Labourcongres Op het congres van regeringspartij Labour ging het vooral over Reform, de partij van de rechts-populistische Nigel Farage. Labour blijft verdeeld over het thema migratie.
Keir Starmer tijdens zijn speech op het Labourcongres dinsdag.
‘Reform werpt zijn schaduw over het hele congres”, zegt de gespreksleider van één van de talloze sessies die dinsdag plaatsvinden op het Labour-congres in Liverpool. Ze verwijst naar Reform UK, de rechts-populistische partij van Nigel Farage. Die staat op winst in de peilingen en laat Labour ver achter zich. Daardoor gaat het tijdens het congres inderdaad de hele tijd over Reform.
Zo ook deze sessie, waarvan de titel luidt: „One year on: is Labour’s approach on asylum working?”. Nee, is het antwoord. De gespreksleider zit met een paar experts aan een lange tafel voor een volle zaal. Hoogleraar politicologie Rob Ford benoemt het voornaamste probleem van Labour: de partij heeft te maken met een „migratie-sceptische” achterban en een linkervleugel die „pro-migratie” is. „Labour heeft beleid nodig waarin beide groepen zich kunnen vinden. Duidelijk is dat het het afgelopen jaar voor geen van beide groepen echt iets heeft waargemaakt.”
Dat klopt: in Starmers eerste jaar als premier heeft een recordaantal van meer dan 111.000 mensen asiel aangevraagd in het Verenigd Koninkrijk. Tegelijkertijd is de linkerflank boos dat de premier zich afgelopen zomer niet fel genoeg uitsprak tegen extreem-rechtse elementen in de antimigratieprotesten.
Waar Labour worstelt met het thema, profileert Farage zich ermee. Hij belegt steeds persconferenties waarin hij strengere migratieregels belooft. Daarom zegt Jo White, Lagerhuislid namens Labour, dat haar partij éérst de illegale immigratie moet stoppen, oftewel de migranten die met rubberboten vanuit Frankrijk het Kanaal oversteken. „Als we dit niet regelen, zal de volgende regering worden gevormd door Reform. Dan kunnen we dit hele debat niet eens meer voeren. Dan gaan er gewoon mensen gedeporteerd worden die het recht hebben om hier te blijven.”
Hoogleraar Rob Ford vindt dat Labour dit debat niet steeds op het „terrein van Reform” moet voeren, maar op haar „eigen terrein”. „Anders ga je nooit winnen.”
Dat was ook de kritiek op Keir Starmer: hij reageerde steeds op Reform, maar had geen eigen verhaal voor Labour of over waar het naartoe moet met het land. Afgelopen week, vlak voor het congres, deed hij het wéér. In een interview met de BBC noemde hij het voorstel van Farage om onbeperkte verblijfsvergunningen af te schaffen „racistisch” en „immoreel”. Diezelfde week kondigde Starmer zélf strengere regels om (illegale) migratie aan te pakken: hij wil een digitaal identiteitsbewijs verplicht stellen om in het VK te mogen werken.
Het thema van het congres doet vermoeden dat de premier de intentie heeft om te luisteren naar zijn critici: „Renew Britain” staat op vele banners in het conferentiecentrum. Op het congres gaat het eraan toe zoals altijd. Mannen in pak klagen dat er te weinig gezond eten wordt verkocht en er staan meer dan honderd stands van de meest uiteenlopende belangenclubs. Zo kun je een totebag krijgen van de herseninfarctvereniging en kun je een virtual reality-spel spelen van de Premier League.
Het (nieuwe) verhaal van Starmer zal moeten blijken uit zijn speech dinsdagmiddag, een van de belangrijkste momenten van het vier dagen durende congres. Tegen een zaal vol Labour-leden die met Britse en Engelse vlaggetjes zwaaien lijkt zijn betoog inderdaad meer op een verhaal. Hij zegt dat het VK op een kruispunt staat en dat de Britten kunnen kiezen tussen fatsoen en vernieuwing óf voor verdeeldheid en verval. „Het is een beproeving, een strijd om de ziel van ons land, even groot als de wederopbouw van Groot-Brittannië na de oorlog. En we moeten allemaal opstaan”, zegt hij met gevoel voor drama.
Hij zegt ook dat „het pad van vernieuwing lang en moeilijk” is, dat beslissingen niet altijd „comfortabel” zijn voor „onze partij”. Daarmee lijkt hij te doelen op een aantal onverwachte, pijnlijke besluiten die hij de afgelopen tijd heeft moeten doorvoeren en moeilijk kon uitleggen, zoals belastingverhogingen en het korten op de energietoeslag voor ouderen. Dat terwijl hij bij zijn aantreden had beloofd dat Britten het financieel beter zouden krijgen.
Maar hee, daar is toch Nigel Farage weer. „Wanneer was de laatste keer dat u Nigel Farage iets positiefs hoorde zeggen over de toekomst van het VK?”, zegt Starmer fel. „Hij kan het niet. Hij houdt niet van Groot-Brittannië. Hij gelooft niet in Groot-Brittannië. Hij wil dat u er net zo aan gaat twijfelen als hijzelf.” Hij noemt de Reform-leider later in zijn speech nog een paar keer.
Toch lijkt er wel degelijk iets veranderd in Starmers houding, die doorgaans wordt gezien als een saaie man zonder charisma. Hij spreekt met meer vuur. „Labour is de patriottische partij!” roept hij. En terwijl hij steeds harder pratend benoemt waar Labour volgens hem voor staat – „We bouwen onze straten, we leiden onze mensen op, wij zijn de stem van de werkenden!” – klapt en joelt het publiek steeds harder. Even lijkt hij een soort messias, alsof Reform hem juist weer kleur op de wangen heeft gegeven.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC