kinderen van de ander’, zegt de wethouder later die middag in haar werkkamer in de Stopera. ‘Ik heb een soort zendingsdrang.’
Aanvankelijk sloeg haar boodschap niet aan. Onder haar leiding halveerde in 2018 het aantal zetels voor de PvdA in de Amsterdamse raad, terwijl de partij daar van oudsher juist groot is. Maar na de veelgeprezen documentaireserie Klassen uit 2020, waarin Moorman een prominente rol speelde, veranderde dat. In 2022 werd de PvdA met negen zetels weer de grootste. ‘Klassen was een godsgeschenk. Veel mensen zeiden: ik wist helemaal niet dat die ongelijkheid er was.’
Uw naam zong ook rond voor de vorige Tweede Kamerverkiezingen. Toen besloot u de overstap niet te maken. Waarom nu wel?
‘Ik kan het niet meer aanzien. Dus dan moet ik wat doen. De landelijke politiek is steeds meer het strijdtoneel van polarisatie en identiteitsdenken geworden. Tegelijkertijd zijn de problemen groter geworden. Als er niet snel iets verandert, dan zijn we toch verloren? Die gedachte maakt mij heel strijdlustig.
‘Ik geloof dat veel mensen, ook in het parlement, klaar zijn met die polarisatie. Het zal doorzettingsvermogen kosten en frustratie opleveren, maar uiteindelijk geloof ik dat de zachte krachten zullen overwinnen.’
Het is niet haar enige lijfspreuk. Spreek je met Moorman, dan komt er geregeld een motto voorbij. Zo ziet ze ‘kansenongelijkheid als onkruid waartegen je altijd moet blijven wieden’ en is ‘twijfel het begin van wijsheid’. Haar favoriet is afkomstig van Herman Tjeenk Willink: ‘Groot denken, klein doen.’
Die credo’s probeert ze toe te passen in haar werk. Zo omarmde ze als wethouder de ‘familieschool’, een concept dat landelijk is overgenomen en waarbij zowel kinderen als hun ouders worden geholpen bij allerhande problemen. Ze deelde bonussen en parkeervergunningen uit aan leraren en regelde voorrang bij woningen. Ook verhoogde ze de inkomensgrens voor armoederegelingen, zodat meer mensen ‘mee kunnen doen’.
Hoe gaat u als Kamerlid ‘groot denken, klein doen’?
‘Als je wethouder wordt, raden ambtenaren je af om naar individuele zaken te kijken, omdat je vooral naar het beleid moet kijken, naar de grote lijnen. Maar mijn ervaring is juist dat je moet leren van de casuïstiek. Ik lees altijd alle binnengekomen brieven. Want je moet beleid maken dat aansluit op de leefwereld van mensen, en je moet zien hoe het uiteindelijk uitpakt. Lukt het in de uitvoering? Zijn er onbedoelde effecten?
‘Die werkwijze wil ik doorzetten. De kinderopvangzorggroeppen zijn we bijvoorbeeld begonnen omdat we zagen dat kinderen in een jeugdzorgsysteem van wachtlijsten werden gedrukt. We hebben een oplossing gezocht die aansluit bij de leefwereld van de kinderen en de ouders gevraagd: wat hebben zij nu nodig?
‘Al die dingen die ik als wethouder heb gedaan, lijken losstaande dingen. Maar ze komen voort uit één gedachte: hoe kunnen we zoveel mogelijk mensen gelijke kansen bieden? Dat is het grote denken, en daar moet je al die kleine stappen voor zetten.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant