Zwarte Komedie In ‘Voor de meisjes’, de nieuwe film van Oscarwinnaar Mike van Diem, brengt een heftig ongeluk in Oostenrijk de breuklijnen, slijtage, geheimen en animositeit aan het licht tussen twee bevriende echtparen.
Van links naar rechts: Noortje Herlaar, Valentijn Dhaenens, Thekla Reuten en Fedja van Huêt in ‘Voor de meisjes’.
De beginscène van Voor de Meisjes is van heel ver gefilmd. Een moeder met dochter in de zandbak bij een Alpenmeer, met bepoederde bergtoppen op de achtergrond. Een tweede moeder die vraagt of haar dochter mag meespelen. Maakt ze een foto van de meisjes in de zandbak, dan kijken we opeens van dichtbij door haar cameralens en zien we het ene het andere meisje abrupt met een schep in het gezicht meppen.
Voor de Meisjes. Regie: Mike van Diem. Met: Thekla Reuten, Fedja van Huêt, Noortje Herlaar, Valentijn Dhaenens. 100 min.
Een hilarische shock: mise-en-scène kan je regisseur Mike van Diem wel toevertrouwen. Voor de Meisjes is nog maar zijn derde speelfilm sinds Oscarwinnaar Karakter uit 1997. Hij liet zich ditmaal inspireren door Lykele Muus’ roman We doen wat we kunnen. Voor de Meisjes opende vrijdag het Nederlands Film Festival, en werd helaas voortijdig onderbroken toen een bezoeker onwel werd.
Na de fraaie aftrap van Voor de Meisjes blijkt Van Diem opnieuw een theatraal ingestelde filmregisseur. Het script zou ook een prima toneelstuk kunnen opleveren, met twee locaties – een vakantiehuisje, een ziekenhuis – en een bergdecor. Als student vertaalde en regisseerde Van Diem ooit Who’s Afraid of Virginia Woolf?, over een academisch echtpaar dat elkaar in één nacht mentaal en verbaal sloopt en bij dat geruzie een jong koppel als publiek gebruikt. Hier zijn de stelletjes gelijkwaardiger en ogenschijnlijk bevriend voordat een heftige crisis de breuklijnen, slijtage, geheimen en animositeit aan het licht brengt tussen én binnen de echtparen.
Naar blijkt hebben beide moeders na het zandbak-incident een modernistisch vakantiehuisje op een berghelling bezichtigd. Voor één echtpaar te duur, dus waarom niet time sharen? Een week per jaar brengen ze er sindsdien samen door: zo lang kunnen ze elkaar prima tolereren. Maar of het echt vriendschap is? De slonzige rauwdouwer Danny (Van Huêt) kijkt neer op verzekeringsagent Erik (Dhaenens), een stijve hark. Danny’s strakgetrokken vrouw Anouk (Reuten) en de ongedisciplineerde Gwen (Herlaar) hangen de vriendin uit, maar vitten achter elkaars rug. En dochter Elise koeioneert dochter Madelon al sinds die eerste klap in de zandbak.
Men speelt mooi weer tot een ongeluk met de quad van Ralfie, een leuke Oostenrijkse krullenbol die beide dochters hopen in te palmen. Elise raakt in coma, haar hersenletsel biedt nauwelijks uitzicht op herstel. Madelon blijkt zware hartschade te hebben en heeft met grote spoed een donorhart nodig – Elise is een ideale donor. Dus moet het ene koppel het andere overhalen te tekenen voor transplantatie en loopt de spanning op.
Het is een geforceerde situatie die leidt tot slapstick en frontale, verbale confrontaties vol kromme redeneringen, verwijten en ‘guilt tripping’ – een emotionele veldslag die culmineert in een opmerkelijk gefilmd diner. Plakken hypocrisie snijdt Van Diem met een kartelmes weg tot de waarheid iedereen bevrijdt en de overlevenden het stof van zich afslaan.
Van Diems dialogen zijn hoekig, direct en vaak heel grappig, al is het de vraag waarom mensen die elkaar zo slecht verdragen samen op vakantie gaan. Maar zo is Van Diems wereld; Karakter werd eveneens bevolkt door groteske, met grove kwaststreken geschetste personages die egocentrisch en irrationeel handelen. Zijn werk heeft in dat opzicht raakpunten met dat van die andere theatraal ingestelde filmmaker, Alex van Warmerdam: ook gespecialiseerd in infantiele, akelige types en harde teksten. Het is vilein, hoekig en helder, heel Nederlands en vermakelijk – al kijken de Oostenrijkers er verbaasd van op.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
De beste filmstukken interviews en recensies van de nieuwste films
Source: NRC