Asielopvang Voor het COA is het iedere dag weer „puzzelen en schuiven” om alle asielzoekers een bed te geven. Het aantal benodigde opvangplekken zal het komende jaar naar verwachting blijven stijgen, blijkt uit de nieuwe capaciteitsraming.
De afgelopen weken is de dwangsom die het COA moet betalen aan de gemeente Westerwolde opgelopen tot 700.000 euro. Op veertien dagen sliepen er te veel mensen in het aanmeldcentrum.
Wéér sliepen er te veel mensen in Ter Apel. In de nacht van maandag op dinsdag hebben 2.120 asielzoekers in het aanmeldcentrum in de Groningse plaats overnacht, meldde het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA). Dat zijn er 120 te veel. Sinds oktober vorig jaar was het aantal asielzoekers dat in Ter Apel verbleef niet meer zo hoog.
Tien maanden lang is het gelukt om het aantal mensen in Ter Apel onder de tweeduizend te houden, tot 9 september. Voor het eerst moest het COA toen een dwangsom van 50.000 euro per dag betalen aan de gemeente Westerwolde, zoals vorig jaar door de rechter is bepaald.
De afgelopen weken is dit bedrag opgelopen tot 700.000 euro, omdat er op veertien dagen te veel mensen in het aanmeldcentrum sliepen. Nog 86 dagen en de maximale dwangsom van 5 miljoen euro is bereikt. Na een eerdere procedure maakte het COA in het voorjaar van 2024 het maximale bedrag van 1,5 miljoen euro over aan de gemeente Westerwolde. Toen was de dwangsom 15.000 euro per dag.
Dat het nu weer te druk is in Ter Apel, komt doordat een aantal tijdelijke opvanglocaties zijn gesloten. Daar zijn te weinig nieuwe opvangplekken voor in de plaats gekomen. Het COA is iedere dag aan het „puzzelen en schuiven” om mensen een opvangplek te geven, zegt een woordvoerder.
Het aantal benodigde opvangplekken zal het komende jaar naar verwachting blijven stijgen, blijkt uit een nieuwe capaciteitsraming die het orgaan vorige week publiceerde.
Dat is niet omdat er meer mensen asiel aanvragen – het aantal eerste asielverzoeken is juist lager dan in 2024 – maar omdat de verblijfsduur in de asielopvang toeneemt. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft een achterstand van 45.000 te behandelen asielaanvragen. Asielzoekers wachten gemiddeld 79 weken (anderhalf jaar) op een tweede gesprek. Ook de doorlooptijden voor een procedure bij de rechter lopen op, schrijft het COA.
Van de huidige 74.000 mensen in de asielopvang, wacht ruim de helft al langer dan de wettelijke termijn van zes maanden op een beslissing van de IND. Een kwart (18.000 mensen) heeft een verblijfsvergunning gekregen, maar wacht nog op een sociale huurwoning. Dit aantal zal eind volgend jaar verdubbelen, schrijft het COA.
In januari zijn er naar verwachting 76.000 asielzoekers in de opvang, maar het COA is op dit moment van slechts 67.000 bedden in januari zeker. Het gat moet het COA de komende maanden zien te dichten met nieuwe tijdelijke noodopvanglocaties. Ruim twee derde van de opvanglocaties dient op dit moment ook al als tijdelijke noodopvang. Over het algemeen is dit duurder dan reguliere opvang.
Ondanks de spreidingswet die vorig jaar is ingevoerd om het aantal asielopvangplekken te verhogen en evenwichtiger te verdelen over het land, is het aantal asielopvanglocaties nog niet op orde. In juli voldeed slechts een op de drie gemeenten aan de wet.
Gemeenten worstelen met een gebrek aan regie en rugdekking uit Den Haag, schreef de Utrechtse burgemeester en voorzitter van de Vereniging Nederlandse Gemeenten Sharon Dijksma vorige week nog in een brief aan demissionair premier Dick Schoof. Afgelopen weken werden op verschillende plekken in het land raadsvergaderingen over opvang verstoord, op sommige plekken moest de Mobiele Eenheid ingrijpen.
Dinsdag zal het iets rustiger worden in Ter Apel, omdat een groep van zeventig asielzoekers wordt overgebracht naar de Antoniuskerk in Leiden. Die gemeente bood dat vorige week aan, „om de benarde situatie” van asielzoekers in Ter Apel „wat te verlichten”, zo schreef de gemeente in een persbericht. Het gaat om een sobere opvang, tot uiterlijk 15 november. Ook op andere plekken openen de komende dagen nieuwe opvanglocaties.
„We doen er alles aan om onder de tweeduizend te komen”, zegt een woordvoerder van het COA dinsdagavond. „Maar we weten niet of het genoeg is. Je weet nooit zeker hoeveel nieuwe mensen aankomen.”
Om de bezetting in Ter Apel te verlagen, wil Mona Keijzer van de BBB dat tweeduizend statushouders bij familieleden intrekken die al een woning toegewezen hebben gekregen, zo maakte de demissionaire minister vorige week bekend. Vluchtelingenwerk is kritisch op dit plan, het zou betekenen dat vluchtelingen „met een heel gezin op een klein kamertje terecht gaan komen of zelfs dakloos kunnen raken”.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC